Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Fatih Camadan; Selvi Baştopçu; Günseli Tosun; Nesrin Yangın; Zeliha Kılıç

doi:10.17860/mersinefd.312295

Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin mesleki benlik saygıları ile psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Ayrıca öğretmenlerin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik tutumları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lisede görevli 427 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada “Arıcak Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği” (Arıcak, 1999b), “Rehberlik ve Psikolojik Danışma Faaliyetlerine Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği” (Abbasoğlu, 2014) ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda mesleki benlik saygısı, cinsiyet ve psikolojik danışma ve rehberlik ile ilgili hizmet içi eğitim alma durumu değişkenlerinin birlikte psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik tutum ile orta düzeyde anlamlı şekilde ilişkili olduğu ve değinilen değişkenlerin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik tutumun % 11’ini açıkladığı anlaşılmıştır (R= .330, F_(3-423)= 17.194, p< .001). Regresyon katsayılarının anlamlılığı ile ilgili yapılan t-testi sonuçları incelendiğinde ise yordayıcı değişkenlerden sadece mesleki benlik saygısı (β=.269, p< .001) ve psikolojik danışma ve rehberlik ile ilgili hizmet içi eğitim alma durumu (β=.170, p< .001) değişkenlerinin rehberliğe yönelik tutumu anlamlı şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

mesleki benlik saygısı,psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik tutum,öğretmen

Kaynakça

Abbasoğlu, B. (2014). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin rehberlik ve psikolojik danışma faaliyetlerine yönelik tutumlarının incelenmesi (Yalova ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
Abbasoğlu, E. ve Öncü, E. (2013).Beden eğitimi öğretmeni adaylarının benlik saygıları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2),407-425.
Akgün, E. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin bakış açısıyla ana sınıflarındaki rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi, İlköğretim Online, 9(2) 474-483.
Arıcak, T. (1999a). Öğretmen adaylarının benlik saygısı ve mesleki benlik saygılarının geliştirilmesine yönelik bir grupla psikolojik danışma uygulaması. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11, 11-22.
Arıcak, T. (1999b). Grupla psikolojik danışma yoluyla benlik saygısının geliştirilmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Aslan, D. ve Köksal Akyol A. (2006). Okulöncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve mesleki benlik saygılarının incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2),51-60.
Baloğlu, N., Karadağ, E., Çalışkan, N. ve Korkmaz, T. (2006). İlköğretim öğretmenlerinin mesleki benlik saygısı ve iş doyumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 345-358.
Baumeister, R. F., Campbell, J. D., Krueger, J. I. & Vohs, K. D. (2003). Does high self-esteem cause better performance interpersonal success happiness or healthier lifestyles?. Psychological Science in the Public Interest, 4(1), 1-44.

