Representation of Parkinson's disease in Turkish digital news media: A Thematic Qualitative Content Analysis

Öz

This study analyzes Turkish digital media’s construction of Parkinson’s disease via discourse analysis. From January 1, 2024 to May 13, 2025, 187 of 240 Google News–sourced articles were examined in full—headlines, subheadings, and body—through thematic content and discourse analysis across eight categories (e.g., individual experience, scientific advancement, ethical responsibility, social inequality). Coding employed the Taguette open-source software. Theoretical frameworks included Foucault’s biopolitics, Rose’s health subjectivity, Beck’s risk society, Fraser’s justice models, Conrad’s medicalization, Fassin’s moral economy, and Lupton’s cultural construction of risk. Results reveal that Parkinson’s is represented not only as a biomedical condition but also through discourses intertwined with health norms, gender roles, ethical obligations, and structural inequalities. Some narratives stigmatize individuals by bodily functionality; others emphasize scientific progress, awareness campaigns, and social support. Thus, media acts as more than a public information channel, functioning as a digital site that reshapes health subjectivity, political priorities, and economic and social values.

Anahtar Kelimeler

• Digital Media
• Discourse Analysis
• Media Representation

Türkiye Dijital Haber Medyasında Parkinson Hastalığının Temsili: Tematik Nitel İçerik Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de dijital medyada Parkinson hastalığının nasıl yapılandırıldığını incelemektedir. 1 Ocak 2024–13 Mayıs 2025 tarihleri arasında Google News’ten seçilen 187 haber, başlık, altbaşlık ve metin gövdesiyle sekiz temsil kategorisi (bireysel deneyim, bilimsel gelişme, etik sorumluluk, toplumsal eşitsizlik vb.) temelinde tematik içerik ve söylem çözümlemesi ile değerlendirildi. Kodlama Taguette ile şeffaf biçimde yürütüldü. Kuramsal çerçevede Foucault’nun biyopolitika, Rose’un sağlık öznelliği, Beck’in risk toplumu, Fraser’ın adalet modelleri, Conrad’ın tıbbileştirme, Fassin’in ahlaki ekonomi ve Lupton’un riskin kültürel inşası yaklaşımları kullanıldı. Bulgular, Parkinson’un yalnızca biyomedikal bir sorun değil; sağlık normları, cinsiyet rolleri, etik sorumluluk ve yapısal eşitsizliklerle iç içe çok katmanlı söylemlerle temsil edildiğini ortaya koydu. Medya, bilgi aktarmanın ötesinde sağlık öznelliğini, politik öncelikleri ve toplumsal değerleri dönüştüren bir iktidar alanıdır.

Anahtar Kelimeler

• Söylem Çözümlemesi
• Medya Temsili
• Dijital Medya

Kaynakça

1. Ajans Balıklı Göl. (2025, Nisan 11). Harran Üniversitesi'nden Parkinson farkındalığına Katkı. https://www.ajansbalikligol.com/harran-universitesi-nden-parkinson-farkindaligina-katki/32398/#google_vignette
2. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
3. Anadolu Ajansı. (2024, Temmuz 19). Parkinson hastası 84 yaşındaki kadın tedavisinde sporla ilerleme kaydetti. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/parkinson-hastasi-84-yasindaki-kadin-tedavisinde-sporla-ilerleme-kaydetti/3279528
4. Anadolu Ajansı. (2025, Nisan 11). Parkinson ile 10 yıllık mücadelesinde "beyin pili" ameliyatı umut oldu. https://www.aa.com.tr/tr/saglik/parkinson-ile-10-yillik-mucadelesinde-beyin-pili-ameliyati-umut-oldu/3534795
5. Analiz Gazetesi. (2024, Haziran 14). Parkinson Hastası Beyin Pili Operasyonuyla 10 Yıllık Şikayetlerinden Kurtuldu. https://www.analizgazetesi.com.tr/haber/parkinson-hastasi-beyin-pili-operasyonuyla-10-yillik-sikayetlerinden-kurtuldu-7680/
6. Anders, A. (2013). Foucault and ‘the Right to Life’: From technologies of normalization to societies of control. Disability Studies Quarterly, 33(3). https://doi.org/10.18061/dsq.v33i3.3340
7. Başka Gazete. (2024, Eylül 13). Bursa'da 12 yıldır Parkinson hastası olan kadın 'beyin pili' ile sağlığına kavuştu. https://www.baskagazete.com/haber/bursa-da-12-yildir-parkinson-hastasi-olan-kadin-beyin-pili-ile-sagligina-kavustu-133942.html
8. Batı Ekspres. (2024, Kası 27). Yıldırım: “Egzersiz, Parkinsonda İlerleyişi Yavaşlatıyor”. https://www.batiekspres.com/gundem/yildirim-egzersiz-parkinsonda-ilerleyisini-yavaslatiyor-81426

9. Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. SAGE.
10. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. İçinde J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (ss. 241–58). Greenwood.
11. Brown, R. C., Lockwood, A. H. ve Sonawane, B. R. (2005). Neurodegenerative diseases: An overview of environmental risk factors. Environmental Health Perspectives, 113(9), 1250–1256. https://doi.org/10.1289/ehp.7567
12. Busfield, J. (2017). The concept of medicalisation reassessed. Sociology of Health & Illness, 39(5), 759–774.
13. Chin-Chan, M., Navarro-Yepes, J. ve Quintanilla-Vega, B. (2015). Environmental pollutants as risk factors for neurodegenerative disorders: Alzheimer and Parkinson diseases. Frontiers in cellular neuroscience, 9. https://doi.org/10.3389/fncel.2015.00124
14. Clarke, A. E., Mamo, L., Fishman, J. R., Shim, J. K. ve Fosket, J. R. (2003). Biomedicalization: Technoscientific transformations of health, illness, and U.S. biomedicine. American Sociological Review, 68(2), 161-194. https://doi.org/https://doi.org/10.2307/1519765
15. CNN Türk. (2024a, Mayıs 20). Dikkat! Omuz ağrısı parkinson belirtisi olabilir... Tarım ilaçları, kuyu suyu ve kafa travması riski artırıyor. https://www.cnnturk.com/yasam/galeri/dikkat-omuz-agrisi-parkinson-belirtisi-olabilir-tarim-ilaclari-kuyu-suyu-ve-kafa-travmasi-riski-artiriyor-2115865?page=1
16. CNN Türk. (2025b, Mayıs 4). Beyin sağlığını güçlendiren 5 etkili besin! Alzheimer ve Parkinson riskini azaltıyor. https://www.cnnturk.com/yasam/galeri/beyin-sagligini-guclendiren-5-etkili-besin-alzheimer-ve-parkinson-riskini-azaltiyor-2106627?page=4
17. CNN Türk. (2025c, Nisan 10). Beyin pili tedavisiyle parkinson hastalarında titreme azalıyor. https://www.cnnturk.com/saglik/beyin-pili-tedavisiyle-parkinson-hastalarinda-titreme-azaliyor-2268007
18. Conrad, P. (2005). The shifting engines of medicalization. Journal of Health and Social Behavior, 46(1), 3-14. https://doi.org/https://doi.org/10.1177/002214650504600102
19. Conrad, P. (2007). The medicalization of society: On the transformation of human conditions into treatable disorders. Johns Hopkins University Press.
20. Corrigan, P. W. ve Watson, A. C. (2002). The paradox of self-stigma and mental illness. Clinical Psychology: Science and Practice, 9(1).
21. Corrigan, P. W., Markowitz, F. E. ve Watson, A. C. (2004). Structural levels of mental illness stigma and discrimination. Schizophrenia Bulletin, 30(3), 481-491.
22. Corrigan, P., Watson, A. ve Barr, L. (2006). The self-stigma of mental illness: implications for self-esteem and self-efficacy. J Soc Clin Psychol., 25(8), 875-884.
23. Couldry, N. ve Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Polity Press.
24. Crooks, S., Carter, G., Wilson, C. B., Wynne, L., Stark, P., D. M., Rodger, M., O'Shea, E. ve Mitchell, G. (2023). Exploring public perceptions and awareness of Parkinson's disease: A scoping review. PloS One, 18(9), e0291357. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0291357
25. Cumhuriyet. (2025a, Nisan 5). 25 yıl önce beyin pili takılan Parkinson hastası, riskli ameliyat sonrası dans ederek taburcu oldu. https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/25-yil-once-beyin-pili-takilan-parkinson-hastasi-riskli-ameliyat-2316011
26. Cumhuriyet. (2025b, Nisan 10). Uzmanı uyardı: Parkinson genç yaşta da görülebilir. https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/uzmani-uyardi-parkinson-genc-yasta-da-gorulebilir-2317407
