Araştırma Makalesi

Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Cilt: 18 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, özel gereksinimli çocukların kardeşlerinde fiziksel aktivite, depresyon ve yaşam kalitesini değerlendirmek ve sağlıklı kardeşe sahip çocuklarda bu parametrelerin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel çalışma, Ocak 2024 ile Haziran 2024 arasında İstanbul’da ikamet eden özel gereksinimli kardeşe sahip 80 çocuk ve sağlıklı kardeşe sahip 80 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Her iki grup da demografik bilgi formu, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Çocuklar İçin Depresyon Envanteri (ÇDE) ve Çocuklar İçin Fiziksel Aktivite Anketi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Özel gereksinimli kardeşe sahip çocukların yaş ortalaması 120 ± 48 ay, sağlıklı kardeşe sahip çocukların yaş ortalaması ise 124 ± 57 ay olarak bulunmuştur. Katılımcılar arasında demografik bilgiler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Özel gereksinimli kardeşe sahip çocukların Psikososyal Sağlık Skoru, Fiziksel Sağlık Skoru, Toplam Sağlık Skoru ve fiziksel aktivite seviyeleri daha düşük bulunmuş ve iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.005). Özel gereksinimli kardeşe sahip çocukların ÇDE skorları daha yüksek bulunmuş ve iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.005). Sonuç: Bu çalışma, özel gereksinimli kardeşe sahip çocukların fiziksel aktivite seviyeleri, yaşam kalitesi ve depresyon durumları açısından sağlıklı kardeşe sahip çocuklara göre dezavantajlı olduğunu göstermektedir. Özel gereksinimli kardeşle yaşamanın çocukların psikososyal ve fiziksel sağlıkları üzerinde olumsuz etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, özel gereksinimli kardeşe sahip çocukların yaşam kalitelerini artırmak ve psikososyal destek sağlamak için hedeflenmiş müdahalelere ihtiyaç duyulabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Mandleco B, Olsen SF, Dyches T, Marshall E. The relationship between family and sibling functioning in families raising a child with a disability. Journal of family nursing. 2003;9(4):365-396.
  2. Kahraman Ö, Karadayı N. Engelli kardeşe sahip olan çocukların engelli kardeşleriyle deneyimlerine ilişkin görüşleri. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal. 2015.
  3. Dyke P, Mulroy S, Leonard H. Siblings of children with disabilities: Challenges and opportunities. Acta paediatrica. 2009;98(1):23.
  4. Mulroy S, Robertson L, Aiberti K, Leonard H, Bower C. The impact of having a sibling with an intellectual disability: Parental perspectives in two disorders. Journal of Intellectual Disability Research. 2008;52(3):216-229.
  5. Caliendo M, Lanzara V, Vetri L, et al. Emotional–behavioral disorders in healthy siblings of children with neurodevelopmental disorders. Medicina. 2020;56(10):491.
  6. Siminghalam M, Aubi K, Hajian A, Alibakhshi H. The quality of life of siblings of children with severe developmental disabilities children. Iranian Rehabilitation Journal. 2018;16(3):233-238.
  7. Goudie A, Havercamp S, Jamieson B, Sahr T. Assessing functional impairment in siblings living with children with disability. Pediatrics. 2013;132(2):e476-e483.
  8. Karasová R, Uhláriková J. Support, School achievement and social Competenciesin adolescents with disabled siblings.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2024

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Azim, D., & Yazıcı, M. B. (2025). Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 279-286. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1587885
AMA
1.Azim D, Yazıcı MB. Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18(3):279-286. doi:10.26559/mersinsbd.1587885
Chicago
Azim, Derya, ve Melis Beril Yazıcı. 2025. “Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 (3): 279-86. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1587885.
EndNote
Azim D, Yazıcı MB (01 Aralık 2025) Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 3 279–286.
IEEE
[1]D. Azim ve M. B. Yazıcı, “Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 18, sy 3, ss. 279–286, Ara. 2025, doi: 10.26559/mersinsbd.1587885.
ISNAD
Azim, Derya - Yazıcı, Melis Beril. “Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18/3 (01 Aralık 2025): 279-286. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1587885.
JAMA
1.Azim D, Yazıcı MB. Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18:279–286.
MLA
Azim, Derya, ve Melis Beril Yazıcı. “Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2025, ss. 279-86, doi:10.26559/mersinsbd.1587885.
Vancouver
1.Derya Azim, Melis Beril Yazıcı. Özel Gereksinimli Çocukların Kardeşlerinde Fiziksel Aktivite, Depresyon ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2025;18(3):279-86. doi:10.26559/mersinsbd.1587885

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807