Edirne il merkezinde çevresel gürültünün değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Edirne İl Merkezi'nde gürültü düzeylerini saptamak, gürültünün olası nedenlerini ortaya koymak, gürültüyü azaltıcı önlemler almasını sağlamak üzere, uygulanabilecek iyileştirme önerilerinde bulunmaktır. Yöntem: Araştırma kesitsel bir araştırmadır. Ölçümler 2002 yaz, 2002-2003 kış aylarında, Edirne İl Merkezi’ni temsil edecek biçimde belirlenen 50 odakta, gece ve gündüz saatlerinde; konut alanlarının trafik akımına uzaklıkları bulundurularak ve CEL-480 ses düzeyi ölçer cihazı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Edirne İl Merkezi’nde en gürültülü cadde Atatürk Bulvarıdır. Edirne’deki kent kenarı konut alanlarının 45 numaralı odaktaki yaz gündüz ölçümü; trafik akımına 100 m uzak kent konut alanlarında 16 numaralı odaktaki yaz gündüz; trafik akımına 60 m uzak konut alanlarında 48 numaralı odaktaki tüm ölçümler, 13 ve 44 numaralı odaklardaki gündüz ölçümleri, 19 numaralı odaktaki kış gündüz ve 24 numaralı odaktaki yaz gündüz ölçümleri; trafik akımına 20 m uzak konut alanlarında 21 numaralı odaktaki gündüz ölçümleri ve 23 ve 50 numaralı odaklardaki yaz gündüz ölçümleri dışındaki tüm Leq değerleri, Gürültü Kontrol Yönetmeliği’ne göre izin verilen sınırların üzerindedir. Sonuç: Sonuç olarak gürültü Edirne’de giderek önemli bir toplum sağlığı sorunu olmaya başlamıştır. Gürültü denetimi için, mevzuat geliştirilerek uygulanması, halk eğitimi ve kent planlamasında gürültünün azaltılmasına yönelik önlemler alınması gereklidir.

Anahtar Kelimeler

• Gürültü
• Halk sağlığı
• Çevre sağlığı
• Gürültü denetimi

Evaluation of environmental noise in Edirne city center

Öz

Aim: To determine the noise levels in Edirne Provincial Center, to reveal the possible causes of the noise, to make possible improvement suggestions in order to take measures to reduce the noise. Method: The research was a cross-sectional study. Measurements were made in the summer of 2002 and the winter of 2002-2003, at 50 focal points, which were determined to represent Edirne City Center, during day and night; It was made by keeping the distance of the residential areas from the traffic flow and using the CEL-480 sound level meter. Results: The loudest street in Edirne City Center was Atatürk Boulevard. Summer daytime measurement of urban edge residential areas in Edirne at focus number 45; in the urban residential areas 100 m away from the traffic flow, in the focus no. 16 during the summer day; In residential areas 60 m away from the traffic flow, all measurements at focus 48, daytime measurements at focus 13 and 44, winter daytime measurements at focus 19 and summer daytime measurements at focus 24; In residential areas 20 m away from the traffic flow, all Leq values were above the allowable limits according to the Noise Control Regulation, except for the daytime measurements at focus 21 and summer day measurements at focus 23 and 50. Conclusion: As a result, noise has become an important public health problem in Edirne. For noise control, legislation should be developed and implemented, and measures should be taken to reduce noise in public education and urban planning.

Anahtar Kelimeler

• Noise
• Public health
• Environmental health
• Noise control

Kaynakça

1. Hong OS, Kerr MJ, Poling GL, Dhar S. Understanding and preventing noise-induced hearing loss. Dis Mon. 2013;59(4):110-118. doi: 10.1016/j.disamonth.2013.01.002
2. Güler Ç, Çobanoğlu Z. Konut Sağlığı. İstanbul: Yazıt Yayıncılık; 2012.
3. Kurra S. Ulusal Çevre Eylem Planı: Gürültü Kirliliği, Devlet Planlama Teşkilatı; 1998.
4. Berglund B, Lindvall T, Schwela DH. Guidelines for community noise, World Health Organization; 1999.
5. Belgin E. Gürültünün İşitme Duyusuna Etkisi. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi. 1995;28(12):76-77.
6. Moller AR. Effects of the physical environment: Noise as a health hazard. İçinde: Wallace RB ed. Maxcy-Rosenau-Last Public Health and Preventive Medicine. 14. Baskı. Connecticut: Appleton and Lange; 1998:637-644
7. Özdek Y. İnsan Hakkı Olarak Çevre Hakkı. Ankara: Türkiye Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü yayınları No:249; 1993.
8. Lüleci E. İzmir'in Bornova ilçe merkezinde gürültü düzeyleri belirlenerek gürültü haritasının oluşturulması. (Tıpta Uzmanlık Tezi). İzmir, Türkiye: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı; 2000.

