Sinemada Aydınlatmanın Kullanımı Üzerine Bir İnceleme: The Whale Örneği

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 1, 22 - 34, 30.06.2025

Erdem Yormaz

Öz

Görme duyumuz için temel bir unsur olan ışık, doğada
kendiliğinden bulunur ve enerjisini Güneş ve Ay gibi doğal
kaynaklardan alır. Aydınlatma ise çeşitli insan yapımı araçlarla
gerçekleştirilen yapay bir aydınlatma biçimidir. Sinema ve resim
gibi görsel sanatlarda aydınlatma, görüntünün anlamını
derinleştiren, estetik açıdan zenginleştiren ve izleyicinin algısını
yönlendiren önemli bir unsurdur. Nitelikli bir aydınlatma
tasarımı, anlatının etkisini artırır, sinematografik dili oluşturur ve
eserin sanatsal değerine katkıda bulunur. Bu çalışma The Whale
filminde kullanılan aydınlatma tekniklerinin analizini yapma
amacındadır. Çalışma, bu film özelinde hangi aydınlatma
tekniklerinin kullanılmış olduğunu ve bunların anlatıya katkısını
irdelemektedir. The Whale filminin seçilme nedeni
sinematografik açıdan aydınlatmanın etkili bir şekilde
kullanılması ve anlatıyı teknik unsurlar ile desteklendiğinin
düşünülmesidir. Özellikle sınırlı bir mekânda çekimleri
gerçekleştiren bu filmde aydınlatma sinematografik öğeler
arasında ana unsur haline gelmiştir. Çalışmada farklı sahnelerde
kullanılan aydınlatma tekniklerine bakılarak, kullanılan
aydınlatmanın sahneye kattığı anlamlar betimsel analiz
yöntemiyle incelenecektir. Bu çalışma sinemada aydınlatma
teknikleri alanında literatüre katkı yapma amacındadır.

Anahtar Kelimeler

Aydınlatma , Sinemada Aydınlatma , TheWhale , DarrenAronofsky , Matthew Libatique.

Kaynakça

• Algan, E. (1999). Görüntü yönetmenliğine giriş. Çözüm İletişim.
• Aronofsky, D. (Yönetmen). (2022). The Whale [Film]. A24; Protozoa Pictures.
• Barwell, J. (2015). Film yapımının temelleri. Literatür Yayınları.
• Bayram, F. (2011). Işık ve aydınlatma: Işığın televizyon ve sinemada işlevsel kullanımı üzerine bir değerlendirme. Erciyes İletişim Dergisi, 1(2).
• Brown, B. (2007). Grammar of the shot, motion picture and video lighting, and cinematography bundle: Motion picture and video lighting. Focal Press.
• Brown, B. (2012). Cinematography theory and practice: Imagemaking for cinematographers, directors & videographers. Focal Press.
• Jackman, J. (2010). Lighting for digital video and television. Focal Press.
• Köksal, S. (2017). Sinemada yapım ve yönetim. Yitik Ülke Yayınları.
• Marcks, I. (2023, January 15). The Whale plumbs deep water. The American Society of Cinematographers. https://theasc.com/articles/the-whale
• Onaran, A. Ş. (1986). Sinemaya giriş. Filiz Kitabevi.
• Özmen, S. (2012). Resim sanatından sinema ve video sanatına ışığın kullanımı. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 13. https://doi.org/10.17064/iüifhd.12331
• Serttaş Ertike, A. (2009). Televizyonda görüntü düzenlenmesi. Detay Yayıncılık.
• Sözen, M., & Dayı, H. (2013). Sinemada ışık kullanımı ve örnek bir çözümleme. Erciyes İletişim Dergisi, 3(1), 1–13.
• Studio Binder. (2023). Film lighting: The ultimate guide for filmmakers. Studio Binder.
• Vardar, B. (2006). Sinema ve televizyon görüntüsünün temel öğeleri. Beta.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Zettl, H. (2012). Video basics 7. Cengage Learning.