Veri Analizi Konusunda Kullanılan Portfolyo Değerlendirmesinin 7. Sınıf Öğrencilerinin İstatistik Başarısına Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı portfolyo değerlendirmesinin istatistik başarısı üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, İstanbul ili Fatih ilçesinde bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 7. sınıf öğrencilerinin katılımıyla iki ayrı sınıfta yürütülmüştür. Araştırmada yarı deneysel desen kullanılmış ve deney grubunda 32, kontrol grubunda 32 olmak üzere toplam 64 öğrenci ile çalışılmıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin istatistik başarısı araştırmacılar tarafından veri analizi ünitesi içeriğinde geliştirilen İstatistik Başarı Testi (İBT) ile ölçülmüş, öntest ve cinsiyet değişkenleri kontrol altında tutularak sontest puanları arasındaki değişim incelenmiştir. Uygulama 6 hafta boyunca yürütülmüştür. Uygulama boyunca veri analizi ünitesi kontrol grubunda mevcut öğretim programına göre, deney grubunda ise mevcut öğretim programına ek olarak portfolyo değerlendirmesi kullanılarak işlenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde İlişkili Örneklemler t-testi, İlişkisiz Örneklemler t-testi, ve Çift-Faktörlü Kovaryans Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, portfolyo değerlendirmesi kullanılan öğretimin istatistik başarısını deney grubu lehine anlamlı düzeyde etkilediğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Portfolyo
• İstatistik Eğitimi
• Veri Analizi

Kaynakça

1. Abalı-Öztürk, Y., ve Şahin, Ç. (2014). Alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerinin akademik başarı, kalıcılık, özyeterlilik algısı ve tutum üzerine etkisi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(4), 1022-1046.
2. Aktay, S., ve Gültekin, M. (2014). İlköğretimde webfolyo uygulaması: Öğretmen ve öğrenci görüşleri. İlköğretim Online, 13(3), 806-819.
3. AlKhateeb, M. A. (2018). The effect of using performance-based assessment strategies to tenth-grade students’ achievement and self-efficacy in Jordan. Cypriot Journal of Educational Science, 13(4), 489–500.
4. Amerikan Matematik Öğretmenleri Birliği (National Council of Teachers of Mathematics) [NCTM] (2000). Executive Summary: Principles and Standards for School Mathematics. Association Drive Reston, VA. https://www.nctm.org/uploadedFiles/Standards_and_Positions/PSSM_ExecutiveSummary.pdf websitesinden ulaşılmıştır.
5. Başol, G., ve Erbay, Ş. (2017). Portfolyo kullanımının akademik başarıya etkisi: Bir meta analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 396-412.
6. Belecina, R. R. (2008). Portfolio as an alternative assessment: Effects on problem-solving performance, critical thinking, and attitude in mathematics. The Nominal Rights, 3(1), 54-81.
7. Ben-Hur, M. (2006). Concept-rich mathematics instruction. Association for supervision and curriculum development, Alexandria, Virginia, USA. Ben-Zvi D., Gravemeijer K., ve Ainley J. (2018). Design of statistics learning environments. In: Ben-Zvi D., Makar K., Garfield J. (Eds) International Handbook of Research in Statistics Education. Springer International Handbooks of Education. Springer, Cham.
8. Biehler, R., Frischemeier, D., Reading, C., ve Shaughnessy, M. J. (2018). Reasoning about data. In D. Ben-Zvi, K. Makar & J. Gargield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.

9. Birgin, O., ve Baki, A. (2007). The use of portfolio to assess student’s performance. Journal of Turkish Science Education, 4(2), 75-90.
10. Bloom, B. S. (Ed.), Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook 1: Cognitive domain. New York: David McKay.
11. Burks, R. (2010). The student mathematics portfolio: Value added to student preparation? Primus: Problems, Resources and Issues in Mathematics Undergraduate Studies, 20(5), 453-473.
12. Büyüköztürk, Ş. (2012). Veri analizi el kitabı. (17. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
13. Chance, B. L. (2002). Components of statistical thinking and implications for instruction and assesment. Journal of Statistics Education. http://www.amstat.org/publications/jse/v10n3/chance.html websitesinden alınmıştır.
