TR
EN
Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler
Öz
Dünyada ve Türkiye’de yaşlı nüfusun hızla artması, yaşlı bireylerde ilaç yönetimi konusunu sağlık hizmetlerinin öncelikli alanlarından biri haline getirmiştir. Yaşlı bireylerde çoklu hastalık yükü ve buna bağlı polifarmasi, ilaç tedavisini karmaşıklaştırmakta ve ilaç uyumunu zorlaştırmaktadır. Bu derlemede, yaşlılarda ilaç kullanımı uyumunu etkileyen faktörler kapsamlı şekilde ele alınmış; fiziksel, bilişsel, tedaviye ilişkin, sosyoekonomik ve sistem kaynaklı birçok etkenin uyum üzerinde belirleyici rol oynadığı vurgulanmıştır. Ayrıca, ilaç uyumunu artırmaya yönelik teknoloji destekli uygulamalar, hasta eğitimi, eczacı ilaç danışmanlığı, polifarmasi yönetimi ve hasta-merkezli iletişim gibi çok boyutlu stratejiler değerlendirilmiştir. Güncel literatür, bu stratejilerin etkileşimli ve bireyselleştirilmiş şekilde uygulanmasının, ilaç uyumunu anlamlı düzeyde artırabileceğini göstermektedir. Yaşlı bireylerin yaşam kalitesini ve tedavi etkinliğini artırmak için multidisipliner ve bütüncül yaklaşımlar temel alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- World Health Organization. WHO calls for urgent transformation of care and support systems for older people [Internet]. Geneva: WHO; 2024 Oct 1 [cited 2025 Jul 23]. Available from: https://www.who.int/news/item/01-10-2024-who-calls-for-urgent-transformation-of-care-and-support-systems-for-older-people
- Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle yaşlılar, 2024 [Internet]. Ankara: TÜİK; 2024 [cited 2025 Jul 23]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2024-54079
- World Health Organization. Ageing [Internet]. Geneva: WHO; 2025 [cited 2025 Jul 23]. Available from: https://www.who.int/health-topics/ageing#tab=tab_1
- Punnapurath S, Vijayakumar P, Platty PL, Krishna S, Thomas T. A study of medication compliance in geriatric patients with chronic illnesses at a tertiary care hospital. J Family Med Prim Care. 2021;10(4):1644–8. doi:10.4103/jfmpc.jfmpc_1302_20
- World Health Organization. Shared decision-making. Universal health coverage global monitoring [Internet]. Geneva: WHO; 2019 [cited 2025 Jul 23]. Available from: https://www.who.int/docs/default-source/patient-safety/who-uhc-sds-2019-11-eng.pdf
- Varghese D, Ishida C, Patel P, Koya HH. Polypharmacy. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2025 Jul 23]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532953/
- Patel NU, Moore BA, Craver RF, Feldman SR. Ethical considerations in adherence research. Patient Prefer Adherence. 2016;10:2429-2435. Published 2016 Dec 5. doi:10.2147/PPA.S117802
- Güner MY, Kara M, Kavukcu N, Çevik M, Gören Y, Kocaarslan D, et al. Altmış yaş ve üzeri bireylerde ilaç uyumuna yönelik eğitim çalışması. Turk J Fam Pract. 2022;26(3):88–94. Available from: https://turkjfampract.org/article/view/736
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
14 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
5 Aralık 2025
Kabul Tarihi
31 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 2
APA
Mete, S., & Özdil, K. (2026). Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(2), 415-431. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1836626
AMA
1.Mete S, Özdil K. Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19(2):415-431. doi:10.26559/mersinsbd.1836626
Chicago
Mete, Soner, ve Kamuran Özdil. 2026. “Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 (2): 415-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1836626.
EndNote
Mete S, Özdil K (01 Ağustos 2026) Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 2 415–431.
IEEE
[1]S. Mete ve K. Özdil, “Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 19, sy 2, ss. 415–431, Ağu. 2026, doi: 10.26559/mersinsbd.1836626.
ISNAD
Mete, Soner - Özdil, Kamuran. “Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19/2 (01 Ağustos 2026): 415-431. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1836626.
JAMA
1.Mete S, Özdil K. Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19:415–431.
MLA
Mete, Soner, ve Kamuran Özdil. “Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 19, sy 2, Ağustos 2026, ss. 415-31, doi:10.26559/mersinsbd.1836626.
Vancouver
1.Soner Mete, Kamuran Özdil. Yaşlılarda ilaç uyumunun geliştirilmesine yönelik stratejiler. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Ağustos 2026;19(2):415-31. doi:10.26559/mersinsbd.1836626