Bülbül, Ö. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmelerin rehberlik görevleriyle ilgili tutum ve davranışlarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
Büyükkaragöz, S. (1988). Orta dereceli okullarda rehberlik ve eğitsel kollarla ilgili programın uygulanması. S.Ü Eğitim Fakültesi Dergisi, 2.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Can, A. (2013). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Cooper, M. Hough, M. & Loynd, C. (2005). Scottish secondary school teachers’ attitudes towards, and conceptualisations of, counselling. British Journal of Guidance and Counselling. 33(2), 199-211.
Çam, S. (2004). Okullarda rehberlik hizmet alanları-birimleri. (Ed: Gürhan Can). Psikolojik Danışma ve Rehberlik (s. 47-72). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Çelikten, M., Şanal, M. ve Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği özellikleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 207-237. Demir, M. (2010). Sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik anlayışları ve rehberliğe yönelik tutumları. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Deniz, Z. (1993). Liselerdeki yönetici, sınıf öğretmeni ve ders öğretmenlerinin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin beklentilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Dursun, Ö. Ö., Cuhadar, C. ve Tanyeri, T. (2014). Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının mesleki benlik saygıları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 131-142.
Field, A. P., Miles, J., & Field, Z. (2009). Discovering Statistics Using R. London: Sage Publication.
Gazioğlu, E. İ. ve İlgar, Ş. M. (2008). Öğretmen ve Öğretmen Adayları İçin Rehberlik. Ankara: PegemA Akademi Yayıncılık.
Gündüz, B,. İnandı, Y. ve Tunç, B. (2014). Okul yöneticilerinin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşleri: Betimsel bir çalışma. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2),19-34.
Irmak, M. (2015). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin mesleki benlik saygılarının belirlenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
Kalaycı, Ş. (2009). Spss Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayınları.
Karataş, Z. ve Baltacı, H. Ş. (2013). Ortaöğretim kurumlarında yürütülen psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik okul müdürü, sınıf rehber öğretmeni, öğrenci ve okul rehber öğretmeninin (psikolojik danışman) görüşlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(2), 427-460.
Kepçeoğlu, M. (1987). Eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının gelişimi ve belli başlı sorunları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 264-272.
Kline, R. B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (3rd ed.). New York: The Guilford Press.
Kutlu, M. ve Soğukpınar, B. U. E. (2015). Rehber öğretmenlerin benlik saygısı ile mesleki benlik saygısı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. e-International Journal of Educational Research, 6(1),84-101.
Laurencelle, L. & Dupuis, F. (2002).Statistical Tables Explained and Applied. Singapore: World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd.
Lo Vette, O. K. (1997). To achieve school reform education leaders must focus on teacher self-concept. Education, 118(2), 303-306.
Masibi, E., H. (1995). Attitudes of black secondary school teachers toward school guidance in the potchefstroom area, South Africa.Unpublished dissertations. Western Michigan University, Michigan.
McPhee, S.A. (1985). Educators' perceptions and attitudes toward school counselling and student personnel services: A cultural perspective. International Review of Education, 31(1), 19-32.
Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği (2001). Resmî Gazete:17.4.2001/24376, Tebliğler Dergisi: Mayıs 2001/2524. http://orgm.meb.gov.tr/alt_sayfalar/mevzuat/Milli%20E%C4%9Fitim%20Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%20Rehberlik%20ve%20Psikolojik%20Hizmetler%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi.htm adresinden 25.12.2016 tarihinde alınmıştır.
Onur, M. (1997).Giresun ili merkez liselerindeki yönetici, öğretmen ve öğrencilerin rehberlik anlayışlarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
Owino, J. & Odera, F. Y. (2014). Constraints affecting attitude of teachers towards practicing guidance and counselling in primary schools in Kisumu West SubCounty. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences, 2(3), 34-47.
Özbek, R., Kahyaoğlu, M. ve Özgen, N. (2007).Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 221-232.
Özoğlu, S. Ç. (1977). Eğitimde güncel bir konu: Okullarda rehberlik hizmetleri. Eğitim ve Bilim,1(6), 18-27.
Öztürk, A. (1999). Lise öğretmenlerinin rehberlik hizmetlerini algılama düzeyleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.
Panja, K. S. & Krishna De, K. (2015). Attitude towards career guidance and counselling among higher secondary school teachers under present scenario in west Bengal. Indian Journal of Applied Research, 5(12), 357-362.
Pehlivan, H. (1993). Öğretmen yetiştirmeye hizmet bakımından Anadolu öğretmen lisesi uygulamasına genel bir bakış. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 237-248.
Pershing, J. A. & Demetropoulos, E. G. (1981). Guidance and guidance systems in secondary schools: The teacher's views. The Personel and Guidance Journal, 59(7), 455-459.
Rosenberg, M., Rosenberg, F., Schooler, C. & Schoenbach, C. (1995). Global self-esteemand specific self-esteem: different concepts, different outcomes. American Sociological Review, 60(1), 141-156.
Sayın, S. (2003). Farklı programlarda okuyan öğretmen adayı üniversite öğrencilerinin empatik eğilimi, öğretmenlik mesleğine karşı tutum ve mesleki benlik saygısı. Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(6), 74-84.
Sayın, S. (2005). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine karşı tutumları ve mesleki benlik saygılarının incelenmesi. Eurasian Journal of Educational Research, 19, 272-281.
Stewart, J. A. (1961). Factors influencing teachers’ attitudes toward and participation in guidance services.Personnel and Guidance Journal, 36, 729-734.
Şencan, H. (2005).Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayınevi.
Taşkaya, S. M. ve Kurt Y. (2010). İlköğretim okullarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. International Conference on New Trends in Education and Their Implications. 11-13 November, 2010, Antalya.
Teker, A. (2007). İlköğretim I. kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin rehberlik görevleri ile ilgili görüşleri ve uygulamaları. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, İstanbul.
Ünal, E. ve Şimşek, S. (2008). İlköğretim bölümü anabilim dallarında öğrenim gören öğretmen adaylarının mesleki benlik saygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 7(1),41-52.
Yerlikaya, İ., Sak, R. ve Şahin Sak, İ. T. (2014). Okul öncesi eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri: okul öncesi öğretmen adaylarının ve psikolojik danışman adaylarının görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 286-299.
Yıldırım, Y., Kırımoğlu, H. ve Temiz, A. (2010). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki benlik saygısı (Hatay İl Örneği). Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 12(1), 29-35.
Yumrutaş, A. (2006). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin rehberlik görevleriyle ilgili görüş ve uygulamalarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatih Camadan
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Selvi Baştopçu Bu kişi benim
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye

