Bibliometric analyses of Turkish postgraduate theses on hearing aids

Öz

Aim: This study aims to systematically examine postgraduate theses in Turkey that focus on the subject of hearing aids using both qualitative and quantitative content analysis methods. Methods: In this study, a total of 127 postgraduate theses—published by December 31, 2024 and publicly accessible—were retrieved from the National Thesis Center database through a keyword search using “işitme cihazı” (hearing aid). Data were analyzed according to the type of thesis, field of study, affiliated institute and university, year of publication, keywords used, and the age ranges of study participants. Results: 85.8% of these were master's theses, and Cappadocia University accounted for the highest number of theses. An examination of the distribution by year revealed that the number of theses peaked in 2022 and 2023. Furthermore, concepts such as "hearing loss," "hearing aid," "cochlear implant," and "quality of life" were among the most frequently used keywords in theses. However, it is noteworthy that some important topics, such as tinnitus and depression, were not listed as keywords despite being included in the content. It was determined that the majority of theses focused on adult populations, primarily those aged 18-65, but some studies were also conducted on pediatric age groups. The data obtained demonstrate that hearing aids are considered holistically, not only in terms of audiological performance but also in terms of quality of life, psychosocial impact, and user satisfaction. Conclusion: This study presents a systematic analysis of postgraduate theses on hearing aids in Turkey, revealing academic trends and focal areas within the field, and may serve as a reference for future research. It is recommended that future studies emphasize more detailed investigations, integrate technological advancements into scientific research, and improve keyword selection to enhance indexing and visibility.

Anahtar Kelimeler

• Hearing aid
• postgraduate thesis
• audiology
• bibliometric analysis

Türkiye'de işitme cihazı ile ilgili lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizleri

Öz

Amaç: Türkiye'de işitme cihazları konusuna odaklanan lisansüstü tez çalışmalarını hem niteliksel hem de niceliksel açıdan içerik analizi yöntemiyle sistematik biçimde incelemektir. Yöntem: Çalışma kapsamında, Ulusal Tez Merkezi veri tabanından “işitme cihazı” anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda, 31 Aralık 2024 tarihine kadar yayımlanmış ve erişime açık toplam 127 lisansüstü tez analiz edilmiştir. Araştırma, tezlerin türü, konu alanı, enstitü ve üniversite dağılımları, yayın yılı, kullanılan anahtar kelimeler ve çalışmalarda değerlendirilen yaş aralıkları gibi değişkenler üzerinden yapılandırılmıştır. Bulgular: Tezlerin %85.8’ini yüksek lisans tezleri oluşturduğu ve en çok tez hazırlanan kurumun Kapadokya Üniversitesi olduğu belirlenmiştir. Yıllara göre dağılım incelendiğinde, 2022 ve 2023 yıllarında teze dayalı üretimin zirveye ulaştığı görülmüştür. Ayrıca, tezlerde en sık kullanılan anahtar kelimeler arasında “işitme kaybı”, “işitme cihazı”, “koklear implant” ve “yaşam kalitesi” gibi kavramlar öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, tinnitus, depresyon gibi önemli bazı konuların içerikte yer almasına rağmen anahtar kelime olarak tercih edilmemesi dikkat çekicidir. Tezlerin büyük kısmının 18-65 yaş aralığı başta olmak üzere yetişkin popülasyonları odağına aldığını ancak pediatrik yaş grupları üzerinde de belirli oranda çalışmalar yapıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, işitme cihazlarının yalnızca odyolojik performans değil, aynı zamanda yaşam kalitesi, psikososyal etki ve kullanıcı memnuniyeti açısından da bütüncül olarak ele alındığını göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma Türkiye’de işitme cihazı konulu lisansüstü tezlerin sistematik bir analizini sunmakta, alandaki akademik eğilimleri ve odak noktalarını ortaya koymakta ve gelecekte yapılacak araştırmalar için önemli bir referans niteliği taşımaktadır. Gelecek araştırmalar için detaylı çalışmalara ağırlık verilmesi, teknolojik gelişmelerin bilimsel çalışmalara entegre edilmesi ve anahtar kelime kullanımının daha stratejik planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• işitme cihazı
• lisansüstü tez
• odyoloji
• bibliyometrik analiz

Kaynakça

1. Kramer S, Brown DK. Audiology: Science to Practice, Third Edition. Audiol Sci to Pract Third Ed. 2018;439.
2. Kayser H, Herzke T, Maanen P, Zimmermann M, Grimm G, Hohmann V. Open community platform for hearing aid algorithm research: open Master Hearing Aid (openMHA). SoftwareX. 2022;17.
3. Kemper M, Denk F, Husstedt H, Obleser J. Acoustically Transparent Hearing Aids Increase Physiological Markers of Listening Effort. Trends Hear. 01 Ocak 2025;29.
4. Windle R, Dillon H, Heinrich A. A review of auditory processing and cognitive change during normal ageing, and the implications for setting hearing aids for older adults. C. 14, Frontiers in Neurology. 2023.
5. Narayanan SK, Rye P, Houmøller SS, Wolff A, Hougaard DD, Gaihede M, vd. Difference in SII provided by initial fit and NAL-NL2 and its relation to self-reported hearing aid outcomes. Int J Audiol. 2024;63(11).
6. Knoetze M, Manchaiah V, Cormier K, Schimmel C, Sharma A, Swanepoel DW. Gain Analysis of Self-Fitting Over-the-Counter Hearing Aids: A Comparative and Longitudinal Analysis. Audiol Res. 01 Şubat 2025;15(1):17.
7. Snyder N, Bixler A, Belcastro K, Hunter JB, Middleton IL. Hearing Aid Adoption Rates: Perceptions, Attitudes, and Influencing Factors of Prospective Hearing Aid Users. J Am Acad Audiol. 01 Mayıs 2025;36(3):188–95.
8. Magee L, Thapliyal M, Warner-Czyz AD, Anne S. The Relationship Between Daily Device Use and Subjective Hearing Abilities in Pediatric Cochlear Implant Users. Otolaryngol Head Neck Surg. 01 Ağustos 2025;173(2):505–11.

