Adölesanlarda diyet inflamatuar indeksinin yeme davranışı ve obezite ile ilişkisi

Öz

Amaç: Obezite ve inflamasyon birbirleriyle yakından ilişkili olup birçok kronik hastalığın temelinde yer almaktadır. Yetişkinlik döneminde kronik hastalık riskinin azaltılabilmesi için adölesanların yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve tükettikleri besinlerin inflamatuar potansiyelinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, adölesanların besin tüketimlerini inceleyerek diyet inflamatuar indeksi ile yeme davranışları ve obezite arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, beslenme ve diyet polikliniğine başvuran 10–19 yaş arası 140 adölesan ile yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik verileri, antropometrik ölçümleri, yeme davranışları ve üç günlük besin tüketimleri değerlendirilmiştir. Üç günlük kayıtlar üzerinden Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) puanları hesaplanmış ve yeme davranışlarının belirlenmesinde Adölesanlarda Yeme Davranışı Ölçeği (AYDÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 13.0±2.1 yıl olup %52.8’i kızdır. Beden kütle indeksi ortalaması 21.54±4.53 kg/m², vücut yağ oranı %23.86 ± 7.16 bulunmuştur. Katılımcıların %45.4’ü “normal”, %24.1’i “hafif şişman” grubundadır. AYDÖ puan ortalaması 325.3±63.5 olup, %66.7’si “iyi” düzeyde yeme davranışına sahiptir. Dİİ ortalaması 2.7±3.05’tir. Dİİ ile enerji, protein, karbonhidrat, yağ, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri, posa, tiamin, riboflavin, B6, A, D, E, K, C vitaminleri, folik asit ve kalsiyum alımları arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Yeme davranışı puanları ile obezite parametreleri ve Dİİ arasında ilişki görülmezken, A ve D vitamini alımı ile zayıf pozitif korelasyon belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışmada Dİİ ile yeme davranışı ve obezite arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak Dİİ, obezite ve yeme davranışları; genetik, çevresel ve davranışsal faktörlerin etkileşimiyle şekillenen karmaşık olgulardır. Dolayısıyla, konunun farklı boyutlarıyla ele alındığı ileri araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Adölesan
• diyet inflamatuar indeksi
• inflamasyon
• obezite
• yeme davranışı

Destekleyen Kurum

Çalışmanın yapılması ve yazılması için herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışma, Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak yürütülmüş ve Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Karar No: 2022/6233). Ayrıca veri toplama öncesinde tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmamıza gönüllü olarak katkıda bulunan katılımcılara teşekkür ederiz.

Relationship of the dietary inflammatory index with eating behaviors and obesity among adolescents

Öz

Aim: Obesity and inflammation are closely related and play a fundamental role in the development of many chronic diseases. To reduce the risk of chronic diseases in adulthood, it is crucial to evaluate adolescents’ eating behaviors and determine the inflammatory potential of their diets. This study aimed to examine adolescents’ dietary intakes and to reveal the relationship between the Dietary Inflammatory Index (DII), eating behaviors, and obesity. Method: This cross-sectional study was conducted with 140 adolescents aged 10–19 years who attend a nutrition and diet outpatient clinic. Participants’ sociodemographic data, anthropometric measurements, eating behaviors, and three-day food intake were evaluated. DII scores were calculated based on three-day dietary intake, and the Adolescent Eating Behavior Scale (AYDÖ) was used to assess eating behaviors. Results: The mean age of participants was 13.0±2.1 years, and 52.8% were female. The mean body mass index (BMI) was 21.54±4.53 kg/m², and body fat percentage was 23.86±7.16%. Among the participants, 45.4% were classified as “normal” and 24.1% as “overweight.” The mean AYDÖ score was 325.3±63.5, and 66.7% of adolescents had a “good” eating behavior score. The mean DII score was 2.7±3.05. Significant negative correlations were found between DII and energy, protein, carbohydrate, fat, monounsaturated and polyunsaturated fatty acids, fiber, thiamine, riboflavin, vitamins B6, A, D, E, K, and C, folic acid, and calcium intakes. No significant associations were found between eating behavior scores and either obesity parameters or DII scores, whereas weak positive correlations were observed with vitamin A and vitamin D intakes. Conclusion: In conclusion, no significant relationship was found between DII and eating behaviors or obesity in this study. However, the DII, obesity, and eating behaviors represent a complex phenomena shaped by the interaction of genetic, environmental, and behavioral factors. Therefore, further research investigating this topic from different perspectives is needed.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• dietary ınflammatory ındex
• ınflammation
• obesity
• eating behavior

Destekleyen Kurum

No financial support was received for the conduct or writing of this study.

