Araştırma Makalesi

Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma

Cilt: 17 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
EN TR

Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma

Öz

Amaç: Gelişim evrelerinde olan ergenler erken yaşta tip 1 diyabet tanısı aldıkları için hem yaşam alışkanlıkları oluşturmaları hem de hastalıklarını yaşamlarına entegre etmeleri gerekmektedir. Bu süreçte ergenlerin arkadaşlık ilişkilerine katılımlarını ve bu ilişkilerin diyabet yönetimini nasıl etkilediğini araştırmak son derece önemlidir. Bu çalışma tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaşlık ve akran ilişkilerine ait deneyimlerini, neler hissettiklerini ve hastalıklarını nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma tematik ve betimsel nitel araştırma deseni kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya ilinde, tanı almış tip 1 diyabetli ergenler oluşturmuş, örneklem seçimi amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Çalışmaya, kartopu örnekleme tekniği kullanılarak 10-19 yaş arası 20 ergen alınmıştır. Veriler, tümevarımsal, tematik bir yaklaşım kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin düzenlenmesinde NVivo 12 programı kullanılmıştır. Bulgular: Tip 1 diyabet tanılı ergenlerin arkadaşlık ve akran ilişkilerinin kendilerini nasıl etkilediğine ilişkin görüşlerini yansıtan beş ana tema ve onlara bağlı beş alt tema ortaya çıkarılmıştır. Ana temalar: (a) Kabul görme, (b) Sınırlanma, (c) Damgalanma, (d) Destek ve (e) Zorlanma’dır. Ayrıca çalışmada ergenler T1D’e ilişkin olumlu ve olumsuz metaforlar üretmişlerdir. Sonuç: Çalışmada ergenlerin görüşlerinden ortaya çıkan beş temanın ikisinde arkadaş ve akran ilişkilerinin destekleyici olduğu, üç temada ve ürettikleri metaforların çoğunda zorlandıkları anlaşılmıştır. Bu zorluklar ergenlik döneminin özelikleriyle birleşince daha karmaşık hale gelebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

NO

Kaynakça

  1. Atkinson MA, Eisenbarth GS, Michels AW. Type 1 diabetes. Lancet. 2014; 383(9911): 69–82. July 26, 2013 doi:10.1016/S0140-6736(13)60591-7.
  2. Sun H, Saeedi P, Karuranga S, et al. IDF diabetes atlas: Global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Res Clin Prac. 2022; 183: 1-13. doi:10.1016/j.diabres.2021.109119.
  3. Barry A, Connelly E. The child with endocrine dysfunction. İçinde: Hockenberry MJ, Wilson D, Rodgers CC, ed. Wong's Essentials of Pediatric Nursing. 10th ed. Canada: Elsevier; 2018: 1830-1853.
  4. Núñez-Baila MDLÁ, Gómez-Aragón A, & González-López JR. Social Support and Peer Group Integration of Adolescents with Diabetes. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(4): 2064. doi:10.3390/ijerph18042064.
  5. World Health Organization (WHO). Adolescent health. https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1. 2023 tarihinde güncellenmiştir. 12 Şubat 2023 tarihinde erişilmiştir.
  6. Gaete V. Desarrollo psicosocial del adolescente. Rev Chil Pediatr. 2015; 86 (6):436–443. doi:10.1016/j.rchipe.2015.07.005.
  7. Merchán JAA, Miranda IA. Paradoja-Violencia-Adolescencia Comunicación-Conducta-Evolución¿ Cómo se relacionan? Cómo actuar? Redes. Revista de Psicoterapia Relacionale Intervenciones Sociales. 2020; 42: 25-32.
  8. Prieler M, Choi J, Lee HE. The Relationships among Self-Worth Contingency on Others' Approval, Appearance Comparisons on Facebook, and Adolescent Girls' Body Esteem: A Cross-Cultural Study. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(3): 901. doi:10.3390/ijerph18030901.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

5 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2023

Kabul Tarihi

15 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sarvan, S., & Muslu, L. (2024). Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 20-32. https://izlik.org/JA67JR46YZ
AMA
1.Sarvan S, Muslu L. Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2024;17(1):20-32. https://izlik.org/JA67JR46YZ
Chicago
Sarvan, Süreyya, ve Leyla Muslu. 2024. “Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 (1): 20-32. https://izlik.org/JA67JR46YZ.
EndNote
Sarvan S, Muslu L (01 Nisan 2024) Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 1 20–32.
IEEE
[1]S. Sarvan ve L. Muslu, “Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 17, sy 1, ss. 20–32, Nis. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67JR46YZ
ISNAD
Sarvan, Süreyya - Muslu, Leyla. “Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17/1 (01 Nisan 2024): 20-32. https://izlik.org/JA67JR46YZ.
JAMA
1.Sarvan S, Muslu L. Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2024;17:20–32.
MLA
Sarvan, Süreyya, ve Leyla Muslu. “Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2024, ss. 20-32, https://izlik.org/JA67JR46YZ.
Vancouver
1.Süreyya Sarvan, Leyla Muslu. Tip 1 diyabetli ergenlerin arkadaş ve akranları ile ilişkileri: Nitel bir çalışma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg [Internet]. 01 Nisan 2024;17(1):20-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67JR46YZ

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807