Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri
Öz
Bu
nitel çalışmanın amacı, yeni tanı almış ve tedavi görmekte olan meme kanserli
kadınların meme kanseri ile ilgili yaşantılarını ve psiko-sosyal
gereksinimlerini belirlemektir. Çalışma grubunu, benzeşik örnekleme yöntemiyle
gönüllülük esasına göre belirlenen ve Akdeniz
bölgesindeki iki büyükşehirde tedavileri devam eden 20 meme kanserli
kadın oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve 6
soruyu kapsayan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze
görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. Araştırma verileri, temel olarak,
örüntüleri belirleme, kodlama ve kategorilere ayırma işlemlerini kapsayan
içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, katılımcıların
kanser yaşantıları ve psiko-sosyal gereksinimlerinin tanı ve tedaviye yönelik
tepkiler, başa çıkma stratejileri, koruyucu ve engelleyici etmenler ile
psiko-sosyal kaynaklar ve gereksinimler olmak üzere dört tema doğrultusunda ele
alınabileceğini göstermiştir. Elde edilen bulgular tartışılarak, uygulamalara ve
gelecek çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kaynaklar Akın, S. (2007). Meme kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve öz-etkililiklerinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Al-Azri, M. H., Al-Awisi, H., Al-Rasbi, S. & Al-Moundhri, M. (2013). Coping with a diagnosis of breast cancer amongst omani women. Journal of Health Psychology , 0 (0), 1-11. Anderson, B., Kiecolt-Glaser, J. and Glaser, R. (1994). A biobehavioral model of cancer stres and disease course. American Psychologist , 49, 389-404. Antoni, M. H. (2003). Stres mangement ıntervention for women with breast cancer: Therapist manuel. Washington: American Psychological Association. Galdón, M. J., Dura, E., Martinez, P., Pɵrɵz, S. & Murgui, S. (2012). A Longitudinal Study of Psychosocial Distress In Breast Cancer: Prevalence and Risk Factors. Psychology and Health , 27 (1), 72-87. Bard, M. (1952). The sequence of emotional reactions in radical mastectomy patients. Public Healh Reports , 67 (11), 1144-1148. Barg, F. K., Cronholm, P.F., Straton, J. B., Keddem, S., Knott, K., Grater, J., Houts, P. & Palmer, S.C. (2007). Unmet psychosocial needs of pennsylvanians with cancer: 1986--2005. Cancer , 110 (3), 631-639. Banning, M., Hassan, M., Faisal, S. & Hafeez, H. (2010). cultural ınterrelationships and the lived experience of pakistani breast cancer patients. European Journal of Oncology Nursing , 14, 304-309. Beatty, L., Oxlad, M., Koczwara, B. & Wade, T. D. (2008). The psychosocial concerns and needs of women recently diagnosed with breast cancer: A qualitative study of patient, nurse and volunteer perspectives. Health Expectations , 11, 331-342. Bennett, K. K., Compas, B. E., Beckjord, E. & Judith, G. G. (2005). Self-blame and distress among women with newly diagnosed breast cancer. Journal of Behavioral Medicine , 28 (4), 313-3323. Bitsikaa, V., Sharpley, C. F. & Christie, R. (2010). ‘what made me unhappy’. experiences of, and responses to, lifestyle changes in breast cancer patients. British Journal of Guidance ve Counselling , 38 (2), 179-189. Buick, D. L. & Petrie, K. J. (2002). "I Know Just How You Feel": The valididty of healty woman's perceptions of breast cancer patients receiving treatment. Journal of applied Socail Psychology , 32 (1), 110-123. Blow, A. J., P. Swiecicki, P. H., Haan P., Osuch J.R., Symonds L.L., Smith S.S., Walsh K. & Boivin, M. J. (2011). The emotional journey of women experiencing a breast abnormality. Qualitative Health Research , 21 (10), 1316-1334. Büchi, S. S. (2010). Psychosocial needs of breast cancer patients and their relatives. Unpublished PhD thesis. Zürich: Maastricht University, Can, G. (2001). Meme kanserli hastalarda yorgunluğun ve bakım gereksinimlerinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Cebeci, F., Yangın, H. B. & Tekeli, A. (2012). Life experiences of women with breast cancer ın south western turkey: A qualitative study. European Journal of Oncology Nursing , 16, 406-412. Chantler, M., Podbilewicz-Schuller, Y. & Mortime, J. (2006). Change in need for psychosocial support for women with early stage breast cancer. Journal of Psychosocial Oncology , 23 (2- 3), 65-77. Cho, J., Smith, K., Choi, E., Kim, I., Chang, Y., Park, H. & Shim, Y. (2013). Public attitudes