COVID-19 aşısı hakkında kısa mesaj gönderiminin gebelerde aşıya yönelik tutum, aşı okuryazarlığı ve kaygıya etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

Öz

Amaç: Bu araştırma, COVID-19 aşısı hakkında kısa mesaj gönderiminin gebelerde aşıya yönelik tutum, aşı okuryazarlığı ve kaygıya etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Randomize kontrollü deneysel olarak tasarlanan çalışma Ocak -Nisan 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini güç analizi ile belirlenen 60 müdahale, 60 kontrol grubunda olmak üzere toplam 120 gebe oluşturmuştur. Ön test verileri toplandıktan sonra müdahale grubundaki gebelere bir hafta boyunca COVID-19 aşısı hakkında kısa mesaj gönderilmiştir. Kontrol grubundaki gebelere herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Bir ay sonra son test verileri toplanarak veri toplama aşaması tamamlanmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği, COVID-19 Aşı Okuryazarlığı Ölçeği ve Durumluk Kaygı Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Girişim sonrası gebelerin Gebelerde Aşıya Yönelik Tutum Ölçeği alt boyutları ile Aşı Okuryazarlığı Ölçeği alt boyutları ve Durumluk Kaygı Envanteri toplam puan ortalamaları karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda hem grup içi hem de gruplar arasındaki farkın müdahale grubu lehine istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Gebelerde aşıya yönelik olumlu tutumum arttığı, olumsuz tutumun azaldığı ve aşı okuryazarlığına yönelik bilişsel becerilerin arttığı belirlenmiştir (p <0.05). Ayrıca, COVID-19 aşıları hakkında kısa mesaj gönderiminin gebelerde aşı yaptırma oranlarını artırdığı görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda COVID-19 aşıları hakkında kısa mesaj gönderiminin gebelerde aşıya yönelik olumlu tutumu arttırmada ve kaygı düzeyini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Buna göre gebelerin aşıya yönelik olumlu tutumlarını artırmak ve kaygılarını azaltmak amacıyla bilgilendirme mesajlarının kullanımının yaygınlaştırılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• ebe
• kaygı
• kısa mesaj
• okuryazarlık
• tutum

The effect of text messaging about COVID-19 vaccine on attitudes, vaccine literacy and anxiety in pregnant women: A randomized controlled study

Öz

Aim: This study was carried out to determine the effect of sending text messages about the COVID-19 vaccine on the attitude towards the vaccine, vaccine literacy and anxiety in pregnant women. Method: The randomized controlled experimental study was conducted between January and April 2022. The sample of the study consisted of a total of 120 pregnant women, 60 of whom were in the control group and 60 of which were determined by power analysis. After the pre-test data were collected, a short message about the COVID-19 vaccine was sent to the pregnant women in the intervention group for one week. No intervention was applied to the pregnant women in the control group. One month later, the post-test data were collected and the data collection phase was completed. Data were collected using Personal Information Form, Attitudes Towards the COVID-19 Vaccine, COVID-19 Vaccine Literacy Scale and State-Trait Anxiety Inventory. Results: After the intervention, the sub-dimensions of the Attitudes towards Vaccination in Pregnant Women, and the sub-dimensions of the Vaccine Literacy Scale and the State Anxiety Inventory total score were compared. As a result of the comparison, it was determined that the difference both within the group and between the groups was statistically significant in favor of the intervention group. It was determined that the positive attitude towards the vaccine increased, the negative attitude decreased and the cognitive skills towards vaccine literacy increased in pregnant women (p <0.05). In addition, it has been observed that sending text messages about COVID-19 vaccines increases the rate of vaccination in pregnant women. Conclusion: As a result of the study, it was determined that sending text messages about COVID-19 vaccines is effective in increasing the positive attitude towards the vaccine and reducing the level of anxiety in pregnant women. Accordingly, it may be recommended to expand the use of informational messages in order to increase the positive attitudes of pregnant women towards the vaccine and to reduce their anxiety.

Anahtar Kelimeler

• Anxiety
• attitude
• literac
• midwife
• text message

Kaynakça

1. Uttarilli A, Amalakanti S, Kommoju PR, et al. Super-rapid race for saving lives by developing COVID-19 vaccines. J. Integr. Bioinform. 2021;18(1):27-43.
2. Desdicioğlu R, Avşar FB. COVID-19 Aşıları ve gebelik. Ank. Med. J. 2021;21(4):672-686.
3. Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği. Gebelerde COVID-19 aşıları ve hatırlatma dozu hakkında bilgilendirme. https://www.tmftp.org/files/covidbilgilendirme/Covid19-23temmuz2022/gebelerde-covid-hatirlatma-asilari-23temmuz.pdf. Temmuz 2022’de basıldı. 29 Temmuz 2022’de erişildi.
4. Centers for Disease Control and Prevention. New CDC Data: COVID-19 Vaccination Safe for Pregnant People. https://www.cdc.gov/media/releases/2021/s0811-vaccine-safe-pregnant.html. Ağustos 2021’de basıldı. 15 Temmuz 2022’de erişildi.
5. World Health Organization. Coronavirus Disease (COVID-19). https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1. 10 Temmuz 2022’de erişildi.
6. Magnus MC, Örtqvist AK, Dahlqwist E, et al. Association of SARS-CoV-2 vaccination during pregnancy with pregnancy outcomes. JAMA. 2022;327(15):1469-1477.
7. Stock SJ, Carruthers J, Calvert C, et al. SARS-CoV-2 infection and COVID-19 vaccination rates in pregnant women in Scotland. Nat. Med. 2022;28(3):504-512.
8. Januszek SM, Faryniak-Zuzak A, Barnaś E, et al. The approach of pregnant women to vaccination based on a COVID-19 systematic review. Medicina. 2021;57(9):977.

