Gebelikte sosyal destek algısı ve problemli internet kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Öz

Amaç: Gebelikte sosyal destek algısı ve problemli internet kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma, Nisan-Ağustos 2025 tarihleri arasında Yozgat’ta yer alan bir hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğinde 440 gebe kadın ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Genelleştirilmiş Problemli İnternet Kullanım Ölçeği 2 (GPİKÖ2) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan gebe kadınların yaş ortalaması 29.56±5.71 yıldır. Katılımcıların günlük internet kullanım süresi ortalama 3.68±2.33 saat olup, en sık kullanılan internete bağlanma aracının akıllı telefon (%92.7) olduğu, en yaygın internet kullanım amacının iletişim kurmak (%68.2) olduğu, internette en çok zaman geçirilen platformlarının WhatsApp, Instagram, Facebook gibi sosyal medya platformlarının (%54.1) olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların ÇBASDÖ ortalaması 67.35±14.86, GPİKÖ2 ortalaması 39.86±22.15’tir. ÇBASDÖ ile GPİKÖ2 toplam puanları arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur (r = 0.2301; p<0.001). GPİKÖ2 ile yaş (r = -0.103; p<0.05) ve gebelik haftası (r = -0.101; p<0.05) arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki; günlük internet kullanım süresi ile zayıf düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir (r = 0.143; p<0.05). Sonuç: Katılımcıların algıladıkları sosyal destek düzeyleri yüksek, problemli internet kullanım düzeyleri ise düşüktür. Sosyal destek algısı arttıkça problemli internet kullanım eğiliminde artış olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yaş ve gebelik haftası arttıkça problemli internet kullanımının azaldığı; günlük internet kullanım süresi arttıkça problemli internet kullanımının arttığı saptanmıştır. Sonuç olarak hemşirelerin, gebelerin algıladıkları sosyal destek düzeylerini ve problemli internet kullanma durumlarını değerlendirmeleri önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik
• hemşire
• sosyal destek
• problemli internet kullanımı

Examination of the relationship between perception of social support and problematic internet use during pregnancy

Öz

Aim: This study aimed to examine the relationship between perceived social support and problematic internet use during pregnancy. Method: The study is a cross-sectional descriptive study. The study was conducted between April and August 2025 with 440 pregnant women at the obstetrics and gynecology outpatient clinic of a hospital in Yozgat. Data were collected using the Descriptive Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and Generalized Problematic Internet Use Scale 2 (GPIUS2). Results: The participants’ mean age was 29.56±5.71 years. The average daily internet use was 3.68±2.33 hours. The most common device used for internet access was a smartphone (92.7%), and the main purpose of internet use was communication (68.2%). The most frequently used platforms were social media platforms such as WhatsApp, Instagram, Facebook (54.1%). The mean MSPSS score was 67.35±14.86, while the mean GPIUS2 score was 39.86±22.15. A weak positive correlation was found between MSPSS and GPIUS2 total scores (r=0.2301; p<0.001). GPIUS2 was weakly negatively correlated with age (r=-0.103; p<0.05), and gestational week (r=-0.101; p<0.05), and was weakly positively correlated with daily internet use (r=0.143; p<0.05). Conclusion: Participants had high perceived social support and low problematic internet use. As perceived social support increased, problematic internet use also tended to increase. Problematic internet use decreased with age and gestational week, but increased with daily internet time. In conclusion, it is important for nurses to assess pregnant women’s perceived social support and problematic internet use.