Etik Beyan

The study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki and approved by the Nuh Naci Yazgan University Ethics Committee (Decision No: 2022/6233). Written informed consent was obtained from all participants prior to data collection.

Teşekkür

We would like to thank the participants who voluntarily contributed to our study.

Kaynakça

1. Baltacı, G., Ersoy, G., Karaağaoğlu, N., Derman, O. ve Kanbur, N. Ergenlerde Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Yaşam. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Yayınları, 2012
2. World Health Organization. Adolescent health. WHO Regional Office for South-East Asia. Erişim yeri: https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1. Erişim tarihi: 23.08.2025
3. Norris SA, Frongillo EA, Black MM, Dong Y, Fall C, Lampl M, Patton GC. Nutrition in adolescent growth and development. The Lancet. 2022;399(10320):172-184. doi:10.1016/S0140-6736(21)01590-7
4. Larson N, Stong J, Leak T. Nutrition in adolescence. In: Raymond JL, Mahan LK Eds. Krause’s Food & Nutrition Care. St. Louis, Missouri, Elsevier, 2017
5. World Health Organization. Report of the Commission on Ending Childhood Obesity. 2016. Erişim yeri: https://www.who.int/publications/i/item/9789241510066, Erişim tarihi: 06.01.2024.
6. World Health Organization. Maternal, Newborn, Child and Adolescent Health and Ageing data portal. Prevalence of obesity among adolescents aged 10–19 years (BMI > +2 standard deviations above the median (crude estimate)). Erişim yeri: https://platform.who.int/data/maternal-newborn-child-adolescent-ageing/indicator-explorer-new/mca/prevalence-of-obesity-among-adolescents-aged-10-19-years-(bmi-2-standard-deviations-above-the-median-(crude-estimate)), Erişim tarihi: 06.01.2024.
7. Finucane OM, Reynolds CM, McGillicuddy FC, Roche HM. Insights into the role of macrophage migration inhibitory factor in obesity and insulin resistance. Proceedings of the Nutrition Society. 2012;71(4):622-633. doi:10.1017/S0029665112000730
8. Blaudt LS, de Souza Lopes T, de Moura Souza A, Yokoo EM, da Rocha CMM, Pereira RA. Association between dietary inflammatory index and anthropometric indicators of adiposity in Brazilian adolescents. Pediatr Obes. 2023;18(5). doi:10.1111/ijpo.13011

