Araştırma Makalesi

Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması

Cilt: 18 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması

Öz

Amaç: Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte kalça kırıklarının sayısı artmaktadır. Hasta popülasyonunun kırılgan yapısı nedeniyle kalça kırığı cerrahisinde morbidite ve mortalite oranları yüksektir. Bu çalışmada, kalça kırığı nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda mortalite oranlarını etkileyen faktörleri değerlendirmek amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma, 2013-2019 tarihleri arasında Mersin ilindeki bir üniversite hastanesinin ortopedi kliniklerinde cerrahi tedavi uygulanan 599 kalça kırıklı hastanın tıbbi kayıtlarına dayanan retrospektif tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmada, mortaliteyi etkileyebileceği düşünülen yaş, cinsiyet, Amerikan Anesteziyoloji Derneği risk sınıflaması (American Society of Anesthesiologists -ASA), cerrahi öncesi anemi, elektrolit dengesizliği ve glomerüler filtrasyon hızı, anestezi tipi, kan transfüzyonu, cerrahi sonrası analjezi türü, yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) ve hastanede kalış süreleri analiz edildi. Bulgular: Yaş ve ASA sınıflaması mortalite ile anlamlı bir ilişki gösterdi (p<0.001). Bir yıl içinde yaşamını kaybedenlerin yaş ortalaması 82 yıldı ve bu hastaların %63.2’sinin ASA puanı 4’dü. Erkek hastalarda cerrahi öncesi anemi varlığı ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.001). Elektrolit dengesizliği olan hastalarda mortalite oranı anlamlı derecede yüksekti (p=0.003). Glomerüler filtrasyon hızı düşük olan hastalarda mortalite daha yüksekti (p<0.001). En az bir ünite kan transfüzyonu uygulanan hastalarda da mortalite oranları daha yüksekti (p<0.001). Hasta kontrollü analjezi uygulanan grubun mortalite oranı epidural ve fasya ilyaka kompartman bloğu uygulananlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.025). Yaşamını kaybeden hastaların YBÜ’de kalış süreleri hayatta kalanlara kıyasla daha uzundu (p<0.001). Sonuç: Araştırma bulguları, kalça kırığı nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda yaş, ASA skoru, cerrahi girişim öncesi anemi ve elektrolit dengesizliğinin, özellikle düşük glomerüler filtrasyon hızının eşlik ettiği kronik böbrek hastalığının, hasta kontrollü analjezi uygulamasının, kan transfüzyonunun, YBÜ’nde ve hastanede kalış süresinin mortalitede artış ile yakından ilişkili olduğunu gösterdi. Bu nedenle, sağ kalımı etkileyen bu risk faktörlerinin gelecekteki cerrahi planlamalarda dikkate alınması, hasta yönetiminin iyileştirilmesi ve mortalitenin azaltılması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aharonoff GB, Koval KJ, Skovron ML, Zuckerman JD. Hip fractures in the elderly: Predictors of one year mortality. J Orthop Trauma. 1997;11:162–165.doi: 10.1097/00005131-199704000-00004.
  2. Cooper C, Campion G, Melton LJ 3rd. Hip fractures in the elderly: A world-wide projection. Osteoporos Int. 1992;2:285-289. doi: 10.1007/BF01623184.
  3. Karagas MR, Lu-Yao GL, Barrett JA, Beach ML, Baron JA. Heterogeneity of hip fracture: Age, race, sex, and geographic patterns of femoral neck and trochanteric fractures among the US elderly. Am J Epidemiol. 1996;143:677-682. doi:10.1093/oxfordjournals.aje.a008800.
  4. Lunde A, Tell GS, Pedersen AB, et al. The role of comorbidity in mortality after hip fracture: A nationwide Norwegian study of 38,126 women with hip fracture matched to a general-population comparison cohort. Am J Epidemiol. 2019;188:398-407. doi: 10.1093/aje/kwy251.
  5. Panula J, Pihlajamäki H, Mattila VM, et al. Mortality and cause of death in hip fracture patients aged 65 or older: A population-based study. BMC Musculoskelet Disord. 2011;12:105. doi: 10.1186/1471-2474-12-105.
  6. Rubenstein LZ, Josephson KR. The epidemiology of falls and syncope. Clin Geriatr Med. 2002;18:141-158. doi: 10.1016/s0749-0690(02)00002-2.
  7. Melton LJ 3rd. Who has osteoporosis? A conflict between clinical and public health perspectives. J Bone Miner Res. 2000;15:2309-2314. doi:10.1359/jbmr.2000.15.12.2309.
  8. Sennerby U, Melhus H, Gedeborg R, et al. Cardiovascular diseases and risk of hip fracture. JAMA. 2009;302:1666-1673. doi: 10.1001/jama.2009.1463.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cerrahi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2025

Kabul Tarihi

6 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Feriz, A. F., Özdemir, L., Erdem, E. H., Tanrıkulu, E., Gümüşoğlu, E., & Azizoğlu, M. (2025). Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 339-348. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1659162
AMA
1.Feriz AF, Özdemir L, Erdem EH, Tanrıkulu E, Gümüşoğlu E, Azizoğlu M. Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18(3):339-348. doi:10.26559/mersinsbd.1659162
Chicago
Feriz, Ahmet Faruk, Levent Özdemir, Erdi Hüseyin Erdem, Ebru Tanrıkulu, Ender Gümüşoğlu, ve Mustafa Azizoğlu. 2025. “Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 (3): 339-48. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1659162.
EndNote
Feriz AF, Özdemir L, Erdem EH, Tanrıkulu E, Gümüşoğlu E, Azizoğlu M (01 Aralık 2025) Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 3 339–348.
IEEE
[1]A. F. Feriz, L. Özdemir, E. H. Erdem, E. Tanrıkulu, E. Gümüşoğlu, ve M. Azizoğlu, “Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 18, sy 3, ss. 339–348, Ara. 2025, doi: 10.26559/mersinsbd.1659162.
ISNAD
Feriz, Ahmet Faruk - Özdemir, Levent - Erdem, Erdi Hüseyin - Tanrıkulu, Ebru - Gümüşoğlu, Ender - Azizoğlu, Mustafa. “Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18/3 (01 Aralık 2025): 339-348. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1659162.
JAMA
1.Feriz AF, Özdemir L, Erdem EH, Tanrıkulu E, Gümüşoğlu E, Azizoğlu M. Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18:339–348.
MLA
Feriz, Ahmet Faruk, vd. “Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2025, ss. 339-48, doi:10.26559/mersinsbd.1659162.
Vancouver
1.Ahmet Faruk Feriz, Levent Özdemir, Erdi Hüseyin Erdem, Ebru Tanrıkulu, Ender Gümüşoğlu, Mustafa Azizoğlu. Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2025;18(3):339-48. doi:10.26559/mersinsbd.1659162

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807