Araştırma Makalesi

Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi

Cilt: 15 Sayı: 2 31 Ağustos 2022
PDF İndir
EN TR

Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, ulusal ve uluslararası hemşirelik alanında yayımlanan lisansüstü tezlerde, deliryum yönetiminde kullanılan farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının incelenerek kanıt temelli hemşirelik girişimlerine katkı sağlaması amaçlanmıştır. Yöntem: Ulusal alandaki incelemelerde Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı ulusal tez merkezi (YÖK tez merkezi) ve uluslararası alandakinde Proquest (Dissertations & Theses Global‎) veri tabanından 1 Ocak 2016- 11 Temmuz 2021 tarihleri arasında yayınlanan tezler taranmıştır. Taramalar Türkçe’de; deliryum, farmakolojik olmayan girişimler, önleme ve hemşirelik bakımı, İngilizce’de; delirium, non-pharmacological interventions, prevention ve nursing care kelimeleriyle gerçekleştirilmiştir. Raporlama özelliklerinin değerlendirilmesinde PRISMA 2020 Kontrol Listesi kullanılmıştır. Proquest’te 2456, YÖK tez merkezinde 345 olmak üzere toplam 2801 lisansüstü tezin başlığında anahtar kelimelerin geçtiği görülmüştür. Sonuç olarak, başlık, özet ve tam metine göre yapılan seçimlerden sonra 10 tez üzerinde karar verilmiştir. Bulgular: Lisansüstü tezlerin %70’i (n=7) doktora, %30’u (n=3) yüksek lisans tezidir. Doktora tezlerinin %85.7’si (n=6) uluslararası, %14.3’ü (n=1) ulusal literatüre aittir. Yüksek lisans tezlerinin %66.7’si (n=2) ulusal, %33.3’ü (n=1) uluslararası literatüre aittir. Bir yüksek lisans tezinde çevre düzenlemesi ile deliryumun önlenebileceği ortaya konmuştur. Uluslararası bir yüksek lisans tezinde uyku hijyeni kontrol listesinin kullanılmasının deliryumu azaltacağına yönelik bulgular mevcuttur. Doktora tezlerinde deliryum tanımlama araçları ile ilgili hemşirelere verilen eğitimler sonucunda hasta deliryum insidansında azalma yaşandığına dair verilere ulaşılmıştır. Sonuç: Ulusal ve uluslararası lisansüstü tezlerde deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik girişimlerine kanıt düzeyinde bilgi sağlayacağı ve bu konudaki yapılacak ilerideki araştırmalara veri tabanı oluşturacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barr J, Fraser GL, Puntillo K, et al. Clinical practice guidelines for the management of pain, agitation and delirium in adult patients in the intensive care unit. Crit Care Med. 2013; 41(1):263-306.
  2. Brown CH, LaFlam A, Max L, et al. Delirium after spine surgery in older adults: Incidence, risk factors, and outcomes. J Am Geriatr Soc. 2016; 64(10): 2101–2108.
  3. Irwin R, Rippe JM. Irwin ve Rippe’nin Yoğun Bakım Tıbbı. 6. Baskı. Ankara: Güneş Kitabevleri; 2008.
  4. Desai S, Chau T, George L. Intensive care unit delirium. Crit Care Nurs Q. 2013; 36(4): 370–389.
  5. Akıncı SB, Şahin A. Yoğun bakımda deliryum. Yoğun Bakım Dergisi. 2005;5(1):26-35.
  6. American Psychiatric Association (APA). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. (4th ed., text rev.) Washington, DC: American Psyhiatric Publishing; 2013.
  7. Kring AM, Johnson SJ, Davison GC, Neale JM. Anormal Psikolojisi. 12. Basım. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2019.
  8. Page VJ, Ely EW. Delirium in Critical Care. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press; 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2021

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aslangül, S., Ayhan, F., & Terzioğlu, C. (2022). Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(2), 273-291. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1051142
AMA
1.Aslangül S, Ayhan F, Terzioğlu C. Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2022;15(2):273-291. doi:10.26559/mersinsbd.1051142
Chicago
Aslangül, Sevde, Fatma Ayhan, ve Candan Terzioğlu. 2022. “Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15 (2): 273-91. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1051142.
EndNote
Aslangül S, Ayhan F, Terzioğlu C (01 Ağustos 2022) Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15 2 273–291.
IEEE
[1]S. Aslangül, F. Ayhan, ve C. Terzioğlu, “Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 15, sy 2, ss. 273–291, Ağu. 2022, doi: 10.26559/mersinsbd.1051142.
ISNAD
Aslangül, Sevde - Ayhan, Fatma - Terzioğlu, Candan. “Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15/2 (01 Ağustos 2022): 273-291. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1051142.
JAMA
1.Aslangül S, Ayhan F, Terzioğlu C. Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2022;15:273–291.
MLA
Aslangül, Sevde, vd. “Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 15, sy 2, Ağustos 2022, ss. 273-91, doi:10.26559/mersinsbd.1051142.
Vancouver
1.Sevde Aslangül, Fatma Ayhan, Candan Terzioğlu. Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Ağustos 2022;15(2):273-91. doi:10.26559/mersinsbd.1051142

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807