Through the eyes of future health professionals: HPV infection and vaccine

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 3, 400 - 415, 22.12.2025

Emine Baş , Yasemin Ateşeyan , Zeynep Güngörmüş , Türkan Pasinlioğlu

Öz

Aim: The purpose of this research was to determine the future health professionals’ knowledge of Human Papilloma Virus (HPV) infection and vaccine, their beliefs, and their vaccination decisions. Method: The sample of the descriptive and cross-sectional study consisted of 201 students studying at the Faculty of Health Sciences. Data were collected with the “Introductory Information Form”, “Health Belief Model Scale for Human Papilloma Virus and Its Vaccination (HBMS-HPVV)” and “Human Papilloma Knowledge Scale (HPV-KS)”. Descriptive statistics, independent sample t-test, one-way analysis of variance, Mann Whitney U test and Kruskal-Wallis test were used to evaluate the data. Results: The average age of the students was 21.51±1.84 years. 83.6% students were female, 79.1% had spent most of their life in the southeastern Anatolia region, and 47.8% were studying in the nursing department. It was determined that 64.2% of the students had heard of the HPV vaccine, 24.9% had received education on HPV and the HPV vaccine, 90.5% were not recommended the HPV vaccine, and 56.2% were undecided about getting the HPV vaccine. The mean total score of HPV-KS is 11.43±7.51 and the mean subscale scores of HBMS-HPVV range from 5.19±1.28 to 11.31±2.47. A statistically significant difference was found between the mean HPV-KS score and the mean HBMS-HPVV subscale score according to the departments the students studied their knowledge of sexually transmitted diseases, their education about HPV and HPV vaccine, and their status of having heard of HPV, HPV testing, and vaccine (p<0.05). Conclusion: It was observed that the knowledge of future health professionals about HPV infection, and vaccination was inadequate, with the highest perceived severity , and the lowest perceived barriers based on the health belief model. Based on these results, it is recommended that students who are future healthcare professionals increase their awareness of HPV infection and vaccination.

Anahtar Kelimeler

Health beliefs , HPV , HPV vaccines

Geleceğin sağlık profesyonellerinin gözünden: HPV enfeksiyonu ve aşısı

Öz

Amaç: Bu araştırmada geleceğin sağlık profesyonellerinin HPV enfeksiyonu ve aşısına ilişkin bilgisini, Sağlık İnanç Modeli temelli inancını ve aşılanma kararını belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki çalışmanın örneklemini Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde okuyan 201 öğrenci oluşturmuştur. Veriler “Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Human Papilloma Virüs (HPV) ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (SİMÖ-HPVA)” ve “HPV Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ)” ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21.51±1.84’tür. Öğrencilerin %83.6’sının kadın olduğu, %79.1’inin hayatının en uzun bölümünü Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde geçirmiş olduğu, %47.8’inin hemşirelik bölümünde okuduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin %64.2’sinin HPV aşısını duyduğu, %24.9’unun HPV ve HPV aşısı hakkında eğitim aldığı, %90.5’ine HPV aşısı önerilmediği, %56,2’sinin HPV aşısı yaptırma konusunda kararsız olduğu belirlenmiştir. HPV-BÖ puan ortalaması 11.43±7.51 olup, SİMÖ-HPVA alt boyut puan ortalamaları 5.19±1.28 ile 11.31±2.47 arasındadır. Öğrencilerin okudukları bölüm, cinsel yolla bulaşan hastalık hakkında bilgisi olma, HPV ve HPV aşısı hakkında eğitim alma ve bugüne kadar HPV, HPV testi ve aşısını duyma durumuna göre HPV-BÖ puan ortalaması ve SİMÖ-HPVA alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Geleceğin sağlık profesyonellerinin HPV enfeksiyonu ve aşısı hakkındaki bilgilerinin yetersiz olduğu ve sağlık inanç modeli temelli, ciddiyet algısının en yüksek, engel algısının ise en düşük ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda geleceğin sağlık profesyonelleri olan öğrencilere HPV enfeksiyonu ve aşısına yönelik farkındalık çalışmalarının arttırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

