Kırgız Destanlarında Halk Hukuku
Öz
Her kültürde yazılı olmayan yasalar vardır; anlaşılan ve aktarılan yükümlülükler ve yasaklar ve cezalandırılan ihlaller... Bu yasalar toplumda ortaya çıkan sorunların giderilmesi, yönetimin denetlenmesi, toplumsal uzlaşmanın sağlanması ve toplumsal yapının sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından önemlidir. Bu tür yasalara genellikle halk hukuku adı verilir. Halk hukuku unsurları, Türk boylarının siyasi, ekonomik, kültürel ve tarihi serüvenleri hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayan sözlü anlatı türlerinden destanların içerisinde de bulunur. Destan ve destancılık geleneği içerisinde önem arz eden Kırgız Türklerinin destanlarında halk hukuku unsurlarına rastlamak mümkündür. Harun Akçam tarafından kaleme alınan ve Paradigma Akademi’den yayınlanan Kırgız Destanlarında Halk Hukuku adlı eser, Kırgız Türklerine ait seçilmiş bazı destanlardaki halk hukuku unsurlarının yapısal-işlevsel açıdan değerlendirilmesini içermektedir. Bu amaçla yazar, Kırgız Türklerinin destanlarında tespit ettiği halk hukuku unsurlarını idare, aile, ceza, vergi, mülkiyet, savaş ve ant hukuku ile ilgili değerlendirmeler olmak üzere yedi maddede tasnif etmiştir. Bu tasnifle birlikte yazar, Kırgız Türklerinin dünya algılarının hukukî yapılanma etrafında nasıl teşekkül ettiğini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma da Harun Akçam’ın Kırgız Destanlarında Halk Hukuku adlı kitabının tanıtımını içermektedir.
Anahtar Kelimeler
Folk Law in Kyrgyz Epics
Öz
In every culture there exists unwritten law—obligations and prohibitions that are understood and passed on, and transgressions that are punished. These laws are important for eliminating problems that arise in society, supervising management, ensuring social reconciliation and maintaining the sustainability of the social structure. Such laws are usually called folk law. Elements of folk law are also found in epics, which are types of oral narratives that provide information about the political, economic, cultural and historical adventures of Turkish tribes. It is possible to find elements of folk law in the epics of the Kyrgyz Turks, which are important in the tradition of epic writing. The work “Folk Law in Kyrgyz Epics”, written by Harun Akçam and published by Paradigm Academy, includes an assessment of the elements of people's law in some selected epics belonging to the Kyrgyz Turks from a structural and functional point of view. To this end, the author has classified the elements of folk law that he identified in the epics of the Kyrgyz Turks into seven articles: assessments related to administration, family, criminal, tax, property, war and ant law. With this classification, the author has revealed how the world perception of the Kyrgyz Turks is formed around the legal structure. This paper includes the introduction of Harun Akçam's work “Folk Law in Kyrgyz Epics”.
Anahtar Kelimeler
