Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik

Nurcan Yürek; F. Ayşe Balcı Karaboğa

doi:10.17860/mersinefd.462815

Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik

Öz

Hegemonik erkeklik, Connell’in dört erkeklik tipinden biridir. Connell, bu kategoriyi oluşturan erkeklerin, kadınları ve geri kalan diğer erkek kategorilerini de baskıladığını söylemektedir. Erkeklik kategorilerinin sayıca en az olduğu bu grup erkekler, sistemin ihtiyaç duyduğu değişikliklere ayak uydurarak sürekli bir yenilenme halindedir. Hegemonik erkeklik toplumsal kurumlar tarafından yeniden ve yeniden üretilerek var olagelmektedir. Özellikle medya ve eğitim alanlarında hegemonik erkekliğin temsiliyetine dair çalışmalar son zamanlarda önem kazanmıştır. Okul, çocukların aileden sonra sosyalleştiği ikinci kurumdur. Çocuğun hayatının büyük bir kısmını kapsaması, öğretim ayağı ile birlikte eğitim ayağının da bulunması sebepleriyle okulun; çocukların kişiliklerine, duygusal ve düşünsel algılarına olan etkisi tartışmasızdır. Hegemonik erkeklik, toplumsal kurumlarca üretilmektedir. Bir toplumsal kurum ve çocuklar için sistematik bir eğitim öğretim kalıbı olan okullarda hegemonik erkeklik; ders materyalleri, öğretmen tutum ve davranışları gibi araçlarla yeniden üretilmektedir. Bu çalışma, hegemonik erkekliğin ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yapılan çalışmada literatürdeki hegemonik erkeklik tanımlarından yola çıkılarak elde edilen özellikler listelenmiş ve bu özelliklerin incelenen metinlerdeki erkek karakterler üzerinden görünürlüğü araştırılmıştır. Araştırma sonucunda hegemonik erkeklik imajına ait bazı özelliklerin metinlerde geçen erkek karakterlerce temsil edildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Hegemonik erkeklik,ders kitaplarında cinsiyetçilik,eğitim,Türkçe dersi,eğirim materyallerinde cinsiyet

Kaynakça

Adams, C. J. (2010). Etin cinsel politikası feminist- vejetaryen eleştirel kuram. (Çev. G. Tezcan ve M. E. Boyacıoğlu). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Akbalık, E. (2014). Dede Korkut kitabında bir cinsiyet rejimi olarak “erkeklik”. Türkbilig Dergisi, 27, 105- 119.
Akça, E. ve Ergül, S. (2014). Televizyon dizilerinde erkeklik temsili: Kuzey Güney dizisinde hegemonik erkeklik ve farklı erkekliklerin mücadelesi. Global Media Journal: TR Edition, 4 (8), 13-39.
Akça, E. ve Tönel, E. (2011). Erkek(lik) çalışmalarına teorik bir çerçeve: feminist çalışmalardan hegemonik erkekliğe. İlker Erdoğan. (Ed.). Medyada hegemonic erkek(lik) ve temsil (Birinci Baskı) içinde (s. 12-39). İstanbul. Kalkedon Yayınları.
Atay, T. (2004). Erkeklik en çok erkeği ezer. Toplum ve Bilim Dergisi, Güz(101), 11-30.
Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Bozok, M. (2011). Soru ve cevaplarla erkeklikler. İstanbul: SOGEP Yayınları.
Connell, R.W. (1995). Masculinities. Oxford: Polity Press.