14. Crowley, M. L. (1993). Student mathematics portfolio: More than a display case. The Mathematics Teacher, 86(7), 544-547.
15. Çakmak, Z., Çetin, Ö. F., ve Bektemir, M. (2016). Sekizinci sınıf öğrencilerinin istatistik konusundaki matematiksel dil becerilerinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. İlköğretim Online, 15(2), 299-317.
16. Demirören, M., Koşan, A. M., ve Palaoğlu, Ö. (2009). Bir Öğrenme ve Değerlendirme Yöntemi Olarak “Portfolyo”. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 62(1), 19-24.
17. Doğan, N. (2009). Bilgisayar destekli istatistik öğretiminin başarıya ve istatistiğe karşı tutuma etkisi. Eğitim ve Bilim, 34(154), 3-16.
18. Fraenkel, J., Wallen, N., ve Hyun, H. (2014). How to design and evaluate research in education (9th ed.). NY: McGraw-Hill Education.
19. Gal, I. (2002). Adult statistical literacy: Meanings, components, responsibilities. International Statistical Review, 70(1), 1–25.
20. Garfield, J. ve Ahlgren, A. (1988). Difficulties in learning basic concepts in probability and statistics: implications for research. Journal for Research in Mathematics Education, 19(1), 44-63.
21. Garfield, J., Gal, I. (1999). Assessment and statistics education: Current challenges and directions. International Statistical Review, 67(1), 1–12.
22. Gay, L. R., ve Airasian, P. (2000). Educational research: Competencies for analysis and application. Upper Saddle River, NJ: Merrill.
23. Gelbal, S., ve Kelecioğlu, H. (2007). Öğretmenlerin ölçme değerlendirme yöntemleri hakkındaki yeterlik algıları ve karşılaştıkları sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 135–145.
24. Gencel, İ. E. (2017). The effect of portfolio assessments on metacognitive skills and on attitudes toward a course. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 17(1), 293-319.
25. Ghoorchaei, B., Tavakoli, M., ve Ansari, D. N. (2010). The impact of portfolio assessment on Iranian efl students’ essay writing: a process-oriented approach. GEMA Online Journal of Language Studies, 10(3), 35-51.
26. Gil, E., ve Ben-Zvi, D. (2014). Long term impact of the connections program on students’ informal inferential reasoning. In K. Makar, B. de Sousa and R. Gould (Eds.), Sustainability in statistics education (Proceedings of the Ninth International Conference on Teaching Statistics, ICOTS9, July 2014). Voorburg, The Netherlands: International Association for Statistical Education and International Statistical Institute.
27. Green, S. B., Salkind, N. J., ve Akey, T. M. (2000). Using SPSS for Windows Analyzing and Understanding Data (2nd ed.). Upper Saddle River Prentice-Hall.
28. Güneş, G., ve Baki, A. (2011). Dördüncü sınıf matematik dersi öğretim programının uygulanmasından yansımalar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 192-205.
29. Hargreaves, D. J. (1997). Student learning and assessment are inextricably linked. European Journal of Engineering Education, 22 (4), 401-409.
30. Henderson, J. L., Davis, R. R., ve Day, T. M. (1995). Developing portfolios to document student performance and accomplishments. North American Colleges and Teachers of Agriculture (NACTA), 39(4), 18-21.
31. IKSV Tasarım (Şubat, 2007). İKSV Tasarım'dan çok özel yapıt-kitap: 'Rengâhenk'. http://www.radikal.com.tr/kultur/iksv-tasarimdan-cok-ozel-yapit-kitap-renghenk-805190/ websitesinden alınmıştır.
32. Jones, G. A., Langrall, C. W., Mooney, E. S., ve Thornton, C. A. (2004). Models of development in statistical reasoning. In J. Garfield & D. Ben-Zvi (Eds.), The challenge of developing statistical literacy, reasoning and thinking (pp. 201–226). Dordrecht, The Netherlands: Kluwer.
