-

Öz

This study aims at identifying the perceptions of classroom management skills of primary school teachers and elementary branch teachers. The levels of perceptions of classroom management skills were analyzed based on certain variables such as gender, age, professional experience and branch. The relationship between their perceptions of classroom management skills and these variables is investigated. Besides study aims at investigating reason of differentation between perception of branch teachers’ classroom manegement skills. In the research, both quantitative and qualitative research methods were used. Quantitative data of the research was obtained by “Classroom Management Scale” that was developed by Delson (1982) and translated by Yalçınkaya & Tombul (2002) and of which validity and reliability was established by Babaoğlan & Korkut (2010). Qualitative data was obtained by the structured interview form. The participants of the study are classroom teachers and branch teachers working at the first level of basic education in nineteen basic education schools in Hakkari province during the school year of 2011-2012. For the analysis of quantitative data, “t-test”, “one way ANOVA”; for analysis of qualitative data, descriptive and content analyses were used. The study concludes that teachers’ perceptions of classroom management skills in regard to high levels. It is further found that these skills vary based on branches, but their gender, age and experience are found not to have any effect. At the same time, math and religious culture and moral culture teachers’ classroom management skills mean scores was lower than other branches. As a result of the analysis of the interview form applied to mathematics and religious culture and moral culture teachers, the reason for variations discussed that determined the themes such as, concepts related to classroom management,regulation of activities during the course, attendance of students, determined class rules, use of time and desired and undesired behaviors

Anahtar Kelimeler

• classroom management, perception of classroom management skills, primary school teachers

İlköğretim Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Becerilerine İlişkin Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Araştırmanın ilk aşamasında ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri ile birinci ve ikinci kademe branş öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algı düzeyleri ve algı düzeyleri ile cinsiyet, yaş, mesleki deneyim ve branş gibi değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlamıştır. İkinci aşamada ise branş öğretmenleri arasındaki farklılaşmanın nedenleri incelendmiştir. Nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırmada; nicel veriler Delson (1982) tarafından geliştirilen (Classroom Management Scale), Yalçınkaya ve Tonbul (2002) tarafından Türkçe’ye uyarlanan ve Babaoğlan ve Korkut tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan “Sınıf Yönetimi Ölçeği” ile nitel veriler ise araştırmacılar tarafından geliştirilen “görüşme formu” ile toplanmıştır. Çalışma, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Hakkari il merkezinde bulunan toplam 19 ilköğretim okulunda görev yapan 367 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 15 matematik ve din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeninin görüşleri alınmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde t-testi ve tek yönlü varyans analizinden;  nitel verilerinin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizinden yararlanılmıştır.  Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algı düzeylerinin iyi düzeyde olduğu, bu algı düzeylerinin cinsiyet, yaş ve mesleki deneyimlerine göre farklılaşmadığı; branş değişkenine göre ise matematik ve din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin sınıf yönetimi beceri algılarının diğer branşlardaki öğretmenlere göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.  Matematik ve din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerine uygulanan görüşme formlarının analizi sonucunda dokuz farklı tema elde edilmiş ve farklılaşmanın nedeni tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• sınıf yönetimi, sınıf yönetimi beceri algısı, ilköğretim öğretmenleri

Kaynakça

1. Açıkgöz Ün, K. (2003). Etkili öğrenme ve öğretme. İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları.
2. Ada, S. (2000). Sınıf yönetimini etkileyen faktörler. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12, 1-8.
3. Akın, U. (2006). Öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri ile iş doyumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
4. Akkaya Çelik, N. (2006). İlköğretim okullarında görevli öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algıları (Denizli İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
5. Alkan, H. B. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin istenmeyen davranışlarla baş etme yöntemleri ve okulda şiddet. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
6. Babaoğlan, E. ve Korkut, K. (2010). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ile sınıf yönetimi beceri algıları arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 1-19.
7. Başar, H. (2009). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
8. Burç, E. D. (2006). İlköğretim okulu öğretmenlerinin sınıf yönetimi yeterlikleri (Hatay ili örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

9. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegamA Yayınları.
10. Celep, C. (2004). Sınıf yönetimi ve disiplini. Ankara: Anı Yayıncılık.
11. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design, choosing among five approaches. California: Thousand Oaks.
12. Çapri, B., Balcı, A. ve Çelikkaleli, Ö. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin sınıf içi istenmeyen davranışlara ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6 (2), 89-102.
13. Çubukçu, Z. ve Girmen, P. (2008). Öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin görüşleri. Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 44, 123-142.
14. Demirtaş, H. (2005). Sınıf yönetiminin temelleri. İçinde Kıran, H. (Edt) Etkili sınıf yönetimi (ss. 1-33). Ankara:Anı Yayıncılık.
15. Erol, Z. (2006). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi uygulamalarına ilişkin görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
16. Ertürk, S. (1982). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Meteksan.
17. Gözütok, F. D. (2004). Öğretmenliğimi geliştiriyorum. Ankara: Siyasal Kitabevi.
18. İlgar, L. (2007). İlköğretim Öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. Jones, V. F. & Jones, L. S.(1998). Comprehensive classroom management. Inc.: Allyn and Bacon.
20. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
21. Kaya, A. ve Taşar, H. H. (2010) İlköğretim okulu öğretmenlerinin etkili sınıf yönetimine ilişkin algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5), 169-183.
22. Korkut, K. (2009). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ile sınıf yönetimi beceri algıları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Burdur.
23. Korkut, K. ve Babaoğlan, E. (2010). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerisi. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (26), 146-156.
24. Kutlu, E. (2006). Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre sınıf yönetiminde davranış düzenleme sürecinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
25. Ök, M., Göde, O. & Alkan, V. (2000). İlköğretimde öğretmen öğrenci etkileşimine sınıf yönetimi kurallarının etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 145, 20-24.
26. Öksüz, Y., Çevik, C., Baba, M. ve Güven, E. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının sınıf yönetimine ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (30), 99-113.
27. Özgün, E. (2008). İlköğretim birinci kademe öğretmenlerinin iş motivasyonları ile sınıf yönetim becerilerini algılama düzeyleri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
28. Sarıtaş, M. (2000). Sınıf yönetimi ve disiplinle ilgili kurallar geliştirme. İçinde Küçükahmet, L. (Edt.) Sınıf yönetiminde yeni yaklaşımlar (ss.43-85). Ankara: Nobel Yayınları.
29. Tertemiz, N. (2007). Sınıf yönetimi ve disiplin. İçinde Küçükahmet, L. (Edt.) Sınıf yönetimi (ss. 67-93). Ankara: Nobel Yayınları.
30. Terzi, A. R. (2002). Sınıf yönetimi açısından etkili öğretmen davranışları. Milli Eğitim Dergisi, 155-156, 162-169.
31. Terzi, Ç. (2001). Ögretmenlerin sınıf yönetimi anlayışlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
32. Turan, S. (2006). Sınıf yönetiminin temelleri. İçinde Şişman. M. ve Turan, S. (Edt.). Sınıf yönetimi (ss.2-14). Ankara: PegamA Yayınları.
33. Uğurlu, C. T., Doğan, S. ve Karakaş, H. (2013). Etkili sınıf yönetiminde öğretmen davranışları: nitel bir çalışma. XII. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Aydın, Türkiye, 23-25 Mayıs.
34. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
35. YÖK (1998). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. Mart, Ankara.