EN
TR
Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, süperkritik CO2 (ScCO2) ekstraksiyon ve farklı çözücüler kullanılarak soxhlet ekstraksiyon yöntemlerinden elde edilen Sideritis brevidens’in toprak üstü ekstrelerini incelemeyi, fitokimyasal bileşimlerini karakterize etmeyi ve çoklu ilaç dirençli bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofim aktivitelerini değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerin fitokimyasal içeriği LC-MS/MS tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Ekstrelerin karbapenem dirençli Acinetobacter baumannii, Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae ile metisillin dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı antibakteriyel etkinlikleri mikrodilüsyon yöntemi araştırılmıştır. Ayrıca, ekstrelerin Acinetobacter baumannii suşuna karşı antibiyofilm aktiviteleri kristal viyole yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Sideritis brevidens’in farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerinden elde edilen önemli fenolik bileşiklerin çoğu, ScCO2 ekstraksiyon yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Gallik asit ve kuersetin sadece ScCO2-100 ve ScCO2-200'lü ekstrelerinde bulunmuştur. Buna karşın, klorojenik asit etanollü ve sulu ekstresinde yüksek miktarlarda bulunmuştur. Test edilen suşlar arasında ScCO2-200 ekstresinin 16 µg/mL konsantrasyonunda, özellikle Acinetobacter baumannii ve metisiline dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı en düşük MİK değeri tespit edilmiştir. Disk difüzyon yöntemine göre, ScCO2-100 ve ScCO2-200'lü ekstresinde Acinetobacter baumannii suşuna karşı en geniş zon çapı (22 mm) görülmüştür. Ayrıca ScCO2-100 ve ScCO2-200’lü ekstresi Acinetobacter baumannii suşuna karşı konsantrasyona bağlı önemli antibiyofilm aktivite sergilemiştir. Sonuç: Bu bulgular, Sideritis brevidens’in çoklu ilaç direnci gösteren bakteriyel enfeksiyonlara doğal bir antimikrobiyal ve antibiyofilm ajan kaynağı olarak önemli potansiyelini vurgulamaktadır. ScCO2 ekstraksiyonu, biyoaktif fitokimyasalların seçici olarak elde edilmesinde önemli avantajlar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Pacheco RL, Latorraca CD. OC, Dos Santos APP, et al. Efficacy and safety of home-based intravenous antibiotic therapy among adults: A systematic review. International Journal of Antimicrobial Agents. 2022;59(4):106555. doi:10.1016/j.ijantimicag.2022.106555.
- Adodo E, Ahamioje D, Ibitoye YI, Omoruyi IM. Antibiogramic efficacy of Cymbopogan citratus, Ocimum gratissimum, and Kalanchoe pinnata methanolic and aqueous extracts on colistin-resistant non-clinical isolates of Gram-negative bacteria. UMYU Scientifica. 2024;3(2):102-113. doi:10.56919/usci.2432.011
- Thompson T. The staggering death toll of drug-resistant bacteria. Nature. 2022. doi:10.1038/d41586-022-00228-x.
- Tong SY, Davis JS, Eichenberger E, Holland,TL, Fowler Jr VG. Staphylococcus aureus infections: epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management. Clinical Microbiology Reviews. 2015;28(3):603-661. doi:10.1128/CMR.00134-14.
- Pompilio A, Scribano D, Sarshar M, Di Bonaventura G, Palamara AT, Ambrosi C. Gram-negative bacteria holding together in a biofilm: the Acinetobacter baumannii way. Microorganisms. 2021; 9:1353. doi: 10.3390/microorganisms9071353.
- González-Burgos E, Carretero ME, Gómez-Serranillos MP. Sideritis spp. Uses, chemical composition and pharmacological activities A review. Journal of Ethnopharmacolog. 2011;135(2): 209-225. doi:10.1016/j.jep.2011.03.014.
- Güvenç A, Duman H. Morphological and anatomical studies of annual taxa of Sideritis L.(Lamiaceae), with notes on chorology in Turkey. Turkish Journal of Botany. 2010;34(2): 83-104. doi:10.3906/bot-0904-2.
- Özdemir E, Alpınar K. An ethnobotanical survey of medicinal plants in western part of central Taurus Mountains: Aladaglar (Nigde–Turkey). Journal of Ethnopharmacology. 2015;166:53-65. doi:10.1016/j.jep.2015.02.052.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eczacılık ve İlaç Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
13 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
2 Ekim 2025
Kabul Tarihi
22 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3
APA
Çimentepe, M., & Öztürk Çimentepe, Ö. (2025). Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317
AMA
1.Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18(3):494-505. doi:10.26559/mersinsbd.1795317
Chicago
Çimentepe, Mehmet, ve Özge Öztürk Çimentepe. 2025. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 (3): 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317.
EndNote
Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö (01 Aralık 2025) Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18 3 494–505.
IEEE
[1]M. Çimentepe ve Ö. Öztürk Çimentepe, “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 18, sy 3, ss. 494–505, Ara. 2025, doi: 10.26559/mersinsbd.1795317.
ISNAD
Çimentepe, Mehmet - Öztürk Çimentepe, Özge. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 18/3 (01 Aralık 2025): 494-505. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1795317.
JAMA
1.Çimentepe M, Öztürk Çimentepe Ö. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2025;18:494–505.
MLA
Çimentepe, Mehmet, ve Özge Öztürk Çimentepe. “Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2025, ss. 494-05, doi:10.26559/mersinsbd.1795317.
Vancouver
1.Mehmet Çimentepe, Özge Öztürk Çimentepe. Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2025;18(3):494-505. doi:10.26559/mersinsbd.1795317