Günseli Tosun Bu kişi benim
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye

Nesrin Yangın Bu kişi benim
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye

Zeliha Kılıç Bu kişi benim
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2017

Kabul Tarihi

6 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 14 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.312295

IZ

https://izlik.org/JA95YS39EM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Camadan, F., Baştopçu, S., Tosun, G., Yangın, N., & Kılıç, Z. (2018). Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 115-136. https://doi.org/10.17860/mersinefd.312295

AMA

1.Camadan F, Baştopçu S, Tosun G, Yangın N, Kılıç Z. Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 2018;14(1):115-136. doi:10.17860/mersinefd.312295

Chicago

Camadan, Fatih, Selvi Baştopçu, Günseli Tosun, Nesrin Yangın, ve Zeliha Kılıç. 2018. “Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (1): 115-36. https://doi.org/10.17860/mersinefd.312295.

EndNote

Camadan F, Baştopçu S, Tosun G, Yangın N, Kılıç Z (01 Nisan 2018) Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 1 115–136.

IEEE

[1]F. Camadan, S. Baştopçu, G. Tosun, N. Yangın, ve Z. Kılıç, “Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki”, MEÜEFD, c. 14, sy 1, ss. 115–136, Nis. 2018, doi: 10.17860/mersinefd.312295.

ISNAD

Camadan, Fatih - Baştopçu, Selvi - Tosun, Günseli - Yangın, Nesrin - Kılıç, Zeliha. “Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/1 (01 Nisan 2018): 115-136. https://doi.org/10.17860/mersinefd.312295.

JAMA

1.Camadan F, Baştopçu S, Tosun G, Yangın N, Kılıç Z. Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 2018;14:115–136.

MLA

Camadan, Fatih, vd. “Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2018, ss. 115-36, doi:10.17860/mersinefd.312295.

Vancouver

1.Fatih Camadan, Selvi Baştopçu, Günseli Tosun, Nesrin Yangın, Zeliha Kılıç. Öğretmenlerin Mesleki Benlik Saygıları ile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 01 Nisan 2018;14(1):115-36. doi:10.17860/mersinefd.312295

Cited By

Organizational Dissent as an Intermediator in the Relationship Between Job Security Perception and Professional Self-Esteem of Elementary School Teachers

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1182666

HEMŞİRELERDE OTONOMİ DÜZEYİNİN MESLEKİ BENLİK SAYGISINA ETKİSİ

İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi

https://doi.org/10.33715/inonusaglik.795392

Öğretmenlerin Psikolojik Danışma ve Rehberlik Faaliyetlerine Yönelik Tutumlarının Açıklanmasında Mesleki Profesyonelliklerinin Rolü

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.53444/deubefd.1364124

Perception of job security and professional self‐esteem of teachers: A mixed method research

Psychology in the Schools

https://doi.org/10.1002/pits.23323