Araştırma Makalesi

Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi

Cilt: 18 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi

Öz

Amaç: Bu araştırmada depreme maruz kalan bireylerin psikolojik durumlarının aile planlaması tutumları üzerine etkisinin belirlemesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapıldı. Yöntem: Araştırma, deprem bölgesindeki bir ilde yaşayan kadınlar ile yürütüldü. Araştırmanın evrenini; deprem bölgelerinde yaşayan kadınlar, örneklemi ise veri toplama tarihleri arasında üreme çağında ve cinsel aktif olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden kadınlar oluşturdu. Veriler 03-30 Ekim 2023 tarihleri arasında çevrimiçi anket bağlantısı aracılığıyla toplandı. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu ve Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Etkilerini Belirlemeye Yönelik Tutum Ölçeği kullanıldı. Elde edilen veriler SPSS (Statiscal Package of Social Science) programı kullanılarak değerlendirilecektir. Bulgular: Çalışmada kadınların %55.3’ünün deprem öncesi kullanılan modern bir aile planlaması yöntemi kullandığı ve deprem sonrası %22.2’sinin gebeliği önleyici yöntem kullanımı için sağlık hizmeti alma durumunun olumsuz etkilendiği, %19.8’inin üreme organları ile ilgili bir sorun yaşadığı ve sadece %5.9’unun üreme organları ile ilgili yaşadığı sorunda sağlık hizmetlerine ulaşabildiği belirlendi. Çalışmada Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Etkilerini Belirlemeye Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalaması 119.24±41.97 olarak belirlendi. Deprem sonrası, üreme organları ilgili bir sorun yaşayanlarda (p=.009), gebeliği önleyici yöntem kullanımı için sağlık hizmeti alma (p=.000) ve gebeliği önleyici yönteme erişim durumu olumsuz etkilenenlerde (p=.000) puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği saptandı. Sonuç: Çalışma sonuçları afet dönemlerinde kontrasepsiyon malzemelerine ulaşım, maddi yetersizlikler, gerekli sağlık personelinin istihdamı ve danışmanlık verilmesi gibi temel noktalarda gerekli hizmetin sunulması ve sağlık politikalarının düzenlenmesi gerekliliğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir finansal destek kullanılmamıştır.

Etik Beyan

Etik onay, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Etik İnceleme Kurulundan 02.10.2023 tarih ve 2023/6/5 nolu karar ve Helsinki Deklarasyonunda belirtilen etik standartlara uygun olarak alındı. Katılımcılardan çalışmaya katılmak için yazılı ve sözlü bilgilendirilmiş onam alındı. Görüşme öncesinde, sırasında veya sonrasında herhangi bir zamanda çalışmadan ayrılma/geri çekilme haklarının olduğu belirtildi. Katılımcılar görüşmelerin kaydedilmesine ve kimlik bilgileri gizli kalmak koşuluyla sonucun bilimsel bir dergide yayınlanmasına onay verdi.

Kaynakça

  1. Kartol A, Üztemur S, Yaşar P. 'I cannot see ahead': psychological distress, doomscrolling and dark future among adult survivors following Mw 7.7. and 7.6 earthquakes in Türkiye. BMC Public Health 2023;23(1):2513. doi: 10.1186/s12889-023-17460-3.
  2. Cénat JM, McIntee S-E, Blais-Rochette C. Symptoms of posttraumatic stress disorder, depression, anxiety and other mental health problems following the 2010 Earthquake in Haiti: a systematic review and meta-analysis. J Affect Disord 2020; 273:55–85. doi: 10.1016/j.jad.2020.04.046.
  3. Dai W, Chen L, Lai Z, Li Y, Wang J, Liu A. The incidence of post-traumatic stress disorder among survivors after Earthquakes:a systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry. 2016;16:188. doi: 10.1186/s12888-016-0891-9.
  4. Feder A, Ahmad S, Lee EJ, Morgan JE, Singh R, Smith BW, et al. Coping and PTSD symptoms in Pakistani Earthquake survivors: purpose in life, religious coping and social support. J Affect Disord 2013;147(1):156–63. doi: 10.1016/j.jad.2012.10.027.
  5. Lebni YJ, Khorami F, Ebadi Fard Azar F, Khosravi B, Safari H, Ziapour A. Experiences of rural women with damages resulting from an earthquake in Iran: a qualitative study. BMC Public Health. 2020;20(1):625. doi: 10.1186/s12889-020-08752-z.
  6. Safajou F, Nahidi F, Ahmadi F. Reproductive health challenges during a flood: A qualitative study. Nurs Open 2024;11(1):e2044. doi: 10.1002/nop2.2044.
  7. Strid P, Snead MC, Galang RR, Bish CL, Ellington SR. (2022). Fertility and contraception among women of reproductive age following a disaster: a scoping review. Reprod Health 2022; 19(1): 147. doi: 10.1186/s12978-022-01436-4.
  8. Adkoli A, Kumar S, Futterman ID, Clare CA. Access to Family Planning Services Following Natural Disasters and Pandemics: A Review of the English Literature. Cureus 2022;14(7):e26926. doi: 10.7759/cureus.26926.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

27 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

4 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kaya Şenol, D., Öztürk, A., & Akdemir, İ. (2025). Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(1), 59-69. https://izlik.org/JA78AA27WH
AMA
1.Kaya Şenol D, Öztürk A, Akdemir İ. Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18(1):59-69. https://izlik.org/JA78AA27WH
Chicago
Kaya Şenol, Derya, Aynur Öztürk, ve İpek Akdemir. 2025. “Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 (1): 59-69. https://izlik.org/JA78AA27WH.
EndNote
Kaya Şenol D, Öztürk A, Akdemir İ (01 Nisan 2025) Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 1 59–69.
IEEE
[1]D. Kaya Şenol, A. Öztürk, ve İ. Akdemir, “Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 18, sy 1, ss. 59–69, Nis. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78AA27WH
ISNAD
Kaya Şenol, Derya - Öztürk, Aynur - Akdemir, İpek. “Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18/1 (01 Nisan 2025): 59-69. https://izlik.org/JA78AA27WH.
JAMA
1.Kaya Şenol D, Öztürk A, Akdemir İ. Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18:59–69.
MLA
Kaya Şenol, Derya, vd. “Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 1, Nisan 2025, ss. 59-69, https://izlik.org/JA78AA27WH.
Vancouver
1.Derya Kaya Şenol, Aynur Öztürk, İpek Akdemir. Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarının Aile Planlaması Tutumları Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg [Internet]. 01 Nisan 2025;18(1):59-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78AA27WH

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807