toward cancer and cancer patients national survey in korea. Psycho-Oncology , 22, 605-613. Doumit, M., El Saghir, N., Abu-Saad Huijer, H., Kelley, J. & Nassar, N. (2009). Living with breast cancer, a Lebanese experience. European Journal of Oncology Nursing , 14, 42-48. Doka, K. J. (2009). Counseling Individuals With Life-Threatening Illness. New York: Springer Publishing Company. Drageset, S., Lindstrøm, T. C., Giske, T. & Underlid, K. (2011). ‘‘The Support I Need’’: Women’s experiences of social support after having received breast cancer diagnosis and awaiting surgery. Cancer Nursing , 00 (0), 1-9. Engel, J., Kerr, J., Schlesinger-Raab, A., Eckel, R. & Sauer, H. (2003). Predictors of quality of life of breast cancer patients. Acta Oncologica , 42, 710-718. Fawzy, F. I. and Fawzy, N. W. (2011). A short term, structured, psychoeducational intervention for newly diagnosed cancer patients. D. Kissane and M. Watson (Edt.). Handbook of Psychotherapy in Cancer Care (p. 119-133). West Sussex: John Wiley & Sons. Figueiredo, M. I., Fries, E. & Ingram, K. M. (2004). The Role of disclosure patterns and unsupportive social interactions in the well-being of breast cancer patients. Psycho-Oncology , 13, 96-105. Gall, T. L., Guirguis-Younger, M., Charbonneau, C. & Florack, P. (2009). The trajectory of religious coping across time in response to the diagnosis of breast cancer. Psycho-Oncology , 18, 1165–1178. Gallagher, J., Parle, M. & Cairns, D. (2002). Appraisal and psychological distress six months after diagnosis of breast cancer. British Journal of Health Psychology , 7, 365-376. Girgis, A., Boyers, A., Sanson-Fisher, R. & Burrws, S. (2000). Perceived needs of woman diaognesed with breast cancer: Rural versus urban location. Australian and New zealand Journal of Public Helath , 24, 166-173. Gross, J. J. & Levenson, R.W. (1993). Emotional Suppression: physiology, self-report, and expressive behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 64(6), 970–986. Henderson, P. D., Fogel, J. & Edwards, Q. T. (2003). Coping strategies among african american women with breast cancer. Southern Online Journal of Nursing Research, 3(4), 641-647 . Hewitt, M., Herdman, R., & Holland, J. (2004). Meeting psychosocial needs of women with breast canser/national cancer policy board. Washington: The National Academies Press. Howard, A. F., Balneaves, L. G. & Bottorff, J. L. (2007). Ethnocultural women’s experiences of breast cancer. Cancer Nursing , 30 (4), 27-35. Institute of Medicine (IOM). (2008). Cancer care for the whole patient: Meeting psychosocial health needs. Washington: The National Academies Press. Fobair, P., Stewart S.L., Chang S., D'Onofrio C., Banks P.J. & Bloom J.R. (2006). Body image and sexual problems ın young women wıth breast cancer. Psycho-Oncology, 15, 579-594. Fu, M., Xu, B., Liu, Y., & Haber, J. (2008). ‘Making The Best Of It’: Chinese women’s experiences of adjusting to breast cancer diagnosis and treatment. Journal of Advanced Nursing , 63 (2), 155-165. Kim, I.R., Cho J., Choi, E.K., Kwon, I.G., Sung, Y.H., Lee, J.E., Nam, S.J. & Yang, J.H. (2012). Perception, Attitudes, Preparedness and experience of chemotherapy-ınduced alopecia among breast cancer patients: A qualitative study. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention , 13, 1383-1388. Knobf, M. T. (1986). Physical and psychologic distress associated with adjuvant chemotherapy in women with breast cancer. J Clin Oncol , 4, 678-684. Koopman, C., Angell, K., Kreshka, M. A., Donnelly, P., McCoy, R., Turkseven, A., Graddy, K. and Spiegel, D. (2001). Distress, coping, and social support among rural women recently diagnosed with primary breast cancer. The Breast Journal, 7(1), 25–33. Kübler-Ross, E. (2010). Ölüm ve Ölmek Üzerine. Ankara: April (Eserin orjinali 1980'de yayımlandı). Lam, W.W., Chan, M., Hung, W. K., Amy, O. & Fielding, R. (2009). Social adjustment among Chinese women following breast cancer surgery. Psycho-Oncology , 18, 1189-1198. Landmark, B. T., Strandmark, M. & Wahl, A. (2002). Breast cancer and experiences of social support:in-depth ınterviews of 10 women with newly diagnosed breast cancer. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 16, 216-223. Lehto, U. S., Ojanen, M. & Kellokumpu-Lehtinen, P. (205). Predictors of quality of life in newly diagnosed melanoma and breast cancer patients. Annals of Oncology , 16, 805-816. Li, J. & Lambert, V. A. (2009). Coping strategies and predictors of general well-being in women with breast cancer in the people’s republic of China. Nursing and Health Sciences, 9, 199–204 . Lindop, E. & Cannon, S. (2001). Evaluating the self-assessed support needs of women. Journal of Advanced Nurs , 34 (6), 760-771. Lugton, L. (1997). The nature of social support as experienced by women treated for breast cancer. Journal of Advanced Nursing , 25, 1184-1191. Mager, W. M. & Andrykowskı, M. A. (2002). Communıcatıon in the cancer ‘bad news’ consultation: patient perceptions and psychological adjustment. Psycho-Oncology , 11, 35-46. McIllmurray, M., Thomas, C., Francı, S. B., Morrıs, S., Soothıll, K. & Al-Hamad, A. (2001 ). The psychosocial needs of cancer patients: findings from an observational study. European Journal of Cancer Care , 10, 261-269. Moos, R. H. & Holahan. (2007). Adaptive tasks and methods of coping with ıllness and disability. In E. Martz and H. Livneh (Eds), Coping With Chronic Illness and Disability Theoretical, Empirical, and Clinical Aspects (p. 107-127). New York: Springer. Morgan, P. D., Mock, V., Rose, L. & Fogel, J. (2004). African american women’s emotional responses to breast cancer. Women's Health and Urban Life, 3(1), 56-73. Morris, T. P. & Haybittle, P. V. (1992). Psychological response to cancer diagnosis and disease outcome in patients with breast cancer and lymphoma. Psycho-oncology , 1, 105-114. Ogden, J. (2004). Health psychology: A textbook. Bershire: Open University Press. Ogden, J. (2010). Understanding breast cancer. West Sussex: John Wiley ve Sons Ltd. Özkorumak, E., Tiryaki, A., Arslan, F. C. & Yavuz, M. N. (2012). Psychological distress of women with breast cancer: remission versus treatment. Meme Sağlığı Dergisi , 8 (1), 29-34. Özyurt, B. E. (2007). Kanser hastalarının algıladıkları sosyal destek düzeyine ilişkin betimsel bir çalışma. Kriz Dergisi 15:1-15. Palmer, E. C., Kagee, A., Coyne, J. C. & Demichele, A. (2005). Experience of trauma, distress, and posttraumatic stress disorder among breast cancer patients. Psychosomatic Medicine , 66, 258–264. Rogers, J. V. & Turner. (2011). Psychological issues for the patient with breast cancer. In V. Harmer (Eds), Breast Cancer Nursing Care and Management (p. 309-328). West Sussex: Blackwell Publishing. Royer, A. (1998). Life with chronic ıllness: Social arnd psychological dimensions. Westport: Praeger Publishers. Safaee, A. , Moghimi-Dehkordi, B., Zeighami, B. Tabatabaee & H. and Pourhoseingholi, R. (2008). Predictors of quality of life in breast cancer under chemotherapy. Indian Journal of Cance, , 45 (3), 107-111. Schain, W., Edwards, B. K., Gorrell, C.R., de Moss, E.V., Lippman, M.E., Gerber, L. H. & Lichter, A. S. (1983). Psychosocial and physical outcomes of primary breast cancer therapy: mastectomy vs excisional biopsy and irradiation. breast cancer research and treatment , 3, 3377-382. Schmid-Büchi, S., Halfens, R.J.G., Müller, M., Dassen, T., & van den Borne, B. (2012). Factors associated with supportive care needs of patients under treatment for breast cancer. European Journal of Oncology Nursing, 17(1), 22–9. doi:10.1016/j.ejon.2012.02.003 Schroeversa, M., Ranchor, A. V. & Sanderman,R. (2006). Adjustment to cancer in the 8 years following diagnosis: A longitudinal study comparing cancer survivors with healthy individuals. Social Science & Medicine 63 598–610. Sharoff, K. (2004). Coping skills therapy for managing chronic and terminal illness. New York: Springer Publishing Co. Sperry, L. (2009). Treatment Of Chronic medical conditions: Cognitive-behavioral therapy strategies and ıntegrative treatment protocols. Washington: American Psychological Association. Sperry, L., Lewis, J., Carlson, J. and Englar-Carlson, M. (2005). Health promotion and health counseling: effective counseling and psychotherapeutic strategies. Boston: Allyn & Bacon Sütçü, G. (2010). Tanı ameliyat süresi yakın zamanlı olan hastaların öfke, depresyon, stresle başa çıkma ve sosyal destek değişkenleri açısından incelenmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,. Ucok, O. (2005). The meaning of appearance in surviving breast cancer. Human Studies , 28, 291-316. Taylor, S. E., Klein, L. C., Lewis, B. P. & Gruenewald, T. R. (2000). Biobehavioral responses to stress in