HPV , HPV aşıları , sağlık inançları

Kaynakça

• World Health Organization. Cervical cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer 5 Mart 2024’te basıldı. 15 Mart 2025’te erişildi.
• Center for Disease Control and Prevention. Epidemiology and prevention of vaccine-preventable diseases. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/hpv.html 3 Nisan 2024’te basıldı. 10 Şubat 2025’te erişildi.
• Türk Tıbbi Onkoloji Derneği. Kanser tarama testleri https://www.kanser.org/saglik/toplum/kanser-tarama/ulkemizde-kanser-tarama-programlari 25 Nisan 2025’te erişildi.
• Center for Disease Control and Prevention. Cancers Associated with Human Papillomavirus https://www.cdc.gov/united-states-cancer-statistics/publications/hpv-associated-cancers.html. 18 Eylül 2024’te basıldı. 25 Mart 2025’te erişildi.
• Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2018;68(6):394-424. doi:10.3322/caac.21492
• T. C. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2023. https://www.saglik.gov.tr/TR-107086/saglik-istatistikleri-yilligi-2023-yayinlanmistir.html 18 Temmuz 2025’te erişildi.
• Netfa F, Tashani M, Booy R, King C, Rashid H, Skinner SR. Knowledge, attitudes and perceptions of immigrant parents towards human papillomavirus (HPV) vaccination: A systematic review. Trop Med Infect Dis. 2020;5(2):58. doi:10.3390/tropicalmed5020058
• Çelik P, Özdemir Sİ. Awareness, Knowledge, Attitudes, and Behaviors of the Parents of 9-18 Year-Old Children About HPV Infection and HPV Vaccine in a Developing Country. J Pediatr Infect. 2021;15(2): E80-E87. doi: 10.5578/ced.202119815
• Açoğlu EA, Oğuz MM, Şenel S. Ebeveynlerin HPV Aşısı Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Yaklaşımları. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2019;13(2):78-82. doi:10.12956/tchd.515713
• Akalın A. Human Papillomavirus (HPV) Enfeksiyonu ve HPV aşısında güncel yaklaşımlar. Androloji Bülteni . 2022;24(2):133-39. doi:10.24898/tandro.2022.25993
• American Cancer Society. Cancer Facts & Figures 2025 https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/annual-cancer-facts-and-figures/2025/2025-cancer-facts-and-figures-acs.pdf 26 Nisan 2025’te erişildi.
• Yousafzai MH, Riaz A, Omer SB, et al. Development and validation of parental vaccine attitudes scale for use in low-income setting. Pediatr Infect Dis J. 2019;38(7):143-46.
• Vorsters A, Arbyn M, Baay M, et al. Overcoming barriers in HPV vaccination and screening programs. Papillomavirus Research. 2017;4:45-53. doi: 10.1016/j.pvr.2017.07.001
• Başlı M, Aksu H, Toptaş B. Bir üniversitede öğrenim gören sağlık yüksekokulu öğrencilerinin Human Papilloma Virüs ve HPV aşısı ile ilgili bilgi ve görüşleri. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;8(1):1-17.
• Güvenç G, Akyüz A, Seven M. Hemşirelik yüksek okulu öğrencilerinin human papilloma virüs enfeksiyonu ve aşıları ile ilgili bilgi ve tutumlarının belirlenmesi. Gülhane Tıp Dergisi. 2012;54(2):104-10. doi:10.5455/gulhane.18912
• Guvenc G, Seven M, Akyuz A. Health belief model scale for human papilloma virus and its vaccination: Adaptation and psychometric testing. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2016;29(3):252-58. doi:10.1016/j.jpag.2015.09.007
• Wong LP, Raja Muhammad Yusoff RNA, Edib Z, Sam IC, Zimet GD. Nationwide survey of knowledge and health beliefs regarding human papillomavirus among HPV-vaccinated female studentsin malaysia. PloS One. 2016;11(9):e0163156. doi:10.1371/journal.pone.0163156.
• Aslan G, Bakan AB. Identification of the knowledge level of students receiving health education about the human papilloma virus, screening tests, and human papilloma virus vaccination. J Community Health. 2021;46:428-33. doi:10.1007/s10900-020-00888-8