9. Karataş N. İzmir’deki Şehirsel Saçaklanma Eğilimlerinin Torbalı Ayrancılar’da Arazi Sahipliliği El Değişim Süreçlerine Etkileri (1968-2000). TMMOB Şehir Plancıları Odası Planlama Dergisi. 2007;2:3-12.
10. Gürültü Kontrol Yönetmeliği. T.C. Resmi Gazete. 11 Aralık 1986. Resmi Gazete Sayısı: 19308, Erişim Yeri: https://www.maden.org.tr/mevzuat/mevzuat_detay.php?kod=18, Erişim Tarihi: 29.11.2021.
11. Dokumacı, E, Kızılöz İ, Dicle Z, "Trafik Gürültüsü ve Oturulan Bölgelerdeki Etkileri, İzmir İncelemesi", Tübitak VII. Bilim Kongresi Çevre Araştırmaları Grubu Tebliğleri, 3-7 Kasım 1980, İstanbul.
12. Denisov EI, Suvorov GA. Noise Measurement and Exposure Evaluation. İçinde: Stellman JM ed. Encyclopedia of Occupational Health and Safety. 4. Baskı. Geneva: International Labour Office; 1998: 4000
13. Akustik Çevre Gürültüsünün Belirlenmesi ve Ölçümü, Kısım 1-Temel Büyüklükler ve İşlemler (Vol. TS 9315). Ankara: Türk Standartları Enstitüsü; 1991.
14. Şehiriçi Yollar-Trafik Gürültüsü Tespit ve Önlemleri (Vol. TS 10713). Ankara: Türk Standartları Enstitüsü; 1993.
15. Raimbault M, Dubois D. Urban soundscapes: Experiences and knowledge. Cities. 2005;22(5):339-350. doi:10.1016/j.cities.2005.05.003
16. Stanners D, Bourdeau P. Europe's environment: the Dobris assessment. Luxembourg: Office for Offical Publications of the European Communities; 1995.
17. Mackie A, Hascic I. The Distributional Aspects of Environmental Quality and Environmental Policies: Opportunities for Individuals and Households. OECD Green Growth and Sustainable Development Forum, November 27 2018; Paris, France.
18. Özer S. Peyzaj mimarlığı açısından Erzurum kenti gürültü kirliliğinin değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Erzurum, Türkiye. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı; 1998.
19. Avşar Y, Gönüllü T. Mecidiyeköy Bölgesi Gürültü Düzeyi ve Gürültü Haritasının Çıkarılması. Kent Yönetimi İnsan ve Çevre Sorunları Sempozyumu, Çevre Yönetimi ve Kontrolü, 17 Şubat 1999; İstanbul, Türkiye.
20. Göktaş A. Ankara’da Trafiğin Yoğun Olduğu Bölgelerde Gürültü Seviyeleri Tayini ve Bazı Bitkilerde Gürültü Absorbsiyon Değerlerinin Tesbiti. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara, Türkiye. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 1999.
21. Özkarataş H, Kurtuluş C. İzmit ve Çevresi Gürültü Kirliliği. 1. Ulusal Akustik Kongresi ve Sergisi, 14-16 Kasım 1994; Bursa, Türkiye.
22. Atmaca E. Sivas’ta trafik ve endüstriden kaynaklanan gürültü kirliliğinin araştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). Sivas, Türkiye. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı; 1997.
23. Polat H, Sümer H, Demirok H. Sivas’ta trafik gürültüsü. Ekoloji ve Çevre Dergisi. 1994;12:8-11.
24. Şanlı A. Yoğun Bir Turistik Tatil Şehri Olan Kuşadası’nda Gürültü Kirliliği ve İyileştirme Önerileri. (Yüksek Lisans Tezi). İzmir, Türkiye. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 1998.
25. Badur T. Gaziantep Kent Merkezinin Gürültü Haritası ve Gürültünün İşitsel Etkileri Üzerine Bir Çalışma. (Tıpta Uzmanlık Tezi). Gaziantep, Türkiye. Gaziantep Üniverstesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı; 1997.
26. Uslu G, Koçer N, Öbek E. Elazığ’da Gürültü Kirliliğinin Araştırılması. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2000;12(1):121-128.
27. Ergun ON, Kulein A. Samsun Şehir Merkezinde Yanlış Yerleşmeden Kaynaklanan Gürültü Kirlenmesi. Türk Devletleri Arasında 1. İlmi İşbirliği Konferansı, 22-24 Haziran 1992; Lefkoşa, KKTC.
28. Özbilen A, Var M. Gürültü Kirliliğine Karşı Etkin Olan Doğal Eleman Türleri ve Trabzon’da Bir Örnek Çözüm. Ekoloji Çevre Dergisi. 1992;1:17-22.
29. Kumbur H, Özsoy HD, Özer Z. Mersin İlinde hassas bölgelerde gürültü düzeylerinin 1998-2002 yılları arasındaki değişiminin araştırılması. Ekoloji Çevre Dergisi. 2003;13(49):25-30.
30. Gezbul H. Sakarya İlinde trafik kaynaklı gürültü ve kontrolü. (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya, Türkiye. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 1996.
31. Sünnetçi A. Edirne Merkez İlçe Gürültü Haritasının Hazırlanması. (Tıpta Uzmanlık Tezi). Edirne, Türkiye. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı; 2020.
32. TÜBİTAK MAM Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü. Edirne Stratejik Gürültü Haritası, Yerleşim Alanlarında Kaynak Bazlı Gürültü Simülasyon Modellerinin Geliştirilmesi; 2018.