females: tend-and-befriend, not fight-or-flight. Psychological Revie , 107 (3), 411-429. Teleghani, F., Yekta, Z. P. & Nasrabi, A. N. (2006). Coping with breast cancer in newly diagnosed Iranian women. Journal of Advanced Nursing , 54 (3), 265-273. The Institute for Health Research (2001). What Are The Psychosocıal Needs Of Cancer Patıents and Their Main Carers?: A study of user experience of cancer services. Lancaster: The Institute for Health Research. Thewes, B., Butow, P., Girgis, A. & Pendlebury, S. (2004). The psychosocial needs of breast cancer survivors: A qualitative study of the shared and unique needs of younger versus older survivors. Psycho-Oncology , 13, 177-189. Thomas, S. F. & Marks, D. F. (1995). The measurement of coping in breast cancer patients. Psycho-onchology, 4, 231-237. Tjemsland, L., Søreide, J. A., & Malt, U. F. (1996b). Traumatic distress symptoms in early breast cancer. II: Outcome six weeks post surgery. Psycho-Oncology , 5 (4), 295-303. Uğur, Ö. ve Fadıloğlu, Z. Ç. (2012). Kanser hastasına bakım verenlere uygulanan planlı eğitimin bakım veren yükü üzerine etkisi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 1(2), 53-58. Watson, M., Greer, S., Blake, M. S., & Shrapnell, K. (1984). Reaction to a diagnosis of breast cancer: relationship between denial, delay and rates of psychological morbidity. Cancer , 1;53(19), 2008-2012. Woertman, C. B. & Dunkel-Schetter, C. (1979). Interpersonal relationships and cancer: A theoritical analyses. Journal of Socail Isiues , 35 (1), 120-154. Wong, P. T., Reker, G. T. & Peacock, E. J.(2006). A resource-congruence model of copıng and the development of the copıng schema inventory. In P. T. Wong, and L. Wong (Eds), Handbook of Multicultural Perspectives on Stress and Coping (p. 223-287). New York: Springer.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
7 Eylül 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 13 Sayı: 3
APA
Tunç Aksan, A., & Gizir, C. A. (2017). Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 977-999. https://doi.org/10.17860/mersinefd.314567
AMA
1.Tunç Aksan A, Gizir CA. Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri. MEÜEFD. 2017;13(3):977-999. doi:10.17860/mersinefd.314567
Chicago
Tunç Aksan, Aygül, ve Cem Ali Gizir. 2017. “Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (3): 977-99. https://doi.org/10.17860/mersinefd.314567.
EndNote
Tunç Aksan A, Gizir CA (01 Aralık 2017) Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 3 977–999.
IEEE
[1]A. Tunç Aksan ve C. A. Gizir, “Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri”, MEÜEFD, c. 13, sy 3, ss. 977–999, Ara. 2017, doi: 10.17860/mersinefd.314567.
ISNAD
Tunç Aksan, Aygül - Gizir, Cem Ali. “Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13/3 (01 Aralık 2017): 977-999. https://doi.org/10.17860/mersinefd.314567.
JAMA
1.Tunç Aksan A, Gizir CA. Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri. MEÜEFD. 2017;13:977–999.
MLA
Tunç Aksan, Aygül, ve Cem Ali Gizir. “Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 3, Aralık 2017, ss. 977-99, doi:10.17860/mersinefd.314567.
Vancouver
1.Aygül Tunç Aksan, Cem Ali Gizir. Sağlık Psikolojik Danışmanlığı Çerçevesinde Meme Kanserli Kadınların Yaşantıları ve Psiko-Sosyal Gereksinimleri. MEÜEFD. 01 Aralık 2017;13(3):977-99. doi:10.17860/mersinefd.314567
Cited By
A QUALITATIVE RESEARCH ON SOCIAL WORKERS WHO HAS WORKED ACTIVELY IN PSYCHO-SOCIAL SUPPORT PRACTICE DURING THE COVID-19 PANDEMIC
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.30798/makuiibf.1097402MASTEKTOMİ OPERASYONU GEÇİREN MEME KANSERİ KADINLARIN ÖZ SAYGI DURUMLARININ FOTOSES YÖNETEMİ İLE İNCELENMESİ
Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi
https://doi.org/10.46218/tshd.1167577Meme Kanserli Kadınlarda Bilişsel Davranışçı Terapilerin Etkililiği: Sistematik Derleme Çalışması
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
https://doi.org/10.18863/pgy.718479Kanser Tanılı Bireylerin Kemoterapi Sürecinde Deneyimledikleri Semptomlar ile Sağlık Bakım Gereksinimleri Arasındaki İlişki
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi
https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1246520Social Support in Health Communication: Communication Between Cancer Patients and Their Relatives
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ
https://doi.org/10.18094/josc.1805951