• Kim HW. Knowledge about human papillomavirus (HPV), and health beliefs and intention to recommend HPV vaccination for girls and boys among Korean health teachers. Vaccine. 2012;30(36):5327-34. doi:10.1016/j.vaccine.2012.06.040
• Waller JO, Ostini R, Marlow LA, McCaffery K, Zimet G. Validation of a measure of knowledge about human papillomavirus (HPV) using item response theory and classical test theory. Prev Med. 2013;56(1):35-40. doi:10.1016/j.ypmed.2012.10.028
• Demir F, Özdemir S. Human Papilloma Virüsü (HPV) bilgi ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği [Yüksek lisans tezi]. Ankara, Türkiye: Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2019.
• Denny‐Smith T, Bairan A, Page MC. A survey of female nursing students’ knowledge, health beliefs, perceptions of risk, and risk behaviors regarding human papillomavirus and cervical cancer. J Am Acad Nurse Pract. 2006;18(2):62-9. doi:10.1111/j.1745-7599.2006.00100.x
• Larsen D. Knowledge of HPV, perception of risk, and intent to obtain HPV vaccination among male university students. Forum on Public Policy Online. 2014;2014(1).
• Yemenoğlu H, Köse O. Diş Hekimliği Öğrencilerinin Human Papilloma Virus Hakkındaki Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi, Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42(5):96-102
• Dany M, Chidiac A, Nassar AH. Human papillomavirus vaccination: assessing knowledge, attitudes, and intentions of college female students in Lebanon, a developing country. Vaccine. 2015;33(8):1001-07. doi:10.1016/j.vaccine.2015.01.009
• Akça SÖ, Selen F, Büyükgönenç L. Hemşirelerin Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonu ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri: Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi.
• Çelik HI, Karahan F, Çetin H, Taşdelen B. Sağlık bilimleri alanında okuyan öğrencilerin serviks kanseri ve human papilloma virüs aşısı hakkındaki bilgi, tutum ve farkındalık düzeyleri. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;18(1)12-22.
• Çakır AT, Porsuk İ, Çalbıyık F, ve ark. Üniversite öğrencilerinin HPV, HPV tarama testi ve HPV aşısına ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma. Batı Karadeniz Tıp Dergisi. 2021;5(3):472-80. doi:10.29058/mjwbs.974567
• Shetty S, Prabhu S, Shetty V, Shetty AK. Knowledge, attitudes and factors associated with acceptability of human papillomavirus vaccination among undergraduate medical, dental and nursing students in South India. Hum Vaccin Immunother. 2019;15(7-8):1656-65. doi:10.1080/21645515.2019.1565260
• Altıntaş RY, Erciyas ŞK, Ertem G. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin serviks kanseri ile human papilloma virüs enfeksiyonu aşılamasına ilişkin sağlık inanç düzeylerinin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2022;15(1):40-49. doi:10.46483/deuhfed.792977
• Larson HJ, Jarrett C, Schulz WS, et al. Measuring vaccine hesitancy: The development of a survey tool. Vaccine. 2015;33(34):4165-75. doi:10.1016/j.vaccine.2015.04.037
• Larson HJ, Jarrett C, Eckersberger E, Smith DM, Paterson P. Understanding vaccine hesitancy around vaccines and vaccination from a global perspective: A systematic review of published literature, 2007–2012. Vaccine. 2014;32(19):2150-59. doi: 10.1016/j.vaccine.2014.01.081
• Kader Ç, Erbay A, Demirel MS, et al. Evaluation of attitudes and behaviors of healthcare professionals towards COVID-19 vaccination. Klimik Derg. 2022;35(1):30-5.
• Pelullo CP, Esposito MR, Di Giuseppe G. Human papillomavirus infection and vaccination: knowledge and attitudes among nursing students in Italy. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(10):1770. doi:10.3390/ijerph16101770
• Brewer NT, Chapman GB, Rothman AJ, Leask J, Kempe A. Increasing vaccination: Putting psychological science into action. Psychological Science in the Public Interest. 2017;18(3):149-207. doi: 10.1177/1529100618760521