27. Çarıkçı, K., Meral, H. ve Berkil, S. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(37), 127-137.
28. Demirören Haber Ajansı. (2024a, Haziran 17). Parkinson hastası Demet beyin piliyle şifa bulacak. https://www.dha.com.tr/yerel-haberler/izmir/parkinson-hastasi-demet-beyin-piliyle-sifa-bula-2461715
29. Demirören Haber Ajansı. (2025a, Nisan 11). Parkinson'un erken evre belirtileri koku duyusunda azalma, kabızlık, uykuda konuşma olabiliyor'. https://www.dha.com.tr/saglik-yasam/parkinsonun-erken-evre-belirtileri-koku-duyusunda-azalma-kabizlik-uykuda-konusma-olabiliyor-2617003
30. Dünya. (2025, Nisan 11). Son yıllarda iki kat artan Parkinson vakalarında şaşırtan sonuç! Hangi faktörler riski artırıyor? https://www.dunya.com/saglik/son-yillarda-iki-kat-artan-parkinson-vakalarinda-sasirtan-sonuc-hangi-faktorler-riski-artiriyor-haberi-771751
31. Ege Postası. (2024, Aralık 4). 5 gündür kayıp olan Parkinson hastasının cansız bedeni bulundu. https://www.egepostasi.com/haber/5-gundur-kayip-olan-Parkinson-hastasinin-cansiz-bedeni-bulundu/348725
32. Euronews. (2025a, Mart 6). Parkinson vakaları 2050 yılına kadar iki katına çıkarak dünya çapında 25 milyona ulaşabilir. https://tr.euronews.com/saglik/2025/03/06/parkinson-vakalari-2050-yilina-kadar-iki-katina-cikarak-dunya-capinda-25-milyona-ulasabili
33. Euronews. (2025b, Mart 18). Tüm vücudu etkileyen sessiz tehdit: Parkinson küresel bir krize dönüşebilir mi? https://tr.euronews.com/saglik/2025/03/18/tum-vucudu-etkileyen-sessiz-tehdit-parkinson-kuresel-bir-krize-donusebilir-mi
34. Fassin, D. (2009). Moral economies revisited. Annales. Histoire, Sciences Sociales, 64th Year(6), 1237-1266.
35. Fassin, D. (2011). Humanitarian reason: A moral history of the present. University of California Press.
36. Foucault, M. (1978). The history of sexuality volume I: An introduction. (R. Hurley, Çev.) Pantheon Books.
37. Foucault, M. (2002a). Kliniğin doğuşu: Tıbbi algının arkeolojisi. (Ş. Ünsaldı, Çev.) Epos Yayınları.
38. Foucault, M. (2002b). Toplumu savunmak gerekir. Yapı Kredi Yayınları.
39. Frank, A. W. (1997). The wounded storyteller: Body, illness, and ethics. University of Chicago Press.
40. Fraser, N. (2008a). Scales of justice: Reimagining political space in a globalizing world. Polity Press.
41. Fraser, N. (2008b). Abnormal justice. Critical Inquiry, 34(3), 393-422. https://doi.org/10.1086/589478
42. Garland-Thomson, R. (2002). The politics of staring: Visual rhetorics of disability in popular photography. Disability Studies Quarterly, 22(2), 56-75.
43. Gazete Pencere. (2024, Nisan 11). Hareketsiz bir yaşam Parkinson hastalığını tetikleyebilir. https://www.gazetepencere.com/saglik/hareketsiz-bir-yasam-parkinson-hastaligini-tetikleyebilir-606603h
44. Gazeteniz Olsun. (2024, Eylül 26). Parkinson hastalığının belirtileri tanı ve tedavi yöntemleri. https://www.gazetenizolsun.com/parkinson-hastaliginin-belirtileri-tani-ve-tedavi-yontemleri/56960/#google_vignette
45. Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled ıdentity. Prentice-Hall, Inc.
46. Haber 3. (2025, Nisan 14). ABB'den Dünya Parkinson Hastalığı Günü'nde farkındalık etkinliği. https://www.haber3.com/yerel/abbden-dunya-parkinson-hastaligi-gununde-farkindalik-etkinligi-haberi-6223680#google_vignette
47. Haber Expres. (2025, Nisan 11). 11 Nisan Dünya Parkinson Günü. https://www.haberexpres.com.tr/11-nisan-dunya-parkinson-gunu-129748h.htm
48. Haber Türk. (2025, Mayıs 5). Türk bilim insanları Alzheimer ve Parkinson hastalıklarının erken teşhisinde rol alacak. https://www.haberturk.com/turk-bilim-insanlari-alzheimer-ve-parkinson-hastaliklarinin-erken-teshisinde-rol-alacak-3788269
