Türkçe Öğretmenlerine Göre Konuşma Etkinlikleri Konuşma Becerisini Nasıl Etkilemektedir?

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni görüşlerine göre konuşma etkinliklerinin öğrencilerin konuşma becerilerini nasıl etkilediğini belirlemeye çalışmaktır. Nitel araştırma çerçevesinde tasarlanan araştırmanın katılımcıları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet ortaokullarında görev yapan sekiz Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, çevrim içi görüşme (mülakat) tekniğiyle elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Sekiz farklı katılımcının sorulara vermiş oldukları yanıtlardan hareketle kodlar oluşturulmuş ve kodlar arası benzerlik ve farklılıklar dikkate alınarak temalar belirlenmeye çalışılmıştır. Temalar ve kodlar, “Text2MindMap” programı kullanılarak görselleştirilmiştir. Temalar oluşturulduktan sonra kodlar tekrar gözden geçirilmiş ve ilgili temalar altında incelenerek yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre konuşma etkinliklerinin, etkili öğrenme ortamının oluşmasına ve öğrencilerin etkili konuşma becerisine sahip olmalarına olanak sağlayarak konuşma becerisine olumlu yönde katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca konuşma etkinliklerinin, öğrencilerin kendini ifade edebilme, konuşma özgüveni ve bağlamsal farkındalık kazanma, söz varlığını zenginleştirme, dönüt sağlama, beceriler arası etkileşim kurma ve konuşma bozukluklarını giderme gibi konuşma becerisine yönelik olumlu becerileri edinmelerini sağladığı da tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Etkinlik
• konuşma
• konuşma becerisi
• Türkçe eğitimi.

How Do Speaking Activities Affect Speaking Skills According to Turkish Language Teachers?

Öz

The aim of this study is to try to determine how speaking activities affect students' speaking skills according to the opinions of Turkish teachers. The participants of the research, which was designed within the framework of qualitative research, consisted of eight Turkish teachers working in public secondary schools affiliated to the Ministry of National Education. The data were obtained by online interview (interview) technique. Content analysis was used to analyze the data. Based on the answers given by eight different participants to the questions, codes were created, and themes were tried to be determined by considering the similarities and differences between the codes. Themes and codes were visualized using the "Text2MindMap" program. After the themes were created, the codes were reviewed and interpreted under the relevant themes. According to the results obtained in the research, it was determined that speaking activities contributed positively to speaking skills by enabling the formation of an effective learning environment and enabling students to have effective speaking skills. In addition, speaking activities; It has also been determined that students acquire positive skills for speaking skills such as self-expression, gaining speaking confidence and contextual awareness, enriching vocabulary, providing feedback, interacting between skills and eliminating speech disorders.

Anahtar Kelimeler

• Activity
• Speaking
• Speaking skill
• Turkish education

Kaynakça

1. Aslan, M. A. (2018). Diksiyon etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 533989).
2. Arslan, F. (2010). Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin konuşma eğitimi ve konuşma etkinlikleri hakkındaki görüşleri: Kırıkkale ili örneği (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Yayın No. 308030).
3. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 302014).
4. Aykaç, M. ve Çakır İlhan, A. (2014). Çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin konuşma becerilerine etkisi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 47(1), 209-234. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001324
5. Aykaç, M. ve Çetinkaya, G. (2013). Yaratıcı drama etkinliklerinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma becerilerine etkisi. Turkish Studies, 8(9), 671-682. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5503
6. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (28. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
8. Dedeoğlu Orhun, B. (2009). İlköğretim 3. sınıflarda Türkçe derslerinde tekerleme kullanımının öğrencilerin konuşma becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 239329).

