Araştırma Makalesi

Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri

Cilt: 12 Sayı: 2 30 Ağustos 2019
PDF İndir
EN TR

Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri

Öz

Amaç: Bu çalışmada stres ve menopozun birlikte, öğrenme işlevi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmada, 60 adet dişi Wistar-Albino sıçan kullanılmıştır. Bu sıçanlar randomize olarak kontrol (Grup I), deneysel immobilizasyon stres modeli (Grup II), deneysel menopoz modeli (Grup III) ve deneysel menopoz modeli + deneysel stres modeli (Grup IV) olmak üzere her bir grupta 15’er hayvan bulunan 4 gruba ayrılmıştır. Tüm sıçanların uzun dönemdeki bilişsel ve motor yetileri davranış deneyleri (açık alan ve Morris su tankı) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseninin geribildirim işlevinde merkezi konumunda olan kortikosteroid reseptör (Glukokortikoid reseptörü ve mineralokortikoid reseptörü) gen ekspresyonu mRNA izolasyonu ve cDNA sentezi takibinde SYBR Green kullanılarak eş zamanlı PCR yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular: Tüm grupların kendi içinde günlere göre ortalama yükseltiyi bulma sürelerinin karşılaştırmasında, birinci günden 4. güne kadar, tüm gruplarda her günün ortalama yükseltiyi bulma sürelerinin bir önceki günden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde kısa olduğu saptanmıştır (p<0.001). Güne göre yükseltiyi bulma sürelerinin gruplar arasında karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Açık alan deneyinde ortalama katedilen mesafenin gruplara göre karşılaştırmasında grup II en düşük ortalamaya sahip olmasına karşın, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Hipokampal dokuda hem glukokortikoid reseptörünün hem de mineralokortikoid reseptörünün gen ekspresyonu tüm gruplarda kontrol grubuna kıyasla düşük bulunmuştur. Ancak bu düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu sonuç akut immobilizasyon stresin ve deneysel menopoz modelinin öğrenme üzerinde etkili olmadığını düşündürmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1) Lupien SJ, Juster RP, Raymond C, Marin MF. The effects of chronic stress on the human brain: From neurotoxicity, to vulnerability, to opportunity. Front Neuroendocrinol 2018;49:91-105. 2) Tamer Ş. Stres Fizyolojisi. Yiğit R. Genel Fizyoloji, İÜ, İstanbul Tıp Fakültesi., Temel ve Klinik Bilimler Ders Kitapları, Nobel Tıp Kitabevi 2001:29-39. 3) Herman JP, Ostrander MM, Muelle NK, Figueiredo H. Limbic system mechanisms of stress regulation: hypothalamo-pituitary-adrenocorticol axis. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2005:29(8):1201-1213. 4) De Cloet ER, Vreugdenhil E, Oitzl MS, Joels M. Brain corticosteroid receptor balance and homeostatic control. Frontiers Neuroendocrinol 1991;12(2):95-164. 5) De Cloet ER, Vreugdenhil E, Oitzl MS, Joels M. Brain corticosteroid receptor balance in healt and disease. Endocr Rev 1998;19(3):269-301. 6) Heck AL, Handa RJ. Sex differences in the hypothalamic-pituitary-adrenal axis' response to stress: an important role for gonadal hormones. Neuropsychopharmacology 2019;44(1):45-58. 7) Sunstrum JK, Inoue W. Heterosynaptic modulation in the paraventricular nucleus of the hypothalamus. Neuropharmacology 2018;3908(18):30841-30844. 8) Sawada H, Shimohama S. Neuroprotective effects of estradiol in mesencephalic dopaminergic neurons. Neurosci Biobehav Rev.2000; 24(1):143-147. 9) Han F, Ding J, Shi Y. Expression of amygdala mineralocorticoid receptor and glucocorticoid receptor in the single-prolonged stress rats. BMC Neurosci 2014;15(1):77. 10) Tsujita Y, Muraski J, Shiraishi I, Kato T, Kajstura J, Anversa P, Sussman MA. Nuclear targeting of Akt antagonizes aspects of cardiomyocyte hypertrophy. Proc Natl Acad Sci USA 2006;103(32):11946-51. 11) KD Ehman, VC Moser. Evaluation of cognitive function in weanling rats: A review of methods suitable for chemical screening. Neurotoxicology and Teratology 2006;28(1):144-161. 12) Agrawal R, Tyagi E, Saxena G, Nath C. Cholinergic influence on memory stages: A study on scopolamine amnesic mice. Indian J Pharmacol 2009;41(4):192-196. 13) Feng EC, Jiang L. Effects of leptin on neurocognitive and motor functions in juvenile rats in a preterm brain damage model. Mol Med Rep 2018;18(4):4095-4102. 14) Biedermann SV, Biedermann DG, Wenzlaff F, Kurjak T, Nouri S, Auer MK, Wiedemann K, Briken P, Haaker J, Lonsdorf TB, Fuss J. An elevated plus-maze in mixed reality for studying human anxiety-related behavior. BMC Biol 2017;15(1):125. 15) Ikeda T, Mishima K, Aoo N, Harada K, Liu AX, Egashira N, Iwasaki K, Fujiwara M, Ikenoue T. Rehabilitative training tasks ımprove spatial learning impairment in the water maze following hypoxic-ischemic insult in neonatal rats. Ped Research 2006;59(1):61-5. 16) Lieben CK.J, Oorsouw KV, Deutz NEP, Blokland A. Acute tryptophan depletion induced by a gelatin-based mixture impairs object memory but not affective behavior and spatial learning in the rat. Behav Brain Res 2004;151(1-2):53-64 17) A Ennaceur, S Michalikova, PL Chazot. Models of anxiety: Responses of rats to novelty in an open space an enclosed space. Behav Brain Res 2006;171(1):26-49. 18) Pereria LO, Arteni NS, Peterson RC, Padilha da Rocha A, Achaval M, Netto CA. Effects of daily environmental enrichment on memory deficits and brain injury following neonatal hypoxia-ischemia in the rat. Neurobiology of Learning and Memory 2007;87(1):101-8. 19) Ikeda T, Mishima K, Aoo N. Combination treatment of neonatal rats with hypoxiaischemia and endotoxin induces long-lasting memory and learning impairment that is associated with extended cerebral damage. Am J of Obst and Gynecology 2004;191(6); 2132-41. 20) D’ Hooger D, De Deyn PP. Applications of the Morris water maze in the study of learning and memory. Brain Res Rev 2001;36(1):60-90. 21) Bramham CR. Control of synaptic consolidation in the dentate gyrus: mechanisms, functions, and therapeutic implications. Prog Brain Res 2007;163:453-71.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2018