49. Haberin Doğrusu. (2025, Nisan 14). Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Parkinson programı. https://haberindogrusu.com/haber/bursa-yuksek-ihtisas-egitim-ve-arastirma-hastanesinde-parkinson-programi-21407004.html
50. Haller, B. ve Zhang, L. (2014). Stigma or empowerment? What do disabled people say about the media representation of disability?. Review of Disability Studies: An International Journal, 9(4), 1-21.
51. Hellqvist, C., Berterö, C., Dizdar, N., Sund-Levander, M. ve Hagell, P. (2020). Self-Management Education for Persons with Parkinson's Disease and Their Care Partners: A Quasi-Experimental Case-Control Study in Clinical Practice. Parkinson's Disease. https://doi.org/10.1155/2020/6920943
52. Hınız, G. ve Yavuz, A. (2023). Yansıtıcı tematik analiz: Bir doktora tez çalışması örneği. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 19(2), 388-408. https://doi.org/10.17244/eku.1300330
53. Lang, A. E. ve Lees, A. (2002). Management of Parkinson’s disease: an evidence-based review. Movement Disorders, 17(4). https://doi.org/10.1002/mds.5554
54. Livingstone, S. (2004). The challenge of changing audiences: Or, what is the audience researcher to do in the age of the internet?. European Journal of Communication, 19(1), 75-86.
55. Lupton, D. (1993). Risk as moral danger: The social and political functions of risk discourse in public health. International Journal of Health Services, 23(3), 425-435. https://doi.org/https://doi.org/10.2190/16AY-E2GC-DFLD-51X2
56. Lupton, D. (2003). Medicine as culture: Illness, disease and the body in western Societies. SAGE.
57. Manisa Meydan. (2025, Nisan 29). Gördes’te Parkinson hastalarına destek: Ücretsiz dağıtılacak. https://www.manisameydangazetesi.com.tr/gordeste-parkinson-hastalarina-destek-ucretsiz-dagitilacak#google_vignette
58. Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt. https://d-nb.info/1191589749/34
59. Nelson, T. D. (2005a). Ageism: Stereotyping and prejudice against older persons. MIT Press.
60. Nelson, T. D. (2005b). The Psychology of prejudice. Allyn & Bacon.
61. NTV. (2025b, Mart 13). Bu yaygın belirti Parkinson hastalığının erken işareti olabilir. https://www.ntv.com.tr/galeri/n-life/saglikli-yasam/bu-yaygin-belirti-parkinson-hastaliginin-erken-isareti-olabilir,kpmR8WTi_U6uibPx1_m4yw
62. NTV. (2025c, Mayıs 2). Parkinson'a yakalanan ünlü şarkıcıdan üzen haber. https://www.ntv.com.tr/galeri/n-life/kultur-ve-sanat/parkinsona-yakalanan-unlu-sarkici-muzige-ara-mi-verecek,TpFVZnhnc0Wn8qeBR5jI-g#
63. Ong, Y. Q., Z. N., Lee, J., Gan, C. H., Chai, S. C., Veronica, F., Hassan, F. H. ve Chu, S. Y. (2024). The Relationship between self-stigma, basic and ınstrumental activities of daily living, and communication participation among ındividuals with Parkinson’s disease. Sage Open, 14(4). https://doi.org/10.1177/21582440241295444
64. Park, C., Sohn, Y., Chu, S., Oh, E., Lee, J. ve Choi, M. (2020). Factors associated with uncertainty in ıllness among people with Parkinson’s disease. Clinical Nursing Research, 29(7), 469-478. https://doi.org/10.1177/1054773818788492
65. Petrakaki, D., Hilberg, E. ve c, J. W. (2018). Between empowerment and self-discipline: Governing patients' conduct through technological self-care. Social Science & Medicine, 213, 146-153. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2018.07.043
66. Rosa, T. d. ve Scorza, F. A. (2022). Stigma in Parkinson's disease: Placing it outside the body. Clinics , 77. https://doi.org/10.1016/j.clinsp.2022.100008
