Araştırma Makalesi

Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma

Cilt: 19 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma

Öz

Amaç: Araştırma, ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin, vücut kompozisyonu ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma, Haziran 2021 ve Mart 2022 tarihleri arasında Ankara ili Keçiören ilçe merkezinde okuyan 396 ortaokul öğrencisi ve ebeveynleri ile yürütülmüştür. Veriler, “Katılımcı Anket Formu”, “Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi” ve “Çocuk Fiziksel Aktivite Anketi” kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen öğrencilerin %53.54’ü erkek, ortalama vücut ağırlığı 48.74±11.28 kg ve %53’ü normal ağırlıktadır. Katılımcıların enerji ve makro besin öğesi alımları ile, fiziksel aktivite ve uyku puanlarının tüm beden kütle indeksi gruplarında farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0.001). Katılımcıların enerji ve makro besin öğesi alımları ile vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kütle indeksi ve üst orta kol çevresi pozitif korelasyon, uyku kalitesi ile negatif korelasyon göstermiştir (p<0.05). Fiziksel aktivite ile vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kütle indeksi ve üst orta kol çevresi negatif, uyku kalitesi ile pozitif korelasyon göstermiştir (p<0.05). Karbonhidrat tüketimi ile boyun çevresi arasında ise negatif korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Karıştırıcı faktörler dikkate alındığında, fiziksel aktivite düzeyinin vücut kompozisyonu göstergeleri üzerinde negatif, uyku kalitesi üzerinde ise pozitif yönde etkiler gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alımlarının ise, vücut kompozisyonu ve uyku kalitesi üzerinde etkisi olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Sonuç: Çalışmada, ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin, vücut kompozisyonu ve uyku kalitesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul çağı çocuklarına verilecek olan beslenme ve fiziksel aktivite eğitimlerinin önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Çalışmaya katılan öğrenciler ve ailelerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Cvetković B, Cvetković M, Petrušič T, et al. Nutrition and physical activity behavior in 11–14-year-old schoolchildren in Serbia. Children (Basel). 2021;8(8):625.
  2. Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54(24):1451-1462.
  3. Hu D, Zhou S, Crowley-McHattan ZJ, Liu Z. Factors that influence participation in physical activity in school-aged children and adolescents: a systematic review from the social ecological model perspective. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(6):3147.
  4. Kim J, Lim H. Nutritional management in childhood obesity. J Obes Metab Syndr. 2019;28(4):225-235.
  5. Azimova L, Özkul E, Ergün C. 10-12 yaş okul çocuklarında beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ve uyku kalitesine etkisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2021;(31):943-950.
  6. Sluggett L, Wagner SL, Harris RL. Sleep duration and obesity in children and adolescents. Can J Diabetes. 2019;43(2):146-152.
  7. Watson NF, Badr MS, Belenky G, et al. Joint consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society on the recommended amount of sleep for a healthy adult: methodology and discussion. J Clin Sleep Med. 2015;11(8):931-952. doi:10.5664/jcsm.4950
  8. Li L, Zhang S, Huang Y, Chen K. Sleep duration and obesity in children: a systematic review and meta‐analysis of prospective cohort studies. J Paediatr Child Health. 2017;53(4):378-385.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

20 Eylül 2025

Kabul Tarihi

6 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Başmısırlı, E., Aksoy, A. N., & Altun, H. (2026). Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(1), 128-141. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1788002
AMA
1.Başmısırlı E, Aksoy AN, Altun H. Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19(1):128-141. doi:10.26559/mersinsbd.1788002
Chicago
Başmısırlı, Eda, Aslı Nur Aksoy, ve Hande Altun. 2026. “Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 (1): 128-41. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1788002.
EndNote
Başmısırlı E, Aksoy AN, Altun H (01 Mart 2026) Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 1 128–141.
IEEE
[1]E. Başmısırlı, A. N. Aksoy, ve H. Altun, “Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 19, sy 1, ss. 128–141, Mar. 2026, doi: 10.26559/mersinsbd.1788002.
ISNAD
Başmısırlı, Eda - Aksoy, Aslı Nur - Altun, Hande. “Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19/1 (01 Mart 2026): 128-141. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1788002.
JAMA
1.Başmısırlı E, Aksoy AN, Altun H. Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19:128–141.
MLA
Başmısırlı, Eda, vd. “Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 19, sy 1, Mart 2026, ss. 128-41, doi:10.26559/mersinsbd.1788002.
Vancouver
1.Eda Başmısırlı, Aslı Nur Aksoy, Hande Altun. Ortaokul öğrencilerinde beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut kompozisyonu ile uyku kalitesine etkisi: kesitsel bir araştırma. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Mart 2026;19(1):128-41. doi:10.26559/mersinsbd.1788002

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807