Kabul Tarihi

28 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Berköz, M., Hatungil, F. R., Yalın, A. E., Çömelekoğlu, Ü., Yalın, S., Beydağı, H., Reşitoğlu, B., Şahin, N. Ö., & Eroğlu, P. (2019). Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 210-219. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.489911
AMA
1.Berköz M, Hatungil FR, Yalın AE, vd. Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12(2):210-219. doi:10.26559/mersinsbd.489911
Chicago
Berköz, Mehmet, Fatma Rezan Hatungil, Ali Erdinç Yalın, vd. 2019. “Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2): 210-19. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.489911.
EndNote
Berköz M, Hatungil FR, Yalın AE, Çömelekoğlu Ü, Yalın S, Beydağı H, Reşitoğlu B, Şahin NÖ, Eroğlu P (01 Ağustos 2019) Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 2 210–219.
IEEE
[1]M. Berköz vd., “Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 12, sy 2, ss. 210–219, Ağu. 2019, doi: 10.26559/mersinsbd.489911.
ISNAD
Berköz, Mehmet - Hatungil, Fatma Rezan - Yalın, Ali Erdinç - Çömelekoğlu, Ülkü - Yalın, Serap - Beydağı, Hüseyin - Reşitoğlu, Bora - Şahin, Nefise Özlen - Eroğlu, Pelin. “Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/2 (01 Ağustos 2019): 210-219. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.489911.
JAMA
1.Berköz M, Hatungil FR, Yalın AE, Çömelekoğlu Ü, Yalın S, Beydağı H, Reşitoğlu B, Şahin NÖ, Eroğlu P. Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12:210–219.
MLA
Berköz, Mehmet, vd. “Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 2, Ağustos 2019, ss. 210-9, doi:10.26559/mersinsbd.489911.
Vancouver
1.Mehmet Berköz, Fatma Rezan Hatungil, Ali Erdinç Yalın, Ülkü Çömelekoğlu, Serap Yalın, Hüseyin Beydağı, Bora Reşitoğlu, Nefise Özlen Şahin, Pelin Eroğlu. Stres ve menopozun öğrenme üzerindeki etkileri. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Ağustos 2019;12(2):210-9. doi:10.26559/mersinsbd.489911

Cited By

Öğrenme ve Karar Verme Yolculuğunda Uyku ve Stres Mesaisi

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1425777

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807