Derleme

Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi

Cilt: 13 Sayı: 1 30 Nisan 2020
PDF İndir
TR EN

Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi

Öz


Özet

Son zamanlarda düşük enerjili ya da enerjisiz tatlandırıcılar enerji ve glisemik etkilerden uzak oldukları gerekçesi ile şeker ikamesi olarak oldukça sık kullanılmaktadırlar. Bu tatlandırıcı türlerinin saf olarak kullanılması dışında günümüzde gıda ürünlerinin içerisinde sıkça bulunmaları tüketiciler tarafından alımını oldukça artırabilmektedir. Tatlandırıcılar sağlık üzerine etkileri açısından doğal ve yapay tatlandırıcılar olarak ikiye ayrılmaktadır. Deney hayvanlarında yapılan çalışmalarda yapay tatlandırıcı tüketimi enerji dengesini bozarak abdominal obezite, insülin direnci ve/veya bozulmuş glukoz toleransı dahil olmak üzere birçok metabolik sendrom bileşeni ile ilişkilendirilmektedir. Ayrıca karaciğer enzimleri ve oksidatif stres üzerine olumsuz etkisi olduğu da bildirilmektedir. Ancak yapay tatlandırıcıların glukoz intoleransını artırdığı, karaciğer enzimlerini ve oksidatif stres parametrelerini olumsuz etkilediğine dair çalışmaların yanında anlamlı sonuç bulunamayan çalışmalarda mevcuttur.  Bunun yanında doğal tatlandırıcıların insülin duyarlılığını artırdığı, kan glukozu üzerinde yararlı etkilerinin olduğu, karaciğer enzimleri ve oksidatif stres parametrelerini azaltıcı bir rol oynadıkları belirli çalışmalarda bildirilmektedir. Fakat doğal tatlandırıcıların bu parametreler üzerinde anlamlı etkisinin olmadığına dair çalışmalarda mevcuttur. Bu nedenle bu derlemede doğal ve yapay tatlandırıcıların glukoz intoleransı, karaciğer enzimleri ve oksidatif stres üzerine olan etkilerine yönelik çalışmaların derlenmesi amaçlanmıştır.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pepino MY. Metabolic effects of non-nutritive sweeteners. Physiol Behav 2015;152: 450-455.
  2. Pepino MY, & Bourne C. Nonnutritive sweeteners, energy balance and glucose homeostasis. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care 2011;14(4):391.
  3. Spencer M, Gupta A, Van Dam L, Shannon C, Menees S, & Chey WD. Artificial sweeteners: a systematic review and primer for gastroenterologists. Journal of neurogastroenterology and motility 2016;22(2):168.
  4. Abhilash M, Paul MS, Varghese MV, & Nair RH. Effect of long term intake of aspartame on antioxidant defense status in liver. Food Chem Toxicol 2011;49(6):1203-1207.
  5. Alkafafy MES, Ibrahim ZS, Ahmed MM, & El-Shazly SA. Impact of aspartame and saccharin on the rat liver: Biochemical, molecular, and histological approach. International journal of immunopathology and pharmacology 2015;28(2):247-255.
  6. Palmnäs MS, Cowan TE, Bomhof MR, Su J, Reimer RA, Vogel HJ, Hittle DS, & Shearer J. Low-dose aspartame consumption differentially affects gut microbiota-host metabolic interactions in the diet-induced obese rat. PloS one 2014;9(10):e109841.
  7. Ashok I, Wankhar D, Sheeladevi R, & Wankhar W. Long-term effect of aspartame on the liver antioxidant status and histopathology in Wistar albino rats. Biomedicine & Preventive Nutrition 2014;4(2):299-305.
  8. Singh S. U. N. A. N. D. A, Garg V. E. E. N. A, & Yadav D. E. E. P. A. K. Antihyperglycemic and antioxidative ability of Stevia rebaudiana (Bertoni) leaves in diabetes induced mice. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences 2013;5(2):297-302.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2019

Kabul Tarihi

18 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Pehlivan Zengin, M., & Köksal, E. (2020). Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 140-154. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135
AMA
1.Pehlivan Zengin M, Köksal E. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2020;13(1):140-154. doi:10.26559/mersinsbd.624135
Chicago
Pehlivan Zengin, Merve, ve Eda Köksal. 2020. “Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (1): 140-54. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135.
EndNote
Pehlivan Zengin M, Köksal E (01 Nisan 2020) Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 1 140–154.
IEEE
[1]M. Pehlivan Zengin ve E. Köksal, “Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 13, sy 1, ss. 140–154, Nis. 2020, doi: 10.26559/mersinsbd.624135.
ISNAD
Pehlivan Zengin, Merve - Köksal, Eda. “Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Nisan 2020): 140-154. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135.
JAMA
1.Pehlivan Zengin M, Köksal E. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2020;13:140–154.
MLA
Pehlivan Zengin, Merve, ve Eda Köksal. “Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Nisan 2020, ss. 140-54, doi:10.26559/mersinsbd.624135.
Vancouver
1.Merve Pehlivan Zengin, Eda Köksal. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Nisan 2020;13(1):140-54. doi:10.26559/mersinsbd.624135

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807