9. Demir, S. ve Gül Özdil, B. (2019). Öğretmen görüşlerine göre ortaokul öğrencilerinin konuşma becerileri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 865-881. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-431301
10. Doğan, Y. (2009). Konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinlik önerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 185-204. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26140/275307
11. Erdem, A. ve Erdem, M. (2015). Yapılandırmacı karma öğrenme ortamlarının dinleme ve konuşma becerilerine etkisi. İlköğretim Online, 14(3), 1130-1148. https://doi.org/10.17051/io.2015.27258
12. Erdem, İ. (2014). Konuşma ve konuşmanın unsurları. F. Temizyürek, İ. Erdem ve M. Temizkan (Ed.), Konuşma eğitimi: Sözlü anlatım (5. baskı) içinde (ss. 45-92). Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Göçer, A. (2008). Performans göreviyle ilgili sunum çalışmalarının konuşma ve dinleme becerilerinin geliştirilmesine katkısı. Dil Dergisi, 142, 7-17. https://doi.org/10.1501/Dilder_0000000100
14. Karadağ, B. F. ve Göçer, A. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde drama yönteminin akıcı konuşma üzerindeki rolü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(1), 431-446. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/36208/407454
15. Karakoç Öztürk, B. ve Altuntaş, İ. (2012). İlköğretim ikinci kademede konuşma eğitimine yönelik öğretmen görüşleri: Nitel bir çalışma. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 342-356.
16. Kardaş, N. (2018). Drama etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerin Türkçe dersi konuşma becerisi ve kaygısına etkisi: Karma yöntem araştırması (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 509825).
17. Kardaş, N. ve Akın, E. (2019). Drama etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma kaygılarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 91-113. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kusob/issue/51360/628369
18. Koç Akran, S. ve Kocaman, İ. (2018). Karikatüre dayalı öğrenme- öğretme modelinin okul öncesi öğrencilerin konuşma ve dinleme becerilerine etkisi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 105-122. https://doi.org/10.19160/ijer.384847
19. Kurudayıoğlu, M. (2003). Konuşma eğitimi ve konuşma becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikler. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 13, 287-309.
20. Maden, S. (2011). Rol kartlarının konuşma eğitimindeki başarı ve tutum üzerine etkisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 23-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jiss/issue/25900/273002
21. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. S. Turan). Nobel Akademik Yayıncılık.
22. Onan, B. (2019). Dil eğitiminin temel kavramları. Nobel Akademik Yayıncılık.
23. Orhan, S., Kırbaş, A. & Topal, Y. (2012). Görsellerle desteklenmiş altı şapka düşünme tekniğinin öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmesine etkisi. Turkish Studies, 7(3), 1893-1909. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3264
24. Öz, K. (2018). Drama ile yapılandırılmış sözlü anlatım derslerinin konuşmaya yönelik tutuma ve özyeterlik algısına etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 527648).
25. Özdemir, S. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının konuşma kaygılarını gidermede hazırlıklı konuşmaların rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 361-374. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-360001
26. Pehlivan, A. ve Aydın, İ. S. (2019). Konuşma ve hataları. G. Çetinkaya (Ed.), Konuşma ve eğitimi (ss. 171-187). Pegem Akademi Yayıncılık.
27. Sevim, O. ve Kapcı, M. S. (2016). 6. sınıf konuşmadan önce dinle etkinliklerinin öğrencilerin konuşma ve dinleme becerileri üzerindeki etkileri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(2), 177-198. https://doi.org/10.19129/sbad.303
28. Şakiroğlu, Y. (2017). Mizah temelli etkinliklerin 7. sınıf öğrencilerinin anlatma becerilerine etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 477565).
29. Temizyürek, F. (2014). Konuşma türleri. F. Temizyürek, İ. Erdem ve M. Temizkan (Ed.), Konuşma eğitimi: Sözlü anlatım içinde (ss. 171-198). Pegem Akademi Yayıncılık.
30. Tüzemen, T. ve Kardaş, M. N. (2017). Akademik çelişki tekniğinin 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma becerilerine etkisi ve bazı değişkenlerle ilişkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 581-610. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.23
31. Uçgun, D. (2007). Konuşma eğitimini etkileyen faktörler. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22), 59-67.
32. Ünsal, F. (2019). Türkçe derslerinde rol alma modeli ile hazırlanan etkinliklerin öğrencilerin konuşma tutum ve kaygılarına etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 586596).
33. Yalınkılıç, K. (2019). Sözlü metin yapılandırma. G. Çetinkaya (Ed.), Konuşma ve eğitimi (ss. 189-211). Pegem Akademi Yayıncılık.
34. Yıldırım, K. (2010). Nitel araştırmalarda niteliği artırma. İlköğretim Online, 9(1), 79-92. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90795
35. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
36. Yılmaz, C. N. (2019). Video destekli özdeğerlendirme etkinliklerinin öğrencilerin hazırlıklı konuşma becerisine etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 564643).