Plagomani Davranışının Sebeplerinin Belirlenmesi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin plagomani davranışlarının sebeplerinin belirlenmesine yönelik psikometrik bir ölçüm aracının geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinin Tuzla ilçesinde ikamet eden 18 yaş üstü 342 kişi çalışma kapsamına alınmıştır. Yöntem: Ölçek geliştirme sürecinde ilk olarak 25 ifadeden oluşan taslak ölçek formu oluşturulmuştur. Uzman görüşü ve pilot çalışma aşamalarının ardından 2 ifade ölçekten çıkarılmıştır. Bu ifadelerin dışında kalan 23 ifade ile oluşturulan anket formu örneklem grubuna uygulanmıştır. Verilere ilk olarak açıklayıcı faktör analizi uygulanmış olup yapılan analiz sonucunda 4 faktör 23 ifadeden oluşan bir yapı bulunmuştur. Bulunan yapının teyit edilmesi için verilere doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda elde edilen modelin verilere mükemmel derecede uyum sağladığı tespit edilmiştir. Bulgular: “Endişe”, “Önlem”, “Erişim Kaygısı” ve “Takıntı” isimleri verilen 4 boyut ve 23 ifadeden oluşan bir ölçüm aracı geliştirilmiştir. Sonuç: Geliştirilen ölçeğin bireylerin plagomani davranışı konusunda tutumlarını ölçmek için kullanılabilecek güvenilir ve geçerli olan bir psikometrik ölçüm aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın ilgili çalışmalara öncü olması ve rehberlik etmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Plagomani
• Ölçek Geliştirme
• Dijitalleşme
• Rahatsızlık

Determining The Causes Of Plagomania Behaviour: A Scale Development Study

Öz

Aim: The aim of this study is to develop a psychometric measurement tool to determine the causes of individuals' plagomania behaviors. For this purpose, 342 people over the age of 18 residing in the Tuzla district of Istanbul were included in the study. Method: During the scale development process, first a draft scale form consisting of 25 statements was created. Following the expert opinion and pilot study stages, 2 statements were removed from the scale. The survey form, consisting of the remaining 23 items, was then administered to the sample group. Initially, explanatory factor analysis was applied to the data, and as a result of the analysis, a structure consisting of 4 factors and 23 expressions was found. Confirmatory factor analysis was applied to the data to confirm the structure found. It was determined that the model obtained as a result of the analysis fit the data perfectly. Results: A measurement tool consisting of 4 dimensions and 23 statements named "Anxiety", "Precaution", "Access Anxiety" and "Obsession" was developed. Conclusion: It was concluded that the developed scale is a reliable and valid psychometric measurement tool that can be used to measure individuals' attitudes towards plagomania behavior. It is expected that this study will pioneer and guide related studies.

Anahtar Kelimeler

• Plagomania
• Scale Development
• Digitalization
• Disturbance

Kaynakça

1. URL1:https://www.thebrandage.com/cagimizin-hastaligi-plagomani. Erişim Tarihi: 01.07.2024.
2. Doğan O, Övür A. Teknolojik cihaz kullanımının dönüşmesiyle oluşan plagomani hastalığı üzerine bir inceleme. Journal of Communication Science Researches. 2023; 3 (3):271-284.
3. Büyükgebiz Koca, E. Akıllı telefon bağımlılığı ve sosyotelizm üzerine bir yazım taraması. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 2019; 6(6): 399-411.
4. Yengin D, Harranoğlu S. Dijital bağımlılık türlerinden biri olan plagomani üzerine bir araştırma. 10. International Gap Summit Scientific Research Congress Tam Metin Bildiri Kitabı .2023: 145-155.
5. Ünüvar N. İnternet risk mi, fırsat mı? bilişim teknolojileri ve iletişim. Muzaffer Şeker, Yasin Bulduklu, Cem Korkut, Mürsel Doğrul (ed.). Türkiye Bilimler Akademisi. 2020: 25-28.
6. URL 2: Aytekin, G. (2019), Teknoloji bizi hasta ediyor. https://www.guvenliweb.org.tr/blogdetay/ teknoloji-bizi-hasta-ediyor-1. Erişim tarihi: 01.07.2024.
7. Çalapkulu Ç, Sarı A. Dijital yaşama bağlı olarak gelişen hastalık sorunları. ICOMS Uluslararası İletişim Bilimleri Sempozyumu Tam Metin Bildiri Kitabı.2022: 41-49.
8. Koç NE. Dijital hastalıklara bir örnek:“zoom” yorgunluğunun nedenleri ve çalışanlar üzerindeki etkileri. Turkish Online Journal of Design Art and Communication.2022; 12(2):383-400.

9. Bryman A, Cramer, D. Quantitative data analysis with SPSS release 10 for windows: A guide for social scientists. Routledge. 2001. https://doi.org/10.4324/9780203471548.
10. Karagöz Y. SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. 2021. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
11. Karaşin Y, Öztırak M. (2023). Sessiz istifa tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi.2023; 13(4): 1443-1460. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1311522.
12. Karaşin Y, Karagöz Y, Aşcı S. Sağlık çalışanları için dijital bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023; (45): 838-865. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1355962.
13. Karagöz Y, Karaşin Y. Sağlık çalışanlarının göçmenlere yönelik tutumlarının belirlenmesi: bir ölçek geliştirme çalışması. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD).2024; 16(30): 88-98. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1434057.
14. Filiz M, Karaşin Y, Karagöz Y. The development of a scale to measure the fear of earthquake. Khazar Journal of Humanities and Social Sciences.2024; 27(1):133-152. https://doi.org/10.5782/2223-2621.2024.27.1.133
15. Yurdugül H. Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi.2005, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
16. Veneziano L, Hooper J.A. Method for quantifying content validity of healthrelated questionnaires. American Journal of Health Behavior. 1997, 21:67-70.
17. Karagöz Y, Bardakçı S. Bilimsel araştırmalarda kullanılan ölçme araçları ve ölçek geliştirme. 2020. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
18. Worthington RL, Whittaker TA. Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist.2006; 34(6): 806-838. https://doi.org/ 10.1177/0011000006288127.
19. Hooper D, Coughlan J, Mullen MR. Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic journal of business research methods.2008, 6(1): 53-60.
20. Browne MW, Cudeck R. Alternative ways of assessing model fit, In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.).1993. Testing structural equation models. Newbury Park, CA: Sage: 136–162.
21. Hu LT, Bentler PM. Cutoff criteria for fit indexes in covariances structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal.1999, 6(1): 1-55.
22. Schumacher RE, Lomax RG. A beginners guide to structural equation modeling: SEM.2010. NewJersey: Lawrence Erlbaum Associates.
23. Munro BH. Statistical methods for health care research.2005. Lippincott williams & wilkins.
24. Klıne R B. Principles and practice of structural equation modeling.2011. New York: Guilford Press.
25. Fornell C, Larcker DF. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research.1981;18: 382-388. https://doi.org/10.2307/3150980.
26. DeVellis F. Ölçek Geliştirme Kuram ve Uygulamalar (Scale Development Theory and Applications), Çev. Ed: Totan, T. 2022. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 3. Basım