9. Mappa I, Luviso M, Distefano FA, Carbone L, Maruotti GM, Rizzo G. Women perception of SARS-CoV-2 vaccination during pregnancy and subsequent maternal anxiety: a prospective observational study. J. Matern.-Fetal Neonatal Med. 2021:1-4.
10. Naqvi S, Saleem S, Naqvi F, et al. Knowledge, attitudes, and practices of pregnant women regarding COVID‐19 vaccination in pregnancy in 7 low and middle‐income countries: An observational trial from the Global Network. BJOG. 2022.
11. Durmuş A, Akbolat M, Amarat M. COVID-19 Aşı Okuryazarlığı Ölçeği’nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği. Çukurova Med. J. 2021;46(2):732-741.
12. Blake H, Fecowycz A, Starbuck H, Jones W. COVID-19 Vaccine Education (CoVE) for Health and Care Workers to Facilitate Global Promotion of the COVID-19 Vaccines. Int. J. Environ. Res. Public Health. 2022;19(2):653.
13. Patel MS. Text-message nudges encourage COVID vaccination. Nature. 2021;597
14. Gültekin EO, Gültekin O. Sağlık Çalışanlarının COVID-19 Aşı Tutumu. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi. 2022:119.
15. Random. https://www.random.org/integers/?num=162&min=1&max=2&col=10& base=10&format=html&rnd=new 1 Ocak 2022’de erişildi.
16. WhatsApp. https://www.whatsapp.com/?lang=tr 1 Ocak 2022’de erişildi.
17. T.C. Sağlık Bakanlığı. COVID-19 Aşısı Bilgilendirme Platformu. https://covid19asi.saglik.gov.tr/TR-78142/halka-yonelik.html. 18 Temmuz 2022’de erişildi.
18. Geniş B, Gürhan N, Koç M, et al. Development of perception and attitude scales related with COVID-19 pandemia. Pearson journal of social sciences-humanities. 2020;5(7):306-328.
19. Öner NL, WA. Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları; 1985.
20. Motta M, Sylvester S, Callaghan T, Lunz-Trujillo K. Encouraging COVID-19 vaccine uptake through effective health communication. FPOS. 2021;3
21. Palm R, Bolsen T, Kingsland JT. The effect of frames on COVID-19 vaccine resistance. FPOS. 2021;3:661257.
22. Bauer A, Tiefengraber D, Wiedermann U. Towards understanding vaccine hesitancy and vaccination refusal in Austria. Wien. Klin. Wochenschr. 2021;133(13):703-713.
23. Haricharan HJ, Heap M, Hacking D, Lau YK. Health promotion via SMS improves hypertension knowledge for deaf South Africans. BMC Public Health. 2017;17(1):1-17.
24. Lieu TA, Elkin EP, Escobar PR, et al. Effect of Electronic and Mail Outreach From Primary Care Physicians for COVID-19 Vaccination of Black and Latino Older Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw. Open. 2022;5(6):e2217004-e2217004.
25. Patil U, Kostareva U, Hadley M, et al. Health literacy, digital health literacy, and COVID-19 pandemic attitudes and behaviors in US college students: implications for interventions. IJERPH. 2021;18(6):3301.
26. Rauh LD, Lathan HS, Masiello MM, Ratzan SC, Parker RM. A select bibliography of actions to promote vaccine literacy: a resource for health communication. J. Health Commun. 2020;25(10):843-858.
27. Centers for Disease Control and Prevention. Managing Anxiety about the COVID-19 Vaccine. https://www.magellanhealthcare.com/documents/2021/01/managing-covid-19-vaccine-anxiety.pdf/. Ocak 2021’de basıldı. 10 Temmuz 2022’de erişildi.
28. Alan S, Alpar Ş. Duygusal özgürlük tekniği ve bilgilendirmenin yenidoğan rutin tanı işlemlerine ilişkin ebeveyn kaygı düzeyine etkisi. [Doktora Tezi]. İstanbul, Türkiye: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2020.
29. Stockwell MS, Kharbanda EO, Martinez RA, Vargas CY, Vawdrey DK, Camargo S. Effect of a text messaging intervention on influenza vaccination in an urban, low-income pediatric and adolescent population: A randomized controlled trial. Jama. 2012;307(16):1702-1708.
30. Sharıfah FSN, Nurul AA, Noraın A, et al. A systematic review and meta-analysis of mobile phone messaging intervention on vaccine preventable diseases. eLIBRARY. 2022;20(1):82-90