-

Öz

The Effect of the Level of School Academic Optimism on Organizational Commitment of Teachers. In present study the aim is to determine the effect of the level of school academic optimism on teacher organizational commitment. This study was done with screening model and the study group consists of 559 participants; 192 female and 367 male teachers. In this research another objective is to designate the relationship between academic optimism level of school and organizational commitment level of teachers with respect to variables such as gender, years of experience, type of school, number of teachers employed in the school, number of students. In data collection, “Scale on the Academic Optimism of Schools” and “Organizational Commitment Scale for Teachers” have been utilized. The findings show that female teachers are on a higher level in common competence subdimension whereas male teachers are on a higher level in confidence subdimension; as years of experience increases so do academic optimism and organizational commitment levels; with respect to type of school, teachers working in Science and Anatolian High Schools have higher levels of academic optimism and organizational commitment; in schools with fewer numbers of teachers, common competence level is high and in schools with fewer numbers of students, organizational commitment level is higher. It was found that there is medium level relationship between academic optimism and commitment and optimism may explain commitment level.

Anahtar Kelimeler

• Academic optimism, organizational commitment, teacher, school.

Akademik İyimserlik Düzeyinin Örgütsel Bağlılık üzerindeki Etkisi

Öz

Araştırmada; akademik iyimserlik düzeyinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Tarama modelindeki bu çalışma, 192 kadın, 367 erkek olmak üzere 559 öğretmenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeyi ile örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi, her iki düzeyin; cinsiyet, branş, kıdem, okul türü, okulda çalışan öğretmen sayısı, öğrenci sayısı ve mezun olunan okul türü değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmesi amaçlanmıştır. Verilerin toplanmasında, “Okulların Akademik İyimserlik Ölçeği” ve “Öğretmenler İçin Örgütsel Bağlılık Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular; kadın öğretmenlerin ortak yeterlik, erkek öğretmenlerin ise güven alt boyutunda daha iyi düzeyde olduklarını, kıdem artıkça akademik iyimserlik ve örgütsel bağlılık düzeyinin yükseldiğini, okul türüne göre fen ve anadolu lisesi öğretmenlerinin akademik iyimserlik ve örgütsel bağlılık düzeylerinin daha yüksek olduğunu, öğretmen sayısı az olan okullarda ortak yeterlik, öğrenci sayısının az olduğu okullarda ise örgütsel bağlılık düzeyinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Akademik iyimserlik ile bağlılık arasında orta düzeyde olumlu bir ilişkinin olduğu ve iyimserliğin, bağlılığı açıklayabildiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Akademik iyimserlik, örgütsel bağlılık, öğretmen, okullar.

Anahtar Kelimeler

• Akademik iyimserlik, örgütsel bağlılık, öğretmen, okul.

Kaynakça

1. Aksu, A. ve Balcı, Y. (2009). Genel liselerde örgütsel bağlılık ve dönüşümsel liderlik. E-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 4 (4), 1468-1480.
2. Akyol, P., Atan, T. ve Gökmen, B. (2013). Beden Eğitimi ve sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 4 (1), 38-45
3. Aronson, E. (1999). The social animal. New York: Worth Publishers.
4. Aydın, A., Sarıer, Y. ve Uysal, Ş. (2011). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarında cinsiyetin etkisi: Meta analitik bir analiz. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 11(2), 615-633.
5. Balay, R. (2000). Özel ve resmi liselerde yönetici ve öğretmenlerin örgütsel bağlılığı, Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Bevel, R.K. (2010). The effects of academic optimism on student academik achievement in Alabama. Unpublished doctoral dissertation, University of Alabama, Alabama.
7. Bogler, R. & Somech, A. (2004). Influence of teacher empowerment on teachers’ organizational commitment, Professional commitment and organizational citizenship behavior in schools, Teaching and teacher education, 20, 277-289.
8. Boylu, Y., Pelit, E. ve Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar. 44(511), 55-74.

