Dijital Etkileşim Kültürünün Duygusal Dönüşümü: Tık Tuzağından Öfke Tuzağına Kavramsal Bir Tartışma
Öz
Bu çalışma, dijital platformlarda görünürlük üretme pratiklerinin dikkat, etkileşim ve duygu eksenlerinde nasıl dönüştüğünü kavramsal olarak tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, tık tuzağı ve etkileşim tuzağı kavramlarının sosyal medya platformlarında öfke, itiraz, ahlaki tepki ve kimliksel gerilim üzerinden üretilen etkileşimi açıklamakta sınırlı kalmasıdır. Dijital etkileşim kültüründe görünürlük üretme pratiklerinin tık tuzağı, etkileşim tuzağı ve öfke tuzağı biçiminde farklılaştığını ileri süren bu çalışmada öfke tuzağı, çevrimiçi kabalık, manipülatif başlık kullanımı ya da saldırgan içerik üretimiyle sınırlı bir kategoriye indirgenmeden; platform mantığı, algoritmik görünürlük, duygusal yayılım, karşı grup hedefleme ve etkileşim ekonomisiyle ilişkili duygusal ve çatışmacı bir görünürlük stratejisi olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın kavramsal katkısı, tık tuzağı, etkileşim tuzağı ve öfke tuzağı kavramlarını dijital kültürde farklı kullanıcı dürtülerine, etkileşim biçimlerine ve platform sonuçlarına dayanan üç ayrı içerik stratejisi olarak sistematik biçimde ayrıştırmasıdır. Ayrıca makale, “etkileşim sarmalı” ifadesi, özgün ve bağımsız bir teori iddiası taşımadan algoritmik geri besleme, kümülatif avantaj, popülerlik yanlılığı ve etkileşim temelli sıralama tartışmalarını öfke tuzağı bağlamında bir araya getiren açıklayıcı ve bütünleştirici bir adlandırma olarak kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Dijital Kültür, Platform Mantığı, Tık Tuzağı, Etkileşim Tuzağı, Öfke Tuzağı
Kaynakça
- Bail, C. A., Argyle, L. P., Brown, T. W., Bumpus, J. P., Chen, H., Hunzaker, M. B. F., Lee, J., Mann, M., Merhout, F. ve Volfovsky, A. (2018). Exposure to opposing views on social media can increase political polarization. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(37), 9216-9221. https://doi.org/10.1073/pnas.1804840115
- Baumeister, R. F., Bratslavsky, E., Finkenauer, C. ve Vohs, K. D. (2001). Bad is stronger than good. Review of General Psychology, 5(4), 323-370. https://doi.org/10.1037/1089-2680.5.4.323
- Berger, J. ve Milkman, K. L. (2012). What makes online content viral? Journal of Marketing Research, 49(2), 192-205. https://doi.org/10.1509/jmr.10.0353
- Bier, N. (2026, April 11). It became abundantly clear: Flooding the timeline with 100 stolen reposts and clickbait everyday crowded-out real creators and hurt new author growth [Post]. X (formerly Twitter). https://x.com/nikitabier/status/2043045929750794399
- Blom, J. N. ve Hansen, K. R. (2015). Click bait: Forward-reference as lure in online news headlines. Journal of Pragmatics, 76, 87-100. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2014.11.010
- Brady, W. J., McLoughlin, K., Doan, T. N. ve Crockett, M. J. (2021). How social learning amplifies moral outrage expression in online social networks. Science Advances, 7(33), eabe5641. https://doi.org/10.1126/sciadv.abe5641
- Brady, W. J., Wills, J. A., Jost, J. T., Tucker, J. A. ve Van Bavel, J. J. (2017). Emotion shapes the diffusion of moralized content in social networks. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(28), 7313-7318. https://doi.org/10.1073/pnas.1618923114
- Chakraborty, A., Paranjape, B., Kakarla, S. ve Ganguly, N. (2016). Stop clickbait: Detecting and preventing clickbaits in online news media. 2016 IEEE/ACM International Conference on Advances in Social Networks Analysis and Mining (ASONAM), 9-16. https://doi.org/10.1109/ASONAM.2016.7752207
- Chen, Z. ve Berger, J. (2013). When, why, and how controversy causes conversation. Journal of Consumer Research, 40(3), 580-593. https://doi.org/10.1086/671465
- Cornelissen, J. (2017). Editor’s comments: Developing propositions, a process model, or a typology? Addressing the challenges of writing theory without a boilerplate. Academy of Management Review, 42(1), 1-9. https://doi.org/10.5465/amr.2016.0196