Araştırma Makalesi

Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 26 Ağustos 2020
PDF İndir
TR EN

Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların ağız içi muayenesinin yapılması ve sık görülen yan etkilerden olan ağız kuruluğu, yutma güçlüğü ve beslenme durumunda oluşan değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya primer baş boyun kanseri nedeniyle radyoterapi veya kemoradyoterapi uygulaması yapılan, cerrahi tedavi uygulanmamış 18-80 yaş arası 26 hasta dahil edilmiştir. Bulgular: Tedavi başlangıcında çalışmaya dahil edilen hastaların tamamında (%100) yutkunmada güçlük ve ağız kuruluğu tespit edildi, 21 tane hastada (%80.2) beslenme problemi bulunmaktaydı. Sonuç: Değişen ve gelişen tedavi seçenekleri ve organ koruyucu yaklaşımla sağ kalımın artması, koruyucu önlemlerin alınmasının, tedavi sonrası oluşan yan etkilerin ortadan kaldırılmasının ve gerek tıp gerekse diş hekimliği için bu konuda farkındalığın geliştirilmesinin önemini daha da arttırmaktadır. Her ne kadar radyoterapi teknikleri ve teknolojisi gelişim kaydetse de çalışmamız tedavi sonrası ağız kuruluğu, yutma güçlüğü ve beslenme bozukluğu gibi morbiditelerin hastalarda halen önemli bir sorun olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Çıtlak K, Kapucu S. Kemoterapi ve radyoterapi uygulanan baş-boyun kanserli hastalarda mukozit yönetimine yönelik kullanılan oral ajanların retrospektif olarak incelenmesi. Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing. 2017, 4(1), 15-27.
  2. 2. Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A cancer journal for clinicians. 2018;68(6):394-424.
  3. 3. Sanderson R, Ironside J. Squamous cell carcinomas of the head and neck. BMJ. 2002;325(7368):822-827.
  4. 4. Kent ML, Michael T. Brennan, Jenene L. Noll, Philip C. Fox, Stuart H. Burri, Jane C. Hunter, Peter B. Lockhart. Radiation-induced trismus in head and neck cancer patients. Supportive care in cancer. 2008;16(3):305-309.
  5. 5. Freitas DA, Caballero AD, Pereira MM, Oliveira SKM, Silva GPE, Hernández CIV. Oral sequelae of head and neck radiotherapy. Revista CEFAC. 2011;13(6):1103-1108.
  6. 6. Kraaijenga SA, van der Molen L, Jacobi I, Hamming-Vrieze O, Hilgers FJ, van den Brekel MW. Prospective clinical study on long-term swallowing function and voice quality in advanced head and neck cancer patients treated with concurrent chemoradiotherapy and preventive swallowing exercises. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. 2015;272(11):3521-3531.
  7. 7. Likhterov I, Ru M, Ganz C, Urken M, Chai R, Okay D, Liu J, Stewart R, Culliney B, Palacios D, Lazarus C. Objective and subjective hyposalivation after treatment for head and neck cancer: Long‐term outcomes. The Laryngoscope. 2018;128(12):2732-2739.
  8. 8. Kuhnt T, Jirsak N, Müller AC, Pelz T, Gernhardt C, Schaller HG, Janich M, Gerlach R, Dunst J. Quantitative and qualitative investigations of salivary gland function in dependence on irradiation dose and volume for reduction of xerostomia in patients with head-and-neck cancer. Strahlentherapie und Onkologie: Organ der Deutschen Rontgengesellschaft 2005;181(8):520-528.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2020

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Onay Karakaş, F., & Alpaslan, C. (2020). Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(2), 227-234. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.693663
AMA
1.Onay Karakaş F, Alpaslan C. Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2020;13(2):227-234. doi:10.26559/mersinsbd.693663
Chicago
Onay Karakaş, Ferah, ve Cansu Alpaslan. 2020. “Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (2): 227-34. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.693663.
EndNote
Onay Karakaş F, Alpaslan C (01 Ağustos 2020) Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 2 227–234.
