ÇEŞİTLİLİK OLGUSUNDAN KAPSAYICILIK OLGUSUNA GEÇİŞ: RASYONEL EVRENSELLİK Mİ, KURUMSAL BAĞLAMSALLIK MI?

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 1 - 15, 30.04.2025

Koray Kartalkaya

https://doi.org/10.54707/meric.1433877

Öz

Bu çalışmada çeşitlilik olgusunun ABD'den Avrupa'ya geçiş süreci anlatılmaktadır. Çalışmanın temel amacı, rasyonel perspektifin vurguladığı evrensellik ve kurumsal perspektifin vurguladığı bağlamsallık arasındaki farkları karşılaştırmaktır. Öncelikle, bir olgunun bir ülkeden başka bir ülkeye geçişi sırasında, ülkelerin sosyo-kültürel, tarihsel, politik, siyasal ve ekonomik gibi makro faktörlerdeki farklılıkların göz önünde bulundurulması gerektiği önemle vurgulanmaktadır. Bu faktörler, olgunun yeni bağlamda nasıl anlam kazanacağını belirlemektedir. ABD'de çeşitlilik olgusu, stratejik amaçlar ve rekabet avantajları kazanmış bir olgu olarak ortaya çıkmıştır. Ancak, Avrupa ülkelerine geçiş sürecinde, bu ülkelerin farklı sosyo-kültürel yapıları, tarihsel deneyimleri, politik ve ekonomik sistemleri gibi makro faktörlerin etkisiyle çeşitlilik olgusunun yeniden anlam kazandığı görülmektedir. Kurumsal perspektif, çeşitlilik olgusunun bağlama özgü bir olgu olduğunu savunmaktadır. Yani, bir olgunun evrensel olarak kabul edilemez ve herhangi bir bağlamda aynı şekilde yorumlanamaz olduğunu ifade etmektedir. Bu nedenle, ABD'de stratejik amaç ve rekabet avantajı kazanan çeşitlilik olgusunun Avrupa ülkelerine geçişi, bu ülkelerin makro faktörleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Sonuç olarak, bu çalışma çeşitlilik olgusunun ABD'den Avrupa'ya geçişini incelerken, rasyonel perspektifin vurguladığı evrensellik ve kurumsal perspektifin vurguladığı bağlamsallık arasındaki farkları ortaya koymaktadır. Bu farklar, çeşitlilik olgusunun yeni bağlamda nasıl anlam kazandığını ve nasıl bağlama özgü bir olgu haline geldiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

rasyonel perspektif , kurumsal perspektif , çeşitlilik , kapsayıcılık

TRANSİTİON FROM THE CONCEPT OF DİVERSİTY TO THE CONCEPT OF INCLUSİON: RATİONAL UNİVERSALİTY OR INSTİTUTİONAL CONTEXTUALİTY?

