Araştırma Makalesi

Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi

Cilt: 18 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, süperkritik CO2 (ScCO2) ekstraksiyon ve farklı çözücüler kullanılarak soxhlet ekstraksiyon yöntemlerinden elde edilen Sideritis brevidens’in toprak üstü ekstrelerini incelemeyi, fitokimyasal bileşimlerini karakterize etmeyi ve çoklu ilaç dirençli bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofim aktivitelerini değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerin fitokimyasal içeriği LC-MS/MS tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Ekstrelerin karbapenem dirençli Acinetobacter baumannii, Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae ile metisillin dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı antibakteriyel etkinlikleri mikrodilüsyon yöntemi araştırılmıştır. Ayrıca, ekstrelerin Acinetobacter baumannii suşuna karşı antibiyofilm aktiviteleri kristal viyole yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Sideritis brevidens’in farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerinden elde edilen önemli fenolik bileşiklerin çoğu, ScCO2 ekstraksiyon yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Gallik asit ve kuersetin sadece ScCO2-100 ve ScCO2-200'lü ekstrelerinde bulunmuştur. Buna karşın, klorojenik asit etanollü ve sulu ekstresinde yüksek miktarlarda bulunmuştur. Test edilen suşlar arasında ScCO2-200 ekstresinin 16 µg/mL konsantrasyonunda, özellikle Acinetobacter baumannii ve metisiline dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı en düşük MİK değeri tespit edilmiştir. Disk difüzyon yöntemine göre, ScCO2-100 ve ScCO2-200'lü ekstresinde Acinetobacter baumannii suşuna karşı en geniş zon çapı (22 mm) görülmüştür. Ayrıca ScCO2-100 ve ScCO2-200’lü ekstresi Acinetobacter baumannii suşuna karşı konsantrasyona bağlı önemli antibiyofilm aktivite sergilemiştir. Sonuç: Bu bulgular, Sideritis brevidens’in çoklu ilaç direnci gösteren bakteriyel enfeksiyonlara doğal bir antimikrobiyal ve antibiyofilm ajan kaynağı olarak önemli potansiyelini vurgulamaktadır. ScCO2 ekstraksiyonu, biyoaktif fitokimyasalların seçici olarak elde edilmesinde önemli avantajlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pacheco RL, Latorraca CD. OC, Dos Santos APP, et al. Efficacy and safety of home-based intravenous antibiotic therapy among adults: A systematic review. International Journal of Antimicrobial Agents. 2022;59(4):106555. doi:10.1016/j.ijantimicag.2022.106555.
  2. Adodo E, Ahamioje D, Ibitoye YI, Omoruyi IM. Antibiogramic efficacy of Cymbopogan citratus, Ocimum gratissimum, and Kalanchoe pinnata methanolic and aqueous extracts on colistin-resistant non-clinical isolates of Gram-negative bacteria. UMYU Scientifica. 2024;3(2):102-113. doi:10.56919/usci.2432.011
  3. Thompson T. The staggering death toll of drug-resistant bacteria. Nature. 2022. doi:10.1038/d41586-022-00228-x.
  4. Tong SY, Davis JS, Eichenberger E, Holland,TL, Fowler Jr VG. Staphylococcus aureus infections: epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management. Clinical Microbiology Reviews. 2015;28(3):603-661. doi:10.1128/CMR.00134-14.
  5. Pompilio A, Scribano D, Sarshar M, Di Bonaventura G, Palamara AT, Ambrosi C. Gram-negative bacteria holding together in a biofilm: the Acinetobacter baumannii way. Microorganisms. 2021; 9:1353. doi: 10.3390/microorganisms9071353.
  6. González-Burgos E, Carretero ME, Gómez-Serranillos MP. Sideritis spp. Uses, chemical composition and pharmacological activities A review. Journal of Ethnopharmacolog. 2011;135(2): 209-225. doi:10.1016/j.jep.2011.03.014.
  7. Güvenç A, Duman H. Morphological and anatomical studies of annual taxa of Sideritis L.(Lamiaceae), with notes on chorology in Turkey. Turkish Journal of Botany. 2010;34(2): 83-104. doi:10.3906/bot-0904-2.
  8. Özdemir E, Alpınar K. An ethnobotanical survey of medicinal plants in western part of central Taurus Mountains: Aladaglar (Nigde–Turkey). Journal of Ethnopharmacology. 2015;166:53-65. doi:10.1016/j.jep.2015.02.052.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eczacılık ve İlaç Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2025

Kabul Tarihi

22 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çimentepe, M., & Öztürk Çimentepe, Ö. (2025). Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317
AMA
1.Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18(3):494-505. doi:10.26559/mersinsbd.1795317
Chicago
Çimentepe, Mehmet, ve Özge Öztürk Çimentepe. 2025. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 (3): 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317.
EndNote
Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö (01 Aralık 2025) Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 3 494–505.
IEEE
[1]M. Çimentepe ve Ö. Öztürk Çimentepe, “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 18, sy 3, ss. 494–505, Ara. 2025, doi: 10.26559/mersinsbd.1795317.
ISNAD
Çimentepe, Mehmet - Öztürk Çimentepe, Özge. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18/3 (01 Aralık 2025): 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317.
JAMA
1.Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18:494–505.
MLA
Çimentepe, Mehmet, ve Özge Öztürk Çimentepe. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2025, ss. 494-05, doi:10.26559/mersinsbd.1795317.
Vancouver
1.Mehmet Çimentepe, Özge Öztürk Çimentepe. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2025;18(3):494-505. doi:10.26559/mersinsbd.1795317

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807