9. Shivappa N, Steck SE, Hurley TG, Hussey JR, Ma Y, Ockene IS, Hebert JR. A population-based dietary inflammatory index predicts levels of C-reactive protein in the Seasonal Variation of Blood Cholesterol Study (SEASONS). Public Health Nutr. 2014;17(8):1825-1833. doi:10.1017/S1368980013002565
10. Ahluwalia N, Andreeva VA, Kesse-Guyot E, Hercberg S. Dietary patterns, inflammation and the metabolic syndrome. Diabetes Metab. 2013;39(2):99-110. doi:10.1016/j.diabet.2012.08.007
11. Sethna CB, Alanko D, Wirth MD, et al. Dietary inflammation and cardiometabolic health in adolescents. Pediatr Obes. 2021;16(2). doi:10.1111/ijpo.12706
12. Shivappa N, Steck SE, Hurley TG, Hussey JR, Hébert JR. Designing and developing a literature-derived, population-based dietary inflammatory index. Public Health Nutr. 2014;17(8):1689-1696. doi:10.1017/S1368980013002115
13. Patel I, Tang X, Song Z, Zhou J. Relationship between dietary inflammatory index and chronic diseases in older U.S. Adults: NHANES 1999–2018. BMC Public Health. 2025;25(1):1498. doi:10.1186/s12889-025-22544-3
14. Lytle LA, Seifert S, Greenstein J, McGovern P. How Do Children’s Eating Patterns and Food Choices Change over Time? Results from a Cohort Study. American Journal of Health Promotion. 2000;14(4):222-228. doi:10.4278/0890-1171-14.4.222
15. Lawless M, Shriver LH, Wideman L, et al. Associations between eating behaviors, diet quality and body mass index among adolescents. Eat Behav. 2020;36:101339. doi:10.1016/j.eatbeh.2019.101339
16. Verbiest I, Michels N, Tanghe A, Braet C. Inflammation in obese children and adolescents: Association with psychosocial stress variables and effects of a lifestyle intervention. Brain Behav Immun. 2021;98:40-47. doi:10.1016/j.bbi.2021.07.020
17. Kim Y, Chen J, Wirth M, Shivappa N, Hebert J. Lower Dietary Inflammatory Index Scores Are Associated with Lower Glycemic Index Scores among College Students. Nutrients. 2018;10(2):182. doi:10.3390/nu10020182
18. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi. Beslenme ve Diyetetik Bölümü. Beslenme Durumu ve Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Sonuç Raporu. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Yayınları; 2014.
19. World Health Organization. WHO Child Growth Standards: Training Course on Child Growth Assessment. 2008. Erişim yeri: https://www.who.int/publications/i/item/9789241595070, Erişim tarihi: 06.01.2024.
20. Özdoğan Y. Adolesanların Yeme Davranışı ve Beslenme Bilgilerini Saptamaya Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması. Doktora Tezi, Danışman: Ayşe Özfer Özçelik, Yayınlanmamış tez, Ankara, 2013.
21. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Yayını No:1031, Ankara; 2022.
22. İslamoğlu AH, Garipağaoğlu M, Yoldaş İlktaç H, Güneş FE. Postmenopozal Yaşlıların Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi. Geriatrik Bilimler Dergisi. 2019;2(1):20-6.
23. Zhang L, Peng H, Wang Y, Ba H. Association of dietary inflammatory index with obesity among children and adolescents in the United States NHANES cohort: a population-based study. Ital J Pediatr. 2024;50(1):14. doi:10.1186/s13052-024-01586-0
24. Aslani Z, Qorbani M, Hébert JR, Shivappa N, Motlagh ME, Asayesh H, Kelishadi R. Association of Dietary Inflammatory Index with anthropometric indices in children and adolescents: the weight disorder survey of the Childhood and Adolescence Surveillance and Prevention of Adult Non-communicable Disease (CASPIAN)-IV study. British Journal of Nutrition. 2019;121(3):340-350. doi:10.1017/S0007114518003240
25. Leite L de O, Lira CRN, Pitangueira JCD, Costa PR de F. Dietary inflammatory index, body adiposity indicators and blood pressure in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Nutr Res Rev. Published online August 26, 2025:1-17. doi:10.1017/S0954422425100164
26. Ghorabi S, Esteghamati A, Azam K, Daneshzad E, Sadeghi O, Salari-Moghaddam A, Djafarian, K. Association between dietary inflammatory index and components of metabolic syndrome. J Cardiovasc Thorac Res. 2019;12(1):27-34. doi:10.34172/jcvtr.2020.05
27. San KMM, Fahmida U, Wijaksono F, Lin H, Zaw KK, Htet MK. Chronic low grade inflammation measured by dietary inflammatory index and its association with obesity among school teachers in Yangon, Myanmar. Asia Pac J Clin Nutr. 2018;27(1):92-98. doi:10.6133/apjcn.042017.06
28. Karimbeiki R, Alipoor E, Yaseri M, Shivappa N, Hebert JR, Hosseinzadeh‐Attar MJ. Association between the dietary inflammatory index and obesity in otherwise healthy adults: Role of age and sex. Int J Clin Pract. 2021;75(10). doi:10.1111/ijcp.14567
29. Baldwin JN, Haslam RL, Clarke E, Attia J, Hutchesson MJ, Rollo ME, Collins CE. Eating Behaviors and Diet Quality: A National Survey of Australian Young Adults. J Nutr Educ Behav. 2022;54(5):397-405. doi:10.1016/j.jneb.2021.12.001
30. van Ansem WJ, Schrijvers CT, Rodenburg G, van de Mheen D. Maternal educational level and children’s healthy eating behaviour: role of the home food environment (cross-sectional results from the INPACT study). International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2014;11(1):113. doi:10.1186/s12966-014-0113-0