Türkçede Kahkaha: Derlem Görünümleri ve Örüntüleri Üzerine Bir Ön Çalışma
Öz
Kahkaha insan etkileşiminin önemli bileşenlerinden biridir ve genellikle sesle ve görsel olarak gösterilir (Hempelmann, 2017; Trouvain & Truong, 2017). İnsanlar faklı durumlarda ve sevinç, şefkat, eğlence, neşe, şaşkınlık, sinirlilik, üzüntü, korku, utanç, saldırganlık, zafer, alay ya da başkasının mutsuzluğundan keyif alma (schadenfreude) gibi çeşitli duygularla kahkaha atarlar (Askenasy, 1987; Chapman, 1996; Mowrer, LaPointe, & Case, 1987; Provine, 1996; Ruch & Ekman, 2001; Szameitat ve diğ., 2009). Grup üyeliği, arkadaşlık hatta yakınlık göstermesi ile kahkaha kişilerarası ilişki kurma ve sürdürmede önemli bir rol oynar. Ayrıca, zulüm ve zafer kahkahası olduğunda, kahkahanın dalga geçme, alay etme ve başkalarını küçümseme işlevi de vardır (Glenn, 2003). Partington (2006) kahkahayı derlem-temelli bir bakış açısıyla çalışmıştır. Bu çalışmada, kahkaha sözcüğünün Türkçe Ulusal Derlemi (TUD) v2 (Aksan, Özel, Yılmazer ve Demirhan, 2016) üzerinden elde edilen farklı bağımlı dizinleri incelenmiş ve sıfatlarla oluşturduğu eşdizimlilik örüntüleri belirlenmiştir. Bu örüntüler bağlamında farklı kahkaha türleri McKeown ve diğ. (2012)’nin kahkaha sınıflandırması temel alınarak derlem-temelli bir yaklaşımla tanımlanmış ve Dixon (2004; 2005)’in belirlediği sıfat türlerine göre incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksan, Y., Özel, S., Yılmazer, H. ve Demirhan, U. U. (2016). The Turkish National Corpus (TNC): Comparing the architectures of v1 and v2, 32-37. TurCiLing 2016 Bildirileri.
- Apte, M. L. (1985). Humor and laughter. London: Cornell University Press.
- Askenasy, J. J. M. (1987). The functions and dysfunctions of laughter. Journal of General Psychology, 114, 317-334.
- Başaran, B. Ç. (2013). Laughter as a face management device in Turkish: Evidence from Turkish Spoken Corpus. Mersin Üniversitesi Dil ve Edebiyat Dergisi, 10 (2), 75-100.
- Chapman, A. J. (1996). Social aspects of humor laughter. A. J. Chapman & H. C. Foot (Haz.) içinde, Humor and laughter: Theory, research and applications (ss. 155-185). London: Transactions Publisher.
- Dixon, R. M. W. (2004). Adjective classes in typological perspective. R. M. W. Dixon & A. Y. Aikhenvald (Haz.) içinde, Adjective classes: A cross-linguistic typology (ss. 1-49). New York: Oxford University Press.
- Dixon, R. M. W. (2005). A semantic approach to English grammar. Oxford: Oxford University Press.
- Glenn, P. (2003). Laughter in interaction. Cambridge: Cambridge University Press. Hempelmann, C. F. (2017). Key terms in the field of humor. S. Attardo (Haz.) içinde, The Routledge handbook of language and humor (ss. 34-48). New York: Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aygül Uçar
*
0000-0002-6768-2566
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
22 Kasım 2018
Kabul Tarihi
18 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 15 Sayı: 2