Anahtar Kelimeler

• Pregnancy
• nurse
• social support
• problematic internet use

Kaynakça

1. Oliva-Pérez J, Cabrero-García J, Cabañero-Martínez MJ, Richart-Martínez M, Oliver-Roig A. Validity and reliability of the Spanish version of the Pregnancy-Related Thoughts Scale. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2019;48(4):526-537. doi:10.1016/j.jogn.2019.07.006
2. Li Y, Long Z, Cao D, Cao F. Social support and depression across the perinatal period: a longitudinal study. J Clin Nurs. 2017;26:2776-2783. doi:10.1111/jocn.13817
3. Hetherington E, McDonald S, Williamson T, Tough S. Trajectories of social support in pregnancy and early postpartum: findings from the All Our Families cohort. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2020;55:259-267. doi:10.1007/s00127-019-01740-8
4. Turan Z, Kurt G, Arslan H. Graviditenin sosyal destek algısı ve prenatal bağlanma düzeyine etkisinin incelenmesi. Cukurova Med J. 2020;45(3):1126-1136. doi:10.17826/cumj.732070
5. Kanığ M, Eroğlu K. Gebelerde algılanan sosyal destek düzeyi ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2019;16:125-134. doi:10.5222/HEAD.2019.125
6. Yaşar H, Dal NA. Gebelikte algılanan sosyal desteğin doğum sonu konforla ilişkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;31(1):29-35. doi:10.34108/eujhs.935347
7. Tani F, Castagna V. Maternal social support, quality of birth experience, and post-partum depression in primiparous women. J Matern Fetal Neonatal Med. 2017;30(6):689-692. doi:10.1080/14767058.2016.1182980
8. Żyrek J, Klimek M, Apanasewicz A, et al. Social support during pregnancy and the risk of postpartum depression in Polish women: a prospective study. Sci Rep. 2024;14(1):6906. doi:10.1038/s41598-024-57477-1