Connell, R. W. (2017). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. (Çev. C. Soydemir). İstanbul: Ayrıntı.
Çakır, C. (2015). Hegemonik erkekliğin yeniden üretildiği bir alan olarak spor medyası: spor haberlerinde erkeklik söylemleri üzerine bir inceleme. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
Çınar, E. K. (2013). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Denizli.
Demirel, A. ve Özbay, V. (2016). İlköğretim Türkçe 8 ders kitabı. Ankara: Dikey Yayıncılık.
Erdal, N. (2016). İlköğretim Türkçe 6 ders kitabı. Ankara: Dörtel Yayıncılık.
Ergin, Muharrem (2008). Dede Korkut Kitabı-1, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Erikson E.H. (1968). İdentity: Youth and Crisis. New York: W.W. Norton.
Gökçe B. (2012). Toplumsal bilimlerde araştırma. Ankara: Savaş Yayınevi.
Karaçam, M. Ş. (2015). Vücut geliştirme alanında erkeklik kimliğinin inşasında besin desteği kullanımının yeri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
Işık, N. E. (2004). Kültürel bir kimlik olarak delikanlılığın yükselişi. Doğu Batı Dergisi, 15, 121-135.
Gramsci, A. (1986). Hapishane defterleri. (Çev. K. Somer). Ankara. Onur Yayınları.
Oktan, A. (2008). Türk sinemasında hegemonik erkeklikten erkeklik krizine: Yazı-Tura ve erkeklik bunalımının sırları. İletişim Journal, 5 (2), 152-166.
Onur H. ve Koyuncu B. (2004). “Hegenomik” erkekliğin görünmeyen yüzü: sosyalizasyon sürecinde erkeklik oluşumları ve krizleri üzerine düşünceler. Toplum ve Bilim Dergisi, 101, 31-49.
Özbay, C. (2013). Türkiye’de hegemonik erkekliği aramak. Doğu Batı Dergisi, 63, 185-204.
Özekici, M. (2014). Türkiye’de hegemonik erkeklik olgusu ve Serdar Akar filmleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Plumwood, V. (2004). Feminizm ve doğaya hükmetmek. İstanbul: Metis Yayınları.
Saatçioğlu, E. ve Sabuncuoğlu, A. (2016). İdealize edilmiş erkek bedeninin bir reklam çekiciliği olarak kullanımına yönelik bir araştırma. Global Media Journal: TR Edition, 12, 434-456.
Sancar, S. (2011). Erkeklik: imkânsız iktidar. İstanbul: Metis Yayınları.
Sarbay, A. (2015). İlköğretim Türkçe 7 ders kitabı. İstanbul: Meram Yayıncılık.
Selek, P. (2010). Sürüne sürüne erkek olmak. İstanbul: İletişim Yayınları.
Tetik, N., Zorlu, N., Türker, H., Polat, Z. (2016). Ortaokul ders kitabı Türkçe 5. Sınıf. Ankara: MEB.
Topçu, Ş. (2012). 1980 sonrası Türk öykülerinde erkek ve erkeklik olgusu. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çanakkale.
Türk, B. (2008). Eril tahakkümü yeniden düşünmek: erkeklik çalışmaları için bir imkân olarak Pierre Bourdieu. Toplum ve Bilim Dergisi, 112, 119-146.
Türk Dil Kurumu, (2005). Büyük Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
Yücel, E. (2006). Güç ilişkileri açısından delikanlılık kavramlaştırması. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bililer Enstitüsü, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nurcan Yürek
0000-0002-8648-2236
Türkiye

F. Ayşe Balcı Karaboğa
0000-0003-3958-6582

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2018

Kabul Tarihi

21 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 14 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815

IZ

https://izlik.org/JA37WG75BT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yürek, N., & Balcı Karaboğa, F. A. (2018). Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 956-987. https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815

AMA

1.Yürek N, Balcı Karaboğa FA. Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. MEÜEFD. 2018;14(3):956-987. doi:10.17860/mersinefd.462815

Chicago

Yürek, Nurcan, ve F. Ayşe Balcı Karaboğa. 2018. “Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (3): 956-87. https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815.

EndNote

Yürek N, Balcı Karaboğa FA (01 Aralık 2018) Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 3 956–987.

IEEE

[1]N. Yürek ve F. A. Balcı Karaboğa, “Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik”, MEÜEFD, c. 14, sy 3, ss. 956–987, Ara. 2018, doi: 10.17860/mersinefd.462815.

ISNAD

Yürek, Nurcan - Balcı Karaboğa, F. Ayşe. “Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/3 (01 Aralık 2018): 956-987. https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815.

JAMA

1.Yürek N, Balcı Karaboğa FA. Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. MEÜEFD. 2018;14:956–987.

MLA

Yürek, Nurcan, ve F. Ayşe Balcı Karaboğa. “Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 3, Aralık 2018, ss. 956-87, doi:10.17860/mersinefd.462815.

Vancouver

1.Nurcan Yürek, F. Ayşe Balcı Karaboğa. Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. MEÜEFD. 01 Aralık 2018;14(3):956-87. doi:10.17860/mersinefd.462815

Cited By

Prejudice in Turkey and Belgium: The cross‐cultural comparison of correlations of right‐wing authoritarianism and social dominance orientation with sexism, homophobia, and racism

Analyses of Social Issues and Public Policy

https://doi.org/10.1111/asap.12280

Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik

Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Prejudice in Turkey and Belgium: The cross‐cultural comparison of correlations of right‐wing authoritarianism and social dominance orientation with sexism, homophobia, and racism

BİRAZ DA “ERKEKLERDEN” KONUŞALIM MI? HEGEMONİK ERKEKLİK KAVRAMININ FEMİNİST BİR ELEŞTİRİSİ

İSRAİL SİNEMASINDA KÜLTÜREL BİR OLGU OLARAK TÜRK ETNİK KİMLİĞİ: TANRI’NIN KOMŞULARI (HA-MASHGİHİM) FİLMİ ÖRNEĞİ

Türkiye’de Öğretmen Eğitiminde Toplumsal Cinsiyet: Bir Meta Sentez Çalışması

De-gendered or Re-gendered? Rethinking Ageing Masculinity Through Conversations About Car Advertisements

Din ve Erkekliğin Farklı Görünümleri: Benim Annem Bir Melek Dizisi Örneği