Araştırma Makalesi

Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Cilt: 12 Sayı: 3 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmada 18 yaş üstü bireylerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki farkındalıklarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü 402 birey katılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler 22 maddelik 5’li Likert tipinde bir ölçek deneme formu kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler üzerinden betimsel istatistikler, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, bağımsız gruplar t testi uygulanmış ve Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin tek faktörlü 3 bileşenli bir yapı sergilediğini ve 15 maddeden oluştuğunu göstermiştir. Tek faktörlü üç bileşenli bu yapı doğrulayıcı faktör analiziyle de doğrulanmıştır. Ölçeğin alfa güvenirliği 0.83 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Ölçeğin akılcı ilaç kullamını farkındalığını ölçmeye yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1- Uskun E, Başar Uskun S, Öztürk M, Kişioğlu AN. Sağlık Ocağına Başvuru Öncesi İlaç Kullanımı. STED 2014;13(12):451-454.2- World Health Organization. Antimicrobial resistance: a threat to global health security. Rational use of medicines by prescribers and patients A58/14(2005). Erişim Yeri: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/20291/A58_14-en.pdf?sequence=1&isAllowed=y, Erişim Tarihi: 01.10.20183- Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Neden akılcı ilaç kullanımı. Erişim Yeri: http://www.akilciilac.gov.tr/?page_id=81, Erişim Tarihi:01.10.2018.4- Ambwani S, Mathur AK. Rational Drug Use. Health Administrator 2006;9(1):5-7.5- World Health Organization. The rational use of drugs’ World Health Organization report of the conference of experts. Nairobi, 25-29 November (1985). Erişim Yeri: http://apps.who.int/medicinedocs/documents/s17054e/s17054e.pdf, Erişim tarihi:02.10.2018.6- Erkuş A. Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I. İkinci Baskı, Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık, 2014.7- Şahin Hisli N, Yeniçeri Z. “Farkındalık” Üzerine Üç Araç: Psikolojik Farkındalık, Bütünleyici Kendilik Farkındalığı ve Toronto Bilgece Farkındalık Ölçekleri. Turk J Psychol 2015;30(76):48-64.8- Cigolla F, Brown D. A way of being: bringing mindfulness into individual therapy. Psychother Res 2011;21:709-721.9- Karakelle S, Saraç S. Çocuklar İçin Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A ve B Formları: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. TPY 2007;10(20):87-103.10- Fletcher L, B Schoendorff, Hayes SC. Searching for mindfulness in the brain: A process-oriented approach to examining the neural correlates of mindfulness. Mindfulness 2010;1(1):41-63.11- Beitel M, Ferrer E, Cecero JJ. Psychological mindedness and awareness of self and others. J Clin Psychol 2005;61(6):739-750.12- Gulick RV. Consciousness. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Erişim Yeri: http:///plato.stanford.edu/entries/co nsciousness/, Erişim Tarihi:02.10.2018.13- Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Birinci Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2010.14- Tavşancıl E. Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Üçüncü Baskı, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2006.15- Tatlıdil H. Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz. Birinci Baskı, Ankara: Engin Yayınları, 1992.16- Erkuş A. Psikometri Üzerine Yazılar. Birinci Baskı, Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, 2003.17- Tabachnick BG, Fidel SL. Using multivariate statistics. Fourth Edition, New York: Harper Collins,2001.18- Kan A, Akbaşi A. Lise Öğrencilerinin Kimya Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması. MEÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 2005;1(2):227-237.19- Alıcı D. Okula Yönelik Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Eğitim ve Bilim 2013;38(168):318-331.20- Kline RB. Principles and practice of structural equation modeling. Second edition, New York: The Guilford Press, 2005.21- Şimşek ÖF. Yapısal eşitlik modellemesine giriş: temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Birinci Baskı, Ankara: Elinoks Yayıncılık, 2007.22- Yılmaz V, Çelik HE. LISREL ile yapısal eşitlik modellemesi ı: temel kavramlar, uygulamalar, programlama. Üçüncü Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2009.23- Edwards AL. Techniques of Attitude Scale Construction. First Edition, New York: Appleton-Century-Crofts., Inc., 1957.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2019

Kabul Tarihi

27 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aktaş, H., & Selvi, H. (2019). Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 439-447. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.543459
AMA
1.Aktaş H, Selvi H. Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12(3):439-447. doi:10.26559/mersinsbd.543459
Chicago
Aktaş, Hakkı, ve Hüseyin Selvi. 2019. “Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (3): 439-47. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.543459.
EndNote
Aktaş H, Selvi H (01 Aralık 2019) Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 3 439–447.
IEEE
[1]H. Aktaş ve H. Selvi, “Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 12, sy 3, ss. 439–447, Ara. 2019, doi: 10.26559/mersinsbd.543459.
ISNAD
Aktaş, Hakkı - Selvi, Hüseyin. “Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/3 (01 Aralık 2019): 439-447. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.543459.
JAMA
1.Aktaş H, Selvi H. Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12:439–447.
MLA
Aktaş, Hakkı, ve Hüseyin Selvi. “Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 3, Aralık 2019, ss. 439-47, doi:10.26559/mersinsbd.543459.
Vancouver
1.Hakkı Aktaş, Hüseyin Selvi. Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2019;12(3):439-47. doi:10.26559/mersinsbd.543459

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807