9. Smith M, Mitchell AS, Townsend ML, Herbert JS. The relationship between digital media use during pregnancy, maternal psychological wellbeing, and maternal-fetal attachment. PLoS One. 2020;15(12):e0243898. doi:10.1371/journal.pone.0243898
10. Muskens L, Boekhorst MG, Pop VJ, van den Heuvel MI. Browsing throughout pregnancy: the longitudinal course of social media use during pregnancy. Midwifery. 2024;129:103905. doi:10.1016/j.midw.2023.103905
11. Caplan SE. Theory and measurement of generalized problematic Internet use: a two-step approach. Comput Hum Behav. 2010;26(5):1089-1097. doi:10.1016/j.chb.2010.03.012
12. Deniz L, Tutgun-Ünal A. Genelleştirilmiş Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği-2 (GPİKÖ2)’nin Türkçeye uyarlanması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2016;4(23):7-20. doi:10.16992/asos.1026
13. Lin YJ, Hsiao RC, Liu TL, Yen CF. Bidirectional relationships of psychiatric symptoms with internet addiction in college students: a prospective study. J Formos Med Assoc. 2019;1-8. doi:10.1016/j.jfma.2019.10.006
14. Özcan A, Özdil K, Küçük Öztürk G. Examination of some psychological variables that predict internet addiction in university students: a university in Cappadocia. J Int Health Sci Manag. 2020;6(10):74-89.
15. Chi X, Hong X, Chen X. Profiles and sociodemographic correlates of internet addiction in early adolescents in Southern China. Addict Behav. 2020;106:1-7. doi:10.1016/j.addbeh.2020.106385
16. Wallwiener S, Müller M, Doster A, et al. Pregnancy eHealth and mHealth: user proportions and characteristics of pregnant women using web-based information sources—a cross-sectional study. Arch Gynecol Obstet. 2016;294(5):937-944. doi:10.1007/s00404-016-4093-y
17. Bağrici Bozan M, Cangöl E. Prevalence and causes of social media usage and addiction status of pregnant women. BMC Womens Health. 2023;23(1):655. doi:10.1186/s12905-023-02787-1
18. Evcili F. A study on the relationship between internet use, anxiety levels, and quality of life of Turkish pregnant women. Perspect Psychiatr Care. 2019;55(3). doi:10.1111/ppc.12326
19. Yu Q, Mazzoni S, Lauzon M, et al. Associations between social network characteristics and loneliness during pregnancy in a sample of predominantly African American, largely publicly-insured women. Matern Child Health J. 2020;24:1429-1437. doi:10.1007/s10995-020-03009-y
20. Zimet GD, Dahlem NW, Zimet SG, Farley GK. The Multidimensional Scale of the Perceived Social Support. J Pers Assess. 1988;55:610-617. doi:10.1207/s15327752jpa5201_2
21. Eker D, Arkar H, Yaldız H. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği’nin gözden geçirilmiş formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 2001;12(1):17-25
22. Hadımlı AP, Akyüz MD, Oran NT. Gebelerin interneti kullanma sıklıkları ve nedenleri. Life Sci. 2018;13(3):32-43. doi:10.12739/NWSA.2018.13.3.4B0018
23. Ferraz M, Almeida AM, Matias A, Farine D. The influence of the web on health related decision-making processes: a survey with Portuguese women during pregnancy. Procedia Comput Sci. 2016;100:347-354. doi:10.1016/j.procs.2016.09.168
24. Palta T, Kanbur A. Gebelik yakınmaları durumu ile internet yoluyla karar alma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anatolian J Health Res. 2024;5(2):114-120. doi:10.61534/anatoljhr.1416029
25. Cirban E, Özsoy S. Gebelikte bilgi ihtiyacının karşılanmasında internetin rolü. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2020;29(5):351-360. doi:10.17942/sted.513554
26. Conrad M. Health information-seeking internet behaviours among pregnant women: a narrative literature review. J Reprod Infant Psychol. 2022;1-15. doi:10.1080/02646838.2022.2088711
27. Bjelke M, Martinsson AK, Lendahls L, Oscarsson M. Using the internet as a source of information during pregnancy—a descriptive cross-sectional study in Sweden. Midwifery. 2016;40:187-191. doi:10.1016/j.midw.2016.06.020
28. Harpel T. Pregnant women sharing pregnancy-related information on Facebook: web-based survey study. J Med Internet Res. 2018;20(3):e115. doi:10.2196/jmir.7753
29. Yemşen H. Gebelikte internet kullanımının sanal sosyal desteğe etkisinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi; 2023. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp 20 Eylül 2025 tarihinde erişilmiştir.
30. Gümüşdaş M, Apay SE. Gebelikte evlilik uyumu ve sosyal destek arasındaki ilişki. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2016;3(1):1-8. doi:10.17681/hsp.16572
31. Alan Dikmen, H. Gebelerde algılanan sosyal destek düzeyinin distres, depresyon ve uyku kalitesi ile ilişkisi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;5(3). doi:10.5336/healthsci.2019-71676
32. Aytac SH, Yazici S. The effect of social support on pregnancy and postpartum depression. Int J Caring Sci. 2020;13(1):746-754.
33. Eker Ö. Hamile kadınların sosyal medya bağımlılığı ile yalnızlık algılarının ilişkisi [Yüksek lisans tezi) İstanbul Gelişim Üniversitesi; 2023. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp 20 Eylül 2025 tarihinde erişilmiştir.
34. Akben M, Timur Tashan S. Examination of relationship between social support, depressive symptoms and use of social network by pregnant women. Psychiatr Danub. 2022;34:93-103. doi:10.26480/mmhj.02.2022.23.29
35. Ahmadian L, Khajouei R, Kamali S, Mirzaee M. Use of the internet by pregnant women to seek information about pregnancy and childbirth. Inform Health Soc Care. 2020;45(4):385-395. doi:10.1080/17538157.2020.1769106
36. Al-Dahshan A, Chehab M, Mohamed A, Al-Kubaisi N, Selim N. Pattern of internet use for pregnancy-related information and its predictors among women visiting primary healthcare in Qatar: a cross-sectional study. BMC Pregnancy Childbirth. 2021;21(1):747. doi:10.1186/s12884-021-04227-0
37. Taştekin Ouyaba A, Infal Kesim S. The effect of the internet on decision-making during pregnancy: a systematic review. Arch Womens Ment Health. 2021;24(2):205-215. doi:10.1007/s00737-020-01065-5
38. Gao LL, Larsson M, Luo SY. Internet use by Chinese women seeking pregnancy-related information. Midwifery. 2013;29:730-735. doi:10.1016/j.midw.2012.07.003
39. Kandemir, T. (2022). Gebelik stresi ve sosyal medya bağımlılığı ilişkisi (Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp 20 Eylül 2025 tarihinde erişilmiştir.
40. Karabulutlu Ö, Aydın CM. The relationship between internet addiction and fear of childbirth in pregnant women. Afr J Reprod Health. 2024;28(4):30-40.