9. Buluç, B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 15(57), 5-37.
10. Carver, C. S. & Scheier, M.F.(1998). On the self-regulation of behavior. New York: Cambridge University Press.
11. Çağlar, Ç. (2011). Okullardaki örgütsel güven düzeyi ile öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 1827-1847.
12. Çetin, F.,Basım, H.N. ve Aydoğan, O. (2011). Örgütsel bağlılığın tükenmişlik ile ilişkisi: öğretmenler üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 61-70
13. Çoban, D. ve Demirtaş, H. (2011). Okulların akademik iyimserlik düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17 (3), 317-348.
14. Çubukçu, K. ve Tarakçıoğlu, S. (2010). Örgütsel güven ve bağlılık ilişkisinin otelcilik ve turizm meslek lisesi öğretmenleri üzerinde incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(4), 57-78
15. Demirkıran, T. (2004). Özel Eğitim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin İş Tatminleri İle Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişki İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul
16. Eker, M., Eker, S. ve Pala, F. (2008). The effects of job satisfaction on organizational commitment among turkish health care staff an empirical study, Akademik Araştırmalar Dergisi, 36, 46-68.
17. Erdoğmuş, H. (2006). Resmi-özel ilköğretim okullarında çalışan yöneticilerin kişisel özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasında ilişki (İstanbul Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
18. Ersarı, G. ve Naktiyok, A.(2012). İşgörenlerin içsel ve dışsal motivasyonunda stresle mücadele tekniklerinin rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,16(1), 81-101.
19. Everett, G. L. (1992). Teacher attitudinal commitment: A fnction of the school, the teacher and the principles leadership, Disertation abstracts international, 52, 8, 2766.
20. Güçlü, N. Ve Zaman, O. (2011). Alan dışından atanmış rehber öğretmenlerin iş doyumları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9 (2), 541-576
21. Gülova, A.A. ve Demirsoy (2012). Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: hizmet sektörü çalışanları üzerinde ampirik bir araştırma. Business and Economics Research Journal.3 (3), 49-76 Hoy, W. K., Sweetland, S. R. & Smith, P.A. (2002). Toward an organizational model of achievement in high schools: The significance of collective efficacy. Educational Administration Quarterly, 38, 77Hoy, W. K., Tarter, C. J. & Hoy, A. W. (2006a). Academic optimism of schools, Contemporary İssues in Educational Policy and School Outcomes, Greenwich, CT: Information Age, 135–156.
22. Hoy, W. K., Tarter, C. J. & Hoy, A. W. (2006b). Academic optimism of schools: a force for student achievement. American Educational Research Journal. 43(3), 425-446.
23. Hoy, W. K. & Tschannen-Moran, M.(1999). Five faces of trust: an empirical confirmation in urban elementary schools. Journal of School Leadship. 8, 336-359.
24. Hoy, A.W., Hoy, W.K. & Kurz, N.M. (2008), Teacher’s academic optimism: The development and test of a new construct, Teaching and Teacher Education, 24(4), 821–835
25. Karakütük, K. ve Tunç, B. (2004). Okul büyüklüğü- sınıf büyüklüğü, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,1(1), 9-22.
26. Karakütük, K., Tunç, B., Bülbül, T., Özdem, G., Taşdan, M., Çelikkaleli,Ö. vd.(2012). Türkiye’de genel ortaöğretim okullarının büyüklüğüne göre fiziksel koşulların yeterliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 45(2), 183-204
27. Karcıoğlu, F. ve Çelik, Ü.H. (2012). Mobbing (yıldırma) ve örgütsel bağlılığa etkisi. Atatürk Üniversitesi İİB Dergisi, 26(1), 59-75
28. Kaya, H. (2008). Kamu ve özel sektör kuruluşlarının örgütsel kültürünün analizi ve kurum kültürünün çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi, görgül bir araştırma. Maliye Dergisi, 155, 119-143
29. Katz, D. ve Kahn, R.L. (1977). Örgütlerin toplumsal psikolojisi.(çev.H.Can ve Y. Bayer) Ankara: TODAİE Yayınları.
30. Korkmaz, M. (2011). İlköğretim okullarında örgütsel iklim ve örgüt sağlığının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(1).
31. Kul, M. ve Güçlü, M. (2010). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7 (2), 1021-1038
32. Kurşunoğlu, A., Bakay, E. ve Tanrıöğen, A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 101-115.
33. Kurz, N.M. (2006). The relationship between teachers’ sense of academic optimism and commitment to the profession. Unpublished doctoral dissertation, The Ohio State University.
