Derleme

Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi

Cilt: 12 Sayı: 2 30 Ağustos 2019
PDF İndir
TR EN

Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi

Öz

Yaygın ve ciddi bir psikiyatrik hastalık olan şizofreni, dünya nüfusunun %0.5-%1’ini etkilemektedir. Şizofreni çeşitli semptomlarla seyretmesi nedeniyle kompleks klinik bulguları olan nörogelişimsel bir bozukluktur. Etiyolojisi tam olarak bilinemeyen şizofrenin gelişiminde beyindeki kimyasalların, yapısal farklılıkların ve genlerin etkisi olduğu düşünülürken; patogenezinde çevresel, psikolojik ve sosyal etkenlerin rolü olduğu düşünülmektedir. Deneysel hayvan modellerinin geliştirilmesi, insanlarda modellenemeyen bu hastalığın fizyopatolojisini ve nörobiyolojik temellerinin anlaşılmasına imkân sağlamaktadır. Deneysel yöntem olarak kalsineurin, neuregulin gibi genler genetik modellerde; prenatal stres gelişimsel modellerde; dopaminerjik agonist gibi ilaçlar ilaç ve kimyasal modellerde; hipokampal lezyon neonatal hipokampüs lezyon modellerinde deneysel hayvan modelleri oluşturulmasında kullanılmaktadır. Düşük enerji, motivasyon eksikliği, delüzyon, halüsinasyon, anlamada ve öğrenmede yetersizlik, bellekte zayıflama vb. şizofreninin bilinen semptomlarındandır. Değişik yöntemlerle oluşturulan deneysel hayvan modellerinde hangi semptomun ortaya çıktığını belirlemek için davranışsal test yöntemleri kullanılmaktadır. Bu test yöntemlerinden prepulse inhibisyon ve yeni obje tanıma testleri çoğunlukla kullanılmaktadır. Yeni obje tanıma testi şizofreninin kognitif semptomlarıyla, prepulse inhibisyon testi ise pozitif semptomlarıyla ilgilidir. Genetik, gelişimsel ve kimyasal modellerle oluşturulan bu hastalığın temellerini kavrayabilmek ve yeni tedaviler geliştirebilmek için deney hayvanı modellerinin geliştirilmesi ve daha geniş çaplı çalışmalarda kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Tamminga CA, Holcomb HH. Phenotype of schizophrenia: a review and formulation. Mol Psychiatry 2005;10:27–39.
  2. Ross CA, Margolis RL, Reading SA, Pletnikov M, Coyle JT. Neurobiology of schizophrenia. Neuron 2006;1:139-153.
  3. World Health Organization Schizophrenia 2016.
  4. Göktalay G., Aktaş Ö., Kayır H. Turkiye Klinikleri J Pharmacol-Special Topics. 2016;4(1):53-60.
  5. Hay A, Byers A, Sereno M, Basra MK, Dutta S. Asenapine versus placebo for schizophrenia. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Nov 24;(11):CD011458.
  6. Perry W, Geyer MA, Braff DL: Sensorimotor gating and thought disturbance measured in close temporal proximity in schizophrenic patients. Arch Gen Psychiatry. 1999;56:277-281.
  7. Ural C, Öncü F, Belli H, Soysal H. Adli psikiyatrik süreç içindeki şizofreni hastalarının şiddet davranışı değişkenleri: bir olgu kontrol çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2013;24:17-24.
  8. Mouri A, Nagai T, Ibi D, Yamada K. Animal models of schizophrenia for molecular and pharmacological intervention and potential candidate molecules. Neurobiol Dis.2013;53:61-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2019

Kabul Tarihi

24 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özkul, T., & Gölgeli, A. (2019). Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 351-359. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.517921
AMA
1.Özkul T, Gölgeli A. Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12(2):351-359. doi:10.26559/mersinsbd.517921
Chicago
Özkul, Tuba, ve Asuman Gölgeli. 2019. “Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2): 351-59. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.517921.
EndNote
Özkul T, Gölgeli A (01 Ağustos 2019) Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 2 351–359.
IEEE
[1]T. Özkul ve A. Gölgeli, “Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 12, sy 2, ss. 351–359, Ağu. 2019, doi: 10.26559/mersinsbd.517921.
ISNAD
Özkul, Tuba - Gölgeli, Asuman. “Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/2 (01 Ağustos 2019): 351-359. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.517921.
JAMA
1.Özkul T, Gölgeli A. Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12:351–359.
MLA
Özkul, Tuba, ve Asuman Gölgeli. “Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 2, Ağustos 2019, ss. 351-9, doi:10.26559/mersinsbd.517921.
Vancouver
1.Tuba Özkul, Asuman Gölgeli. Deneysel şizofreni modellerinin oluşturulması ve deneysel yöntemlerle şizofreni belirtilerinin değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Ağustos 2019;12(2):351-9. doi:10.26559/mersinsbd.517921

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi'de yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807