Erişkinlerde akılcı ilaç kullanımı farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Öz
Amaç: Bu çalışmada 18 yaş üstü bireylerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki farkındalıklarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü 402 birey katılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler 22 maddelik 5’li Likert tipinde bir ölçek deneme formu kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler üzerinden betimsel istatistikler, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, bağımsız gruplar t testi uygulanmış ve Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin tek faktörlü 3 bileşenli bir yapı sergilediğini ve 15 maddeden oluştuğunu göstermiştir. Tek faktörlü üç bileşenli bu yapı doğrulayıcı faktör analiziyle de doğrulanmıştır. Ölçeğin alfa güvenirliği 0.83 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Ölçeğin akılcı ilaç kullamını farkındalığını ölçmeye yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1- Uskun E, Başar Uskun S, Öztürk M, Kişioğlu AN. Sağlık Ocağına Başvuru Öncesi İlaç Kullanımı. STED 2014;13(12):451-454.2- World Health Organization. Antimicrobial resistance: a threat to global health security. Rational use of medicines by prescribers and patients A58/14(2005). Erişim Yeri: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/20291/A58_14-en.pdf?sequence=1&isAllowed=y, Erişim Tarihi: 01.10.20183- Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Neden akılcı ilaç kullanımı. Erişim Yeri: http://www.akilciilac.gov.tr/?page_id=81, Erişim Tarihi:01.10.2018.4- Ambwani S, Mathur AK. Rational Drug Use. Health Administrator 2006;9(1):5-7.5- World Health Organization. The rational use of drugs’ World Health Organization report of the conference of experts. Nairobi, 25-29 November (1985). Erişim Yeri: http://apps.who.int/medicinedocs/documents/s17054e/s17054e.pdf, Erişim tarihi:02.10.2018.6- Erkuş A. Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I. İkinci Baskı, Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık, 2014.7- Şahin Hisli N, Yeniçeri Z. “Farkındalık” Üzerine Üç Araç: Psikolojik Farkındalık, Bütünleyici Kendilik Farkındalığı ve Toronto Bilgece Farkındalık Ölçekleri. Turk J Psychol 2015;30(76):48-64.8- Cigolla F, Brown D. A way of being: bringing mindfulness into individual therapy. Psychother Res 2011;21:709-721.9- Karakelle S, Saraç S. Çocuklar İçin Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A ve B Formları: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. TPY 2007;10(20):87-103.10- Fletcher L, B Schoendorff, Hayes SC. Searching for mindfulness in the brain: A process-oriented approach to examining the neural correlates of mindfulness. Mindfulness 2010;1(1):41-63.11- Beitel M, Ferrer E, Cecero JJ. Psychological mindedness and awareness of self and others. J Clin Psychol 2005;61(6):739-750.12- Gulick RV. Consciousness. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Erişim Yeri: http:///plato.stanford.edu/entries/co nsciousness/, Erişim Tarihi:02.10.2018.13- Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Birinci Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2010.14- Tavşancıl E. Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Üçüncü Baskı, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2006.15- Tatlıdil H. Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz. Birinci Baskı, Ankara: Engin Yayınları, 1992.16- Erkuş A. Psikometri Üzerine Yazılar. Birinci Baskı, Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, 2003.17- Tabachnick BG, Fidel SL. Using multivariate statistics. Fourth Edition, New York: Harper Collins,2001.18- Kan A, Akbaşi A. Lise Öğrencilerinin Kimya Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması. MEÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 2005;1(2):227-237.19- Alıcı D. Okula Yönelik Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Eğitim ve Bilim 2013;38(168):318-331.20- Kline RB. Principles and practice of structural equation modeling. Second edition, New York: The Guilford Press, 2005.21- Şimşek ÖF. Yapısal eşitlik modellemesine giriş: temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Birinci Baskı, Ankara: Elinoks Yayıncılık, 2007.22- Yılmaz V, Çelik HE. LISREL ile yapısal eşitlik modellemesi ı: temel kavramlar, uygulamalar, programlama. Üçüncü Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2009.23- Edwards AL. Techniques of Attitude Scale Construction. First Edition, New York: Appleton-Century-Crofts., Inc., 1957.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
22 Mart 2019
Kabul Tarihi
27 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 3
Cited By
Determining the Knowledge Level of Parents about Their Children’s Rational Drug Use
OSMANGAZİ JOURNAL OF MEDICINE
https://doi.org/10.20515/otd.952186E-Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.37880/cumuiibf.896847Determination of the Rational Drug Use Awareness of University Students
Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy
https://doi.org/10.52794/hujpharm.1024991Rational drug use and associated factors in pregnant women
Women & Health
https://doi.org/10.1080/03630242.2022.2148805TIP ÖĞRENCİLERİNİN AKILCI İLAÇ KULLANIMI BİLİNCİNİN ÖLÇÜLMESİ VE İLGİLİ FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Genel Tıp Dergisi
https://doi.org/10.54005/geneltip.1199429The Effect of Nursing Interventions for Rational Drug Use and Raising Awareness in Older Adults: A Randomized Controlled Study Protocol
Black Sea Journal of Health Science
https://doi.org/10.19127/bshealthscience.1295725EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN E-HEALTH LITERACY AND RATIONAL DRUG USE: A STUDY ON UNIVERSITY STUDENTS
Journal of International Health Sciences and Management
https://doi.org/10.48121/jihsam.1293638Yetişkin Bireylerde Akılcı İlaç Kullanımı Öz Farkındalığı ile Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir Araştırma
Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1341723TÜRKİYE’DE AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK ÖLÇEKLER
Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.34108/eujhs.1323068Akılcı İlaç Kullanımına İlişkin Verilen Eğitimin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Bilgi Düzeylerine Etkisi
STED / Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.17942/sted.1314196Yaşlılarda İlaç Bağımlılığı ve İlacın Kötüye Kullanımının Gerontolojik Perspektiften Değerlendirilmesi
Bağımlılık Dergisi
https://doi.org/10.51982/bagimli.1471584The Effect of Rational Drug Use Education Program on Nursing Students' Self-Awareness Level for Rational Drug Use
Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1499162