33. Jones, G. A., Thornton C. A., Langrall, C. W., Mooney, E. S., Perry, B., ve Putt, I.J., (2000), A framework for characterizing children’s statistical thinking. Mathematical Thinking and Learning, 2(4), 269-307.
34. Karakuş, M., ve Bolat, Y. (2014). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin performans görevlerine yönelik tutumlarını yordayan değişkenlerin belirlenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 22-30.
35. Karaman, P., ve Şahin, Ç. (2013). Öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlıklarının belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 15(2), 175-189.
36. Kılıç, Ç. (2012). İlköğretim matematik dersi (1-5 sınıflar) öğretim programında yer alan problem kurma çalışmalarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 54-65.
37. Kınay, İ. (2015). Otantik değerlendirme yaklaşımının öğretmen adaylarının problem çözme becerileri ile öğrenmeye ve katılımcı değerlendirmeye yönelik inançlarına etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep, Türkiye.
38. Koca, S. A., ve Lee, H. J. (2001). Portfolio assessment in mathematics education, 4-7. (Eric No. ED 434802).
39. Koparan, T. (2013). İstatistiksel düşünme modellerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 12(3), 730-739.
40. Koparan, T., ve Güven, B. (2014a). Ortaokul öğrencilerinin istatistiksel düşünme seviyelerinin m3st modeline göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(171), 37-51.
41. Koparan, T., ve Güven, B. (2014b). 8. sınıf öğrencilerinin örneklem kavramına yönelik istatistiksel okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi. İlköğretim Online, 13(4), 1171-1184.
42. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology. Thousand Oaks, California: Sage.
43. Krippendorff, K. (2011). “Computing Krippendorff’s alpha-reliability.” Philadelphia: Annenberg School for Communication Departmental Papers. Temmuz 6, 2011 from: http://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1043&context=asc_papers adresinden ulaşılmıştır.
44. Lombardi, J. (2008). To Portfolio or not to Portfolio: Helpful or Hyped?, College Teaching, 56(1), 7-10.
45. Lustig, K. (1996). Portfolio assessment. A Handbook for Middle Level Teachers. National Middle School Association, Columbus, OH.
46. Makar, K., ve Rubin, A. (2017). Research on inference. In D. Ben-Zvi., K. Makar, & J. Garfield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.
47. Makar, K., ve Rubin, A. (2018). Learning about statistical inference. In D. Ben-Zvi, K. Makar & J. Gargield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.
48. Mamur, N. (2012). Görsel sanatlar eğitiminde nitel araştırmalar için bir doküman: Portfolyo. Eğitim ve Bilim, 37(165), 194-207.
49. McMillan, J. M. (2007). Classroom assessment: Principles and practices for effective standard -based instruction (4th ed.). Boston, MA: Pearson.
50. MEB (2005). İlköğretim Matematik Dersi (1–5) Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü. Basım Evi.
51. MEB (2018). Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
52. Mutlu, N., ve Özden, M. Y. (2017). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerine yönelik ihtiyaç analizi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 936-948.
53. Nezakatgoo, B. (2011). The Effects of Portfolio Assessment on Writing of EFL Students. Canadian Center of Science and Education: English Language Teaching, 4(2), 231-241.
54. Nunnally, J. C. (1967). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill.
55. Okçu, Y. (2007). Matematik eğitiminde portfolyo değerlendirme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir, Türkiye.
56. O’Neil, H. F., ve Schacter, J. (1997). Test specifications for problem-solving assessment. [CSE Technical Report 463], National Center for Research on Evaluation, Standards, and Student Testing, Los Angeles, CA.
57. Onwuegbuzie, A. J., ve Leech, N. L. (2003). Assessment in statistics courses: More than a tool for evaluation. Assessment & Evaluation in Higher Education, 28(2), 115-127.
58. Orbeyi, S., ve Güven, B. (2008). Yeni ilkögretim matematik dersi ögretim programı’nın değerlendirme öğesine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 4(1), 133-147.