34. Lukasavich, P. A. (1994). Organizational structure, conflict resolution behavior, and organizational commitment, as percieved by high school teachers and principles, Disertation abstarcts international, 54 (7), 2411-2423.
35. Luthans, F. (1995). Organizational behavior, New York: McGraw-Hill.
36. Mascall, B., Leithwood, K., Straus, T. & Sacks, R. (2008), The relationship between distributed leadership and teachers’ academic optimism, Journal of Educational Administration, 46 ( 2), 214-228
37. McGuigan, L. (2005). The role of enabling bureaucracy and academic optimism in academic achievement growth. Unpublished doctoral dissertation. The Ohio State University.
38. McGuigan, L. & Hoy, W.K. (2006), Principal leadership: creating a culture of academic optimism to improve achievement for all students, Leadership and Policy in Schools,5 (3), 203-29.
39. Meyer, J. S. & Allen, N. J. (1991). A three- component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
40. Mowday, R.T., Porter, L.W. & Steers, R.M.(1982). Employee- organization linkages: The psychology of commitment, absenteeism, and turnover. New York: Academic Press.
41. Newstrom, J.W. & Davis, K. (1993). Organizational behavior: human behavior at work. New York: McGraw-Hill.
42. Özdamar, K. (2003). Modern bilimsel araştırma yöntemleri. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
43. Özden, Y. (1997). Öğretmenlerde okula adanmışlık: yönetici davranışları ile ilişkili mi? Milli Eğitim, 135, 35Özgan, H. (2011). Örgütsel davranış bağlamında öğretmenlerin örgütsel adalet, güven, bağlılık, yönetici değerlendirme ve çatışma yönetimi stratejileri algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 11(1), 229-247.
44. Özgan, H., Külekçi, E. ve Özkan, M. (2012). Öğretim elemanlarının örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. International Online Journal of Educational Sciences, 4 (1), 196-205. Park, S. & Henkin, A. B. (2005), Teacher team commitment, teamwork and trust: exploring associations, Journal of Educational Administration, 43, 4-5.
45. Pelit, E., Boylu, Y. ve Güçer, E. (2007). Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi akademisyenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 86-114
46. Robbins, S.P. & Coulter, M. (2003). Management, New Jersey: Prentice Hall.
47. Segerstrom, S. (2001). Optimism and attentional bias for negative and positive stimuli. Personality and Social Psychology, 27 (10), 1334-1343.
48. Seligman, M.E.P.(1998). Positive social science. APA Monitor, 29 (2), 5-14
49. Sezgin, F. (2010). Öğretmenlerin örgütsel bağlılığının bir yordayıcısı olarak okul kültürü. Eğitim ve Bilim.35 (156), 143-159.
50. Smith, P.A. & Hoy, W.K. (2007). Academic optimism and student achievement in urban elementary schools, Journal of Educational Administration, 45 (5), 556-568.
51. Solberg, N.L., Evans, D.R. & Segerstrom, S.C. (2009). Optimism and college retention: Mediation by motivation, performance, and adjustment. Journal of Applied Social Psychology, 39 (8), 188719
52. Somech, A., & Bogler, R. (2002). Antecedents and consequences of teacher organizational and professional commitment, Educational Administration Quarterly, 38, 555-577.
53. Ş ama, E. ve Kolamaz, C. (2011). Destekleyici ve geliştirici liderlik özellikleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9 (2), 313-342
54. Uğurlu, C.T. ve Üstüner, M. (2011). Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerine yöneticilerinin etik liderlik ve örgütsel adalet davranışlarının etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 434-448.
55. Üstüner, M. (2009). Öğretmenler için örgütsel bağlılık ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (1), 1-17.
56. Yılmaz, E. (2008). Organizational commitment and loneliness and life satisfaction levels of school principals. Social Behavior and Personality. 36 (8), 1085-1096.
57. Yılmaz, E. (2009). İlköğretimde çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının, iş doyumları ve okullardaki örgütsel yaratıcılık açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 8(2), 476-484.
58. Yörük, S. ve Sağlam, Ş. (2012). Okul müdürlerinin kültürel liderlik rollerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyine etkisi. Turkish Studies, 7 (3), 2795-2813.
59. Yüceler, A.(2009). Örgütsel bağlılık ve örgüt iklimi ilişkisi: teorik ve uygulamalı bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22, 445-458