Çevrimiçi Gruplarda İletişim Pratiklerini Bourdieu ile Okumak: Facebook Grubu Örneği
Öz
Dijital iletişim biçimlerinden birisi olan çevrimiçi gruplar, kullanıcıların ortak ilgi alanları ve konular etrafında bir araya geldiği ve çoğu zaman destek ve dayanışma içeren topluluklardır. Bu çalışma, çevrimiçi gruplardaki iletişim pratiklerini Bourdieu’nün sosyal, kültürel ve sembolik sermaye/iktidar kavramları ekseninde araştırmakta, gruplardaki özgün bir iletişim kültürünün olup olmadığını sorgulamaktadır. Temel amaç, çevrimiçi gruplara üye kullanıcıların grup içi iletişimlerini belirleyerek oluşturdukları iletişim pratiklerini Bourdieu sosyolojinin kavram seti ile analiz etmek ve bu iletişime özgü yatkınlıkları ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmada, Facebook’ta kurulan ve "BYBO” adlı grup üyeleriyle yapılan 38 derinlemesine görüşmeden elde edilen veriler kategorize edilmiştir. Facebook’ta ve Facebook grubu içerisinde süreklilik veya kopuş gösteren tutumlar, grup içerisinde işleyen sermaye biçimleri (bilgi, sosyal ve sembolik) ve güç ilişkilerinin varlığı grup üyeleri arasındaki iletişimi etkileyen temel unsurlar serimlenmiş, bulgular Bourdieu’nün son yıllarda dijital medya çözümlemelerinde de başvurulan teorik ekseni ile çözümlenmiştir. Böylece, grup içerisindeki iletişim kültürünün gerek çevrimiçi gerekse çevrimdışı referanslarla birlikte değerlendirilmesi mümkün olmuştur. Araştırma sonucunda çevrimiçi grupların bilgi sermayesi, sosyal ve sembolik sermaye ile güç ilişkileri ekseninde kendine özgü bir iletişim pratiği oluşturmakta olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışma Mersin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince 2017-2-TP3-2622 Proje numarası ile desteklenmiştir.
Etik Beyan
Bu çalışmanın yayın etiği ve bilimsel araştırma açısından uygun olduğuna Mersin Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 09.01.2018 tarihli 2017/3 sayılı Toplantı ve Karar Tutanağı ile karar verilmiştir. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu, toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmadığı ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunmaktadır.
Kaynakça
- Akcaoglu, M., & Lee, E. (2018). Using Facebook groups to support social presence in online learning. Distance Education, 39(3), 334-352. https://doi.org/10.1080/01587919.2018.1476842
- Athanasiadis, D. I., Roper, A., Hilgendorf, W., Voss, A., Zike, T., Embry, M., Banerjee, A., Selzer, D., & Stefanidis, D. (2021). Facebook groups provide effective social support to patients after bariatric surgery. Surgical Endoscopy, 35(8), 4595-4601. https://doi.org/10.1007/s00464-020-07884-y
- Baym, N. K. (2010). Personal connections in the digital age. Polity Press. https://doi.org/10.1080/10714421.2011.573442
- Bane, C. M., Haymaker, C. M., & Zinchuk, J. (2005). Social support as a moderator of the bigfish‐in‐a‐little‐pond effect in online self‐help support groups. Journal of Applied Biobehavioral Research, 10(4), 239-261. https://doi.org/10.1111/j.1751-9861.2005.tb00015.x
- Binark, M., & Bayraktutan-Sütcü, G. (2011). Dijital oyun kültürü haritasında oyuncular: Dijital oyuncuların habitusları ve kariyer türevleri. A. Telli-Aydemir (Ed.), Katılımın e-hali: Gençlerin sanal âlemi (ss. 303-330). Alternatif Bilişim Derneği Yayınları.
- Bourdieu, P. (2010). Sermaye biçimleri (M. M. Şahin, Çev.). M. M. Şahin & A. Z. Ünal (Ed.), Sosyal sermaye: Kuram, uygulama, eleştiri (ss. 45–77). Değişim Yayınları.
- Bourdieu, P., & Eagleton, T. (2013). Bir röportaj: Doksa (kanaat) ve ortak yaşam (S. Kibar, Çev.). S. Zizek (Ed.), İdeolojiyi haritalamak (ss. 397-416). Dipnot.
- Bourdieu, P. (2014). Seçilmiş metinler. (L. Ünsaldı, Çev). Heretik.
- Bourdieu, P., & Wacquant, L. J. (2014). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar (N. Ökten, Çev.). İletişim.
- Bourdieu, P. (2015). Ayrım (D. Fırat & G. Berkkurt, Çev.). Heretik.