Dijitalleşen Okurluk: Gençlerde Dijital Okuma Kültürü

Araştırmada, dijital okuma kültürü unsurları olan e-kitap, sesli kitap ve podcast ürünleri ile kitap içeriklerine, söyleşilerine, tanıtımlarına ve tavsiyelerine yer veren platformların ve bu alanlarda üretilen içeriklerin gençlerin okuma kültürlerinde ve okuma davranışlarında yaratmış oldukları etkilerin ilişkileri sınayıcı araştırma yaklaşımı bağlamında analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda dijital okuma platformları ve unsurlarıyla etkileşimli okuryazar, 18-25 yaş arası 10 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Örneklem seçiminde amaçsal örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen verileri anlamlandırmada fenomenoloji deseni uygulanarak çalışmanın amacını ve amaç sorularının cevaplarını kapsayacak şekilde içerik analizi ile çözümlenmiştir. Okuma kültürü ve alışkanlıkları, dijital okuma kültürü ve özellikleri başlıklı iki temel tema üzerinden elde edilen veriler kitap okuma alışkanlıkları, bireysel tercih ve motivasyon, okuma davranışını etkileyen sosyal değişkenler, karşılaşılan zorluklar ve engeller, performans göstergeleri, kitabı seçim ve temin yöntemi, dijital okuma kültürü ürünlerine bakış, dijitalleşmenin geleneksel okuma kültürüne etkileri, dijital okuma kültürüne bakış kategorilerinde sentezlenmiştir. Dijital mecraların okuma kültürüne etkileri üzerine yapılan araştırmalardan farklı olarak okuma kültürünü hayatının merkezine konumlayan, okumak kadar yazmaya da önem veren, genç şair/ hikâye yazarı ve birer edebiyat tutkunu olarak edebiyat dünyasıyla ilişkili olan, şahsi kütüphanesi bulunan, sosyal bilimler ve edebiyat bölümlerinde öğrenci ve mezun gençler üzerinde yapılan araştırma ile dijital okuma kültürünün okuma kültürüne etkileri izlenmekte; gençlerin, okuma kültürünü belirleyen unsurlardan geleneksel ve dijital yöntemleri birleştiren hibrit bir model benimsediği, dijital okuma kültürünün ise okurluk hedeflerini olumsuz etkilediği gözlemlenmektedir.
 

Within the context of a hypothesis-testing research approach, the study aims to analyse the relationships concerning the effects exerted on the reading cultures and reading behaviours of young individuals by digital reading culture components—such as e-books, audiobooks, and podcasts—as well as platforms and their respective content featuring book-related discussions, interviews, promotions, and recommendations. Within this scope, the sample of the study consists of 10 highly literate participants between the ages of 18 and 25 who interact with digital reading platforms and components. Snowball sampling, one of the purposive sampling methods, was employed for sample selection. To interpret the data obtained through semi-structured interviews, a phenomenological design was applied, and the data were analysed using content analysis in a manner encompassing the study's objective and research questions. The data, obtained through two main themes titled “Reading Culture and Habits” and “Digital Reading Culture and Characteristics,” were synthesized under the categories of book reading habits, individual preference and motivation, social variables affecting reading behaviour, challenges and obstacles encountered, performance indicators, book selection and procurement methods, perspectives on digital reading culture products, the effects of digitalization on traditional reading culture, and perspectives on digital reading culture. Distinct from previous research on the effects of digital platforms on reading culture, this study monitors these effects through research conducted on young students and graduates of social sciences and literature departments who place reading at the centre of their lives, value writing as much as reading, interact with the literary world as young poets/short story writers and literature enthusiasts, and possess personal libraries. Consequently, it is observed that these young people adopt a hybrid model combining traditional and digital methods among the elements determining their reading culture, whereas digital reading culture is found to negatively affect their readership goals.