59. Özcan, H., Oran, Ş., ve Arık, S. (2018). Fen Bilimleri dersi 2013 ve 2017 öğretim programlarının öğretmen görüşlerine göre karşılaştırmalı incelenmesi. Başkent University Journal of Education, 5(2), 156-166.
60. Özdemir. O., ve Erdemci, H. (2017). The effect of mobile portfolio (m-portfolio) supported mastery learning model on students’ achievement and their attitudes towards using internet. Journal of Education and Training Studies, 5(3), 62-70.
61. Petocz, P., Reid, A., ve Gal, I. (2018). Statistics education research. In D. Ben-Zvi, K. Makar & J. Gargield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.
62. Petrocelli, J. V. (2007). The utility of computer-assisted power analysis lab instruction. Teaching of Psychology, 34(4), 248-252.
63. Pfannkuch, M. (2018). Reimagining curriculum approaches. In D. Ben-Zvi, K. Makar & J. Gargield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.
64. Polat-Demir, B., ve Kutlu, Ö. (2016). The effect of electronic portfolyo applications on 6th graders’ research skills. Education and Science, 41(188), 227- 253.
65. Popham, W. J. (2011). Classroom assessment: What teachers need to know. Boston, MA: Pearson.
66. Rudner, L. M., ve Schafer, W. D. (2002). What teachers need to know about assessment. Washington, DC: National Education Association. http://echo.edres.org:8080/nea/teachers.pdf websitesinden erişilmiştir.
67. Schield, M. (2004). Statistical Literacy Curriculum Design. In IASE Roundtable, Lund, Sweden.
68. Sharp, J. (2002). Using portfolios in the classroom. Proceedings of the Frontiers in Education Conference, USA, 272–279. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.197.5200&rep=rep1&type=df websitesinden alınmıştır.
69. Schindler, M., ve Seidouvy, A. (2019). Informal inferential reasoning and the social: Understanding students’ informal inferences through an inferentialist epistemology. In G. Burrill & D. Ben-Zvi (Eds.), Topics and trends in current statistics education research (pp. 153–171). Cham: Springer.
70. Sireci, S., ve Faulkner-Bond, M. (2014). Validity evidence based on test content. Psicothema, 26(1), 100-107.
71. SPSS (2012). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21. Boston, Mass: International Business Machines Corporation.
72. Struyyen, K., Dochy, F., Janssens, S., Schelfout, W., ve Gielen, S. (2006). The overall effects of end-of-course assessment on student performance: a comparison between multiple choice testing, peer assessment, case-based assessment and portfolio assessment. Studies in Educational Evaluation, 32(1), 202-222.
73. Temiz, B. K., ve Tan, M. (2009). Lise 1. sınıf öğrencilerinin grafik yorumlama becerileri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 31–43.
74. Tishkovskaya, S., ve Lancaster, G. A. (2010). Teaching strategies to promote statistical literacy: Review and implementation. International Association of Statistical Education. United Kingdom: Lancaster University.
75. Tiwari, A., ve Tang, C. (2003). From process to outcome: The effect of portfolio assessment on student learning. Nurse Education Today, 23(1), 269-277.
76. Toptaş, V. (2011). Sınıf öğretmenlerinin matematik dersinde alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin kullanımı ile ilgili algıları. Eğitim ve Bilim, 36(159), 205-219.
77. Turan, M. A., ve Sakız, G. (2014). Fen ve teknoloji dersinde portfolyo kullanımının öğrenci başarısı ve kalıcılığa etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 48-63.
78. Verhoeven, P. (2006). Statistics education in the Netherlands and Flanders: An outline of introductory courses at universities and colleges. In ICOTS-7 Conference Proceedings.
79. Watson, J., Fitzallen, N., Fielding-Wells, J., ve Madden, S. (2018). The practice of statistics. In D. Ben-Zvi, K. Makar & J. Gargield (Eds.), International handbook of research in statistics education. Switzerland: Springer.
80. Zieffler, A., Garfield, J., ve Fry, E. (2018). What is statistics education? In D. Ben-Zvi, K., Makar, & J. Garfield (Eds.), International handbook of research in statistics education (pp. 37-70). Cham, Switzerland: Springer.