9. Çetin Kara H, Deniz B, Çögen T. The Effect of an Apparent Hearing Device and Hearing Loss Degree on Social Appearance Anxiety and Self-Esteem. Am J Audiol. 02 Eylül 2025;34(3):1–10.
10. Wang AJ, Strong G, Kilpatrick KW, Smith SL, Coles T. Investigating themes in hearing quality of life with user-nominated goals on the Glasgow Hearing Aid Benefit Profile (GHABP). J patient-reported outcomes. 01 Aralık 2025;9(1).
11. Jilla AM, Johnson CE, Danhauer JL, Anderson M, Smith JN, Sullivan JC, vd. Predictors of Hearing Aid Use in the Advanced Digital Era: An Investigation of Benefit, Satisfaction, and Self-Efficacy. J Am Acad Audiol. 2020;31(2):87–95.
12. Waechter S, Timmer BHB, Olovsson M, Pettersson P, Frawley L, Ibertsson T, vd. Conventional hearing aid amplification, notch therapy, or increased gain at tinnitus pitch: a randomised controlled multicentre study. Int J Audiol. 2025;
13. Zhang L, Yu J, Zhang H, Chen S. Association between the hearing aid and mental health outcomes in people with hearing impairment: A case-control study among 28 European countries. J Affect Disord. 15 Eylül 2024;361:536–45.
14. Ozkan E. Intensive care unit carbon footprint: A bibliometric and document content analysis. Nurs Crit Care. 01 Ocak 2025;30(1):11–8.
15. Ünüvar BS, Aydemir B, Aydemir F. Vestibüler Rehabilitasyon Başlıklı Lisansüstü Tezlerin Nitel ve Nicel İçerik Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg. 2024;13(4):1818–28.
16. Yükseköğretim Kurulu. “Ulusal Tez Merkezi | Tarama Ekranları” [Internet]. [kaynak 20 Mayıs 2025]. Available at: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp.
17. Çelik N, Kuçlu T. Türkiye de Sağlık Okuryazarlığı Üzerine Yazılan Tıpta Uzmanlık Tezlerinin Bibliyometrik Analizi. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Derg. 2022;5(3):178–88.
18. OpenAI. Yapay zekâ destekli sohbet sistemi [Internet]. [kaynak 30 Haziran 2025]. Available at: https://chat.openai.com/
19. Köselioğlu B. İşitme cihazı kullananlarda amplifikasyonun işitme eşiklerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara; 1987.
20. Kaplan G. Yetişkin işitme cihazı kullanıcılarının gürültüde konuşmayı anlama ve zamansal çözünürlük becerilerinin cihaz memnuniyeti ile ilişkisinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.; 2023.
21. Çiçek E. Uzun süreli işitme cihazı kullanımının konuşmayı ayırt etme üzerine etkisi ve cihaz memnuniyeti. Yüksek Lisans Tezi. Kapadokya Üniversitesi , Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü, Nevşehir; 2022.
22. Konca S. Hafif derecede işitme kayıplı çocuklarda işitme cihazı kullanımının değerlendirilmesi: Okuma ve yazma becerisi, spektral çözünürlük, gürültüde konuşmayı anlama ilişkisi. Yüksek Lisans . İstanbul Aydın Üniversitesi , Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul; 2024.
23. Ceylan A. İşitme cihazı kullananlarda, işitme cihazı memnuniyet anketi’APHAB’ın klinik uygunluğunun değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Ankara.; 2012.
24. Cox RM, Alexander GC. The abbreviated profile of hearing aid benefit. Ear Hear. 1995;16(2).
25. Kırkım G, Şerbetçioğlu MB, Mutlu B. Uluslararası işitme cihazları değerlendirme envanteri türkçe versiyonu kullanılarak hastalardaki işitme cihazı memnuniyetinin değerlendirilmesi. KBB ve BBC Derg. 2008;16(3).
26. Cox RM, Alexander GC. The International Outcome Inventory for Hearing Aids (IOI-HA): psychometric properties of the English version: El Inventario International de Resultados para Auxiliares Auditivos (IOI-HA): propiedades psicometricas de la version en ingles. Int J Audiol. 2002;41(1).
27. Cox RM, Alexander GC. Validation of the SADL questionnaire. Ear Hear. 2001;22(2).
28. Genç M, Çildir B, Kaya M. Psychometric properties of the Turkish version of the Satisfaction with Amplification in Daily Living questionnaire in hearing aid users. J Am Acad Audiol. 2018;29(10).
29. Yılmaz M. İşitme cihazı uygulamasında işitme cihazlarının kendi fitting değerleri ile gerçek kulak ölçümü (REM) değerlerinin karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Kapadokya Üniversitesi Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü, Nevşehir; 2022.
30. Rocha AV, Mondelli MFCG. Applicability of the real ear measurement for audiological intervention of tinnitus. Braz J Otorhinolaryngol. 2020;86(1).