67. Rosa, T. d. ve Scorza, F. A. (2024). Contextualizing stigma in Parkinson’s disease research. Clinics, 79. https://doi.org/10.1016/j.clinsp.2024.100425
68. Rose, N. (2003). Neurochemical selves. Society-New Brunswick, 41(1), 46-59.
69. Rose, N. (2007). The politics of life itself: Biomedicine, power, and subjectivity in the twenty-first century. Princeton University Press.
70. Rose, N. (2009). Normality and pathology in a biomedical age. Sociological Review, 57, 66-83. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2010.01886.x
71. Sabah Roza. (2025, Nisan 11). Nefes aldığınız havaya dikkat! Meğer Parkinson'u tetikliyormuş... https://www.sabah.com.tr/roza/guncel/nefes-aldiginiz-havaya-dikkat-meger-parkinsonu-tetikliyormus
72. Sallan Gül, S. ve Kahya Nizam , Ö. (2021). Sosyal bilimlerde içerik ve söylem analizi. PAUSBED, (42), 181-198. https://doi.org/10.30794/pausbed.803182
73. Scambler, G. (2009). Health-related stigma. Sociology of Health & Illness, 31(3), .441–455.
74. Schreie, M. (2012). Qualitative Content Analysis in Practice. SAGE.
75. Schreier, M. (2014). Qualitative content analysis. İçinde U. Flick (Dü.) The SAGE handbook of qualitative data analysis (ss. 170-183). SAGE. https://doi.org/https://doi.org/10.4135/9781446282243.n12
76. Shilling, C. (2003). The body and social theory. SAGE.
77. Simpson, J., Zarotti, N., Varey, S., Anestis, E., Holland, C., Murray, C. ve Eccles, F. J. (2022). ‘It's a double whammy’: A qualitative study of illness uncertainty in individuals with Parkinson's disease in the context of COVID-19. Chronic Illness, 18(4), 860-873. https://doi.org/10.1177/17423953211043101
78. Son Dakika. (2025, Nisan 11). Antalya'da Parkinson hastalarına ücretsiz egzersiz programı. https://www.sondakika.com/amp/haber-antalya-da-parkinson-hastalarina-ucretsiz-egzersiz-programi-18504292
79. Şanlıurfa Olay. (2025, Nisan 11). Parkinson’da erken tanı hayat kurtarır. https://www.sanliurfaolay.com/video/24795303/parkinsonda-erken-tani-hayat-kurtarir
80. T24. (2025, Nisan 12). Türkiye Parkinson Hastalığı Derneği'nden "erken tanı" uyarısı. https://www.t24.com.tr/haber/turkiye-parkinson-hastaligi-dernegi-nden-erken-tani-uyarisi,1232160#google_vignette
81. Ton TV. (2025, Nisan 10). Bu belirtiler parkinson sinyalleri olabilir. https://www.tontv.com.tr/haber/24589911/bu-belirtiler-parkinson-sinyalleri-olabilir
82. TRT Haber. (2025, Nisan 11). Elde titreme ve hareketlerde yavaşlama Parkinson belirtisi olabilir. https://www.trthaber.com/haber/saglik/elde-titreme-ve-hareketlerde-yavaslama-parkinson-belirtisi-olabilir-903684.html
83. Turner, B. S. (2004). The new medical sociology: Social forms of health and illness. W.W. Norton & Company.
84. Türkiye Gazetesi. (2025, Nisan 10). Parkinson hastalığında beslenme detayı! Uzman isim belirtileri ve yeni tedavi yöntemlerini anlattı. https://www.turkiyegazetesi.com.tr/saglik/parkinson-hastaligi-beslenmeden-geciyor-1107882
85. Wendell, S. (1996). The rejected body: Feminist philosophical reflections on disability. Routledge .
86. Williams, S. (2005). Chronic illness as biographical disruption or biographial disruption as chronic illness? Reflections on a core concept. Sociology of Health &Illness, 22(1), 40-67.
87. Yeni Çağ. (2025b, Mart 20). Parkinson riskini artıran sessiz tehlike! Uzmanlardan hayat kurtaran uyarılar. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/parkinson-riskini-artiran-sessiz-tehlike-uzmanlardan-hayat-kurtaran-uyarilar-897536h.htm