Öz

Kaynakça

• Abrahamson, E., (1996). Management fashion, The Academy of Management Review, 21, 254-285.
• Agócs, C. ve Burr, C., (1996). Employment equity, affirmative action and managing diversity: Assessing the differences, International Journal of Manpower, 17 (4/5), 30-45.
• Asarı, S., Reınecke, J. ve Spaan, A., (2014). How are practices made to vary? Managing practice adaptation in a multinational corporation, Organization Studies, 35 (9), 1313–1341.
• Barbosa, I. ve Cabral-Cardosa, C., (2010). Equality and diversity rhetoric one size fits all? Globalization and the Portuguese context, Equality, Diversity and İnclusion An international Journal, 29, 97-112.
• Boxenbaum, E. ve Battilana, J., (2005). Importation as innovation: Transposing managerial practices across fields, Strategic Organization, 3 (4), 355–383.
• Boxenbaum, E., (2006). Lost in translation: The making of Danish diversity management, American Behavioral Scientist, 49 (7), 939–948.
• Chiang, F., Lemański, M. K. ve Thomas, A. B., (2017). “The transfer and diffusion of HRM practices within MNCs: Lessons learned and future research directions, The International Journal of Human Resource Management, 28 (1), 234–258.
• Czarnıawska B. & Joerges B. (1996). “Travels of Ideas” in: Czarniawska, B. and Sevón, G.(eds.), Translating Organizational Change, New Work: Walter de Gruyter. ss:13-48.
• Djelic, M., (2008). Sociological studies of diffusion: İs history relevant?, Socio-Economic Review, 6 (3), 538–557.
• Gilbert, J. A., Stead, B. A. ve Ivancevic, J. M., (1999). Diversity management: A new organizational paradigm, Journal of Business Ethics, 21 (1), 61-76
• Gooderham, P., Nordhaug, N. O. ve Ringdal, K., (1999). Institutional and rational determinants of organizational practices: Human resource management in european firms, Administrative Science Quarterly, 44 (3), 507-531.
• Heres, L. ve Benschop, Y., (2010). Taming diversity: An exploratory study on the travel of a management fashion, Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal, 29 (5), 436-457.
• Jayne, E.M. ve Dipboye, R.L., (2004). Leveraging diversity to improve business performance: Research findings and recommendations for organizations, Human Resource Management, 43 (4), 409-424.
• Jones, D., Prıngle, J. ve Shepherd, D., (2006). Managing diversity meets Aotearoa/New Zealand, Personnel Review, 29 (3), 364-380.
• Kelly E. ve Dobbin F., (1998). How affirmative action became diversity management, The American Behavioral Scientist, 41 (7), 960–984.
• Klarsfeld, A., (2009). The diffusion of diversity management: The case of France, Scandinavian Journal of Management, 25 (4), 363-373.
• Kochan, T., Bezrukova, K., Robin, E., Jackson, S., Jashi, A., Jehn, K., Leonard, J., Levine, D. ve Thomas, D., (2003). The effects of diversity on business performance: Report of the diversity research network, Human Resource Management, 42 (1), 3-21.
• Kostova, T. ve Roth, K., (2002). Adoption of an organizational practice by subsidiaries of multinational corporations: Institutional and relational effects, Academy of Management Journal, 45 (1), 215–233.
• Liff, S., (1996). Diversity and equal opportunities: Room for a constructive compromise?, Human Resource Management Journal, 9 (1), 65-75.
• Lorbiecki, A. ve Jack, G., (2000). Critical turns in the evolution of diversity management, British Journal of Management, 11 (1), 17–31.
• Mazza, C. ve J. L. Alvarez, J. L., (2000). Haute couture and pret-a-porter: The popular press and the diffusion of management practices, Organization Studies, 21, 567-588.
• Meyer, J. W. ve Rowan, B., (1977). Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony, American Journal of Sociology, 83 (2), 340-363.
• Meyer, R. E. ve Höllerer, M. A., (2010). Meaning structures in a contested issue field: A topographic map of shareholder value in Austria, Academy of Management Journal, 53 (6), 1241–1262.
• Milliken, F. J. ve Martins, L. L., (1996). Searching for common threads: Understanding the multiple effects of diversity in organizational groups, The Academy of Management Review, 21 (2), 402-433.
• Omonovic, V., (2009). Diversity and its management as a dialectical process: Encountering Sweden and the U.S., Scandinavian Journal of Management, 25 (4), 352–362.
• Oswick, C. ve Noon, M., (2014). Discourses of diversity, equality and inclusion:trenchant formulations or transient fashions?, British Journal of Management, 25 (1), 23- 39.
• Prasad , A., (2001). Understanding workplace empowerment as inclusion. A historical investigation of the discourse of difference in the united states, Journal of Applied Behavioural Science, 37, 51-69.
• Risberg, A. ve Soderberg, A., (2008). Translating a management concept: Diversity management in Denmark, Gender in Management: An International Journal, 23, 426– 441.
• Sahlin, K. ve Wedlin, L., (2008). Circulating ideas: Imitation, translation and editing, in Handbook of Organizational Institutionalism, Sage, Thousand Oaks, 218-242.
• Sanders, W. G. ve Tuschke, A., (2007). The adoptıon of İnstıtutıonally contested organızatıonal practıces: The emergence of stock optıon pay in Germany, Academy of Management Journal, 50 (1), 33–56.
• Sippola, A. ve Smale, A., (2007). The global integration of diversity management: a longitudinal case study, The International Journal of Human Resource Management, 18 (11), 1895-1916.
• Sturdy, A., (2004). The adoption of management ideas and practices theoretical perspectives and possibilities, Management Learning, 35 (2), 155-179.
• Syed, J. ve Özbilgin, M., (2009). A relational framework for international transfer of diversity management practices, The International Journal of Human Resource Management, 20 (12), 2435–2453.
• Syed, J., (2008). A context-specific perspective of equal employmentopportunity in Islamic societies, Asia Pacific J Manage, 25, 135–151
• Thomas, R. R., (1990). From affirmative action to affirming diversity, Harvard Business Review, 68 (2), 107-117.
• WASTİ, S., A. (1998). “Cultural barriers in the transferability of Japanese and American human resources practices to developing countries: The Turkish case” , International Journal of Human Resource Management, 9 (4), ss.608-631.
• Zanoni, P. ve Janssens, M., (2003). Deconstructing difference: The rhetoric of human resource managers diversity discourses, Organization Studies, 25 (1), 55-74.
• Zanoni, P., Janssens, M., Benschop, Y. ve Nkomo, S., (2010). Unpacking diversity, grasping inequality: Rethinking difference through critical perspectives, Organization, 17 (1), 9-29.