Teknolojik Belirlenimcilik Bağlamında Teknoloji Odaklı Yaşam Kurgusu: Black Mirror Dizisi Örneği
Öz
İnsanlığın gelişimine koşut bir şekilde ilerlemeye devam eden teknoloji, bireyler üzerinde etki yaratan bir niteliğe sahiptir. Bu etkinin belirgin olarak gözlemlenmesi yaşadığımız hayatın teknoloji odağında incelenmesiyle ve Black Mirror dizisinin izleyiciye aktardığı teknoloji odaklı yaşam kurgusuyla mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada, teknolojinin yaşamdaki değişim ve dönüşümlerde başat faktör olduğunu vurgulayan teknolojik belirlenimcilik yaklaşımı, Black Mirror dizisi üzerinden ele alınmıştır. Çalışma kapsamında, çeşitli tematik konulara sahip olan dizinin White Christmas, Arkangel, Smithereens, Striking Vipers ve Nosedive isimli bölümleri incelenmiş ve teknolojik belirlenimcilik perspektifiyle analiz edilmiştir. Araştırma sürecinde ve sonucunda, Black Mirror dizisinin, teknolojik belirlenimci bir dünya kurgusunu yansıttığı sonucuna ulaşılmış ve teknolojik belirlenimcilik yaklaşımının açıklanmasına katkı sağladığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Teknolojik gelişmenin birey hayatında belirlenimci bir rol üstlendiğini vurgulayan dizi, teknoloji odaklı yaşamın distopik bir yaşamı doğurduğunu izleyicisine sunmaktadır. Bununla birlikte teknolojinin birey yaşamına etkilerini çeşitli problemler odağında vurgulayan dizi, pek çok tematik konuyla izleyicisini teknolojinin birey hayatındaki etkililiğini düşünmeye sevk etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Teknoloji, Teknolojik Belirlenimcilik, Teknolojik Determinizm, Black Mirror, Teknopoli
Kaynakça
- Adorno, T. W. (2005). Minima Moralia. (Koçak, O. & Doğukan, A. Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
- Allard-huver, F. & Escurignan, J. (2019). Black Mirror and critical media theory. Cirucci, A. M. & Vacker, B. (Ed.). Black Mirror’s Nosedive as a new Panopticon: Interveillance and Digital Parrhesia in Alternative Realities (ss. 43-54). Londra: Lexington Books.
- Altay, D. (2005). Mc Luhan’ı anlamak (Rigel, N. Ed.). Kadife Karanlık. (s. 22-24). İstanbul: Su Yayınevi.
- Baştaş Bakış, N. (2019). Teknolojik Determinizm Çerçevesinde Türkiye’de Web Dizilerinin Toplumsal Dönüşüme Etkileri: Fi Dizisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi. İstanbul, Türkiye.
- Bauman, Z. & Lyon, D. (2013). Akışkan Gözetim. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bayraktar, E. & Kaleli, F. (2007). Sanal gerçeklik ve uygulama alanları. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 253-259
- Bozkurt, V. (2000). Gözetim toplumu ve internet. Birikim Dergisi, Sayı: 136, 69-74.
- Carr, N. (2010). The Shallows: How the Internet is Changing the Way We Think, Read and Remember. New York: Atlantic Books Ltd.
- Castells, M. (2008). Enformasyon çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür–1. cilt: Ağ Toplumunun Yükselişi. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Goffman, E. (2014). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu. İstanbul: Metis Yayınları.