TİP 1 diabetes mellitus’lu bireylerde yeme davranışı bozukluğu: Diyabulimia
Öz
Tip 1 diabetes mellitus (Tip 1 DM), tedavisinde beslenmenin
önemli rol oynadığı, prevalansı gün geçtikçe artan metabolik bir bozukluktur.
Öğün planları, öğün saatleri ve yasak yiyecek kavramı, diyabetli bireylerin
zihnini sürekli meşgul edip vücut ağırlığı kontrolü üzerine düşünmelerine neden
olabilmektedir. Bu durum özellikle Tip 1 DM’li kız adölesanlarda yeme davranışı
bozukluğu insidansını artırabilmektedir. Oluşumunda genetik, biyolojik ve
çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülen
ve henüz DSM-V sınıflandırmasında yer almayan ‘diyabulimia’, Tip 1 DM’li
bireylerin ağırlık kontrolünü sağlamak amacıyla insülin dozunu azaltması veya
bilinçli olarak atlaması olarak tanımlanmaktadır. Diyabulimia,
diyabete bağlı komplikasyon riskini ve mortalite oranını artırmakla birlikte
geç puberteye, düzensiz menstrüasyon siklusuna, anksiyete problemlerine,
depresif ataklara ve intihar girişimine neden olabilmektedir. Diyabulimia
tedavisi diğer yeme davranışı bozukluklarında olduğu gibi alanında uzman
doktor, psikiyatr, diyetisyen, hemşire ve psikoloğu içeren multidisipliner bir
ekip çalışmasını gerektirmektedir. Tedavinin uzun sürmesi ve hastalığın
tekrarlama riskinin son derece yüksek olması nedeniyle, bu konuda duyarlı
olunması ve gelişiminin önlenmesi oldukça önemlidir. Diyabetliler arasında
tanısı henüz konulamamış diyabulimia vakalarının olduğu tahmin edilmektedir. Bu
nedenle derleme olarak hazırlanan bu makalede, diyabulimianın diyetisyen
perspektifinden tedavisinin ve izleminin literatür ışığında tartışılması ve
sağlık personelinin konu ile ilgili farkındalığının artırılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Nicolau J, Masmiquel L. Eating disorders and diabetes mellitus. Endocrinología y nutrición 2015;62(7):297-299.
- 2. American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes. Diabetes Care, 2017;40(1):4-5.
- 3. Weaver K. Eating disorders in people with type 1 diabetes. Nursing Standard 2012;26(43):43–47.
- 4. Maner F. Yeme bozuklukları, psikiyatrde derlemeler, olgular ve varsayımlar. Reviews, Cases and Hypotheses in Psychiatry 2007;1(1):21-28.
- 5. Bruch H. Eating disorders: obesity, anorexia nervosa and the person within. Revised ed. Edition., New York, Basic Books, 1973:211-285.
- 6. American Psychiatric Association. Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders (DSM-V). In: Susan K. Schultz, Emily A. Kuhl EDS: Feeding and Eating Disorder, 5thEd., England: New School Library, 2013:329-355.
- 7. Ackard DM, Vik N, Neumark-Sztainer D, Schmitz KH, Hannan P, Jacobs DR. Disordered eating and body dissatisfaction in adolescents with type 1 diabetes and a population-based comparison sample: comparative prevalence and clinical implications. Pediatric Diabetes 2008;9(4):312–319.
- 8. Darbar N, Mokha M. Diabulimia: a body-image disorder in patients with type 1 diabetes mellitus. Canadian Athletic Therapists Association 2008;13(4):31–33.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Gülsüm Şahin
ANKARA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BESLENME VE DİYETETİK BÖLÜMÜ
Türkiye
Yasemin Atik Altınok
Bu kişi benim
Türkiye
Alev Keser
ANKARA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BESLENME VE DİYETETİK BÖLÜMÜ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2017
Kabul Tarihi
4 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 11 Sayı: 3
Cited By
Determining the risk of diabulimia and its relationship with diet quality and nutritional status of adolescents with type 1 diabetes
Nutrition Clinique et Métabolisme
https://doi.org/10.1016/j.nupar.2021.05.002Adölesanlarda diyabete özgü yeme bozukluğu:‘Diabulimia’ riskinin ve metabolik etkilerinin araştırılması
Ege Tıp Dergisi
https://doi.org/10.19161/etd.1085617Tip 1 Diyabetli Adölesanlarda Diyete Uyum Durumu ile Diyabulimia Riskinin HbA1c Düzeyine Etkisi
Akdeniz Medical Journal
https://doi.org/10.53394/akd.1053081Diabetes-specific eating disorder and possible associated psychopathologies in adolescents with type 1 diabetes mellitus
Eating and Weight Disorders - Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity
https://doi.org/10.1007/s40519-023-01559-yDisordered eating behaviors and associated factors in children and adolescents with type 1 diabetes
Archives de Pédiatrie
https://doi.org/10.1016/j.arcped.2024.04.006Psychopathological aspects of EDs in adolescents with type 1 diabetes: Findings from the DEPS-R and clinical outcomes
Endocrinología, Diabetes y Nutrición
https://doi.org/10.1016/j.endinu.2025.501719Psychopathological aspects of EDs in adolescents with type 1 diabetes: Findings from the DEPS-R and clinical outcomes
Endocrinología, Diabetes y Nutrición (English ed.)
https://doi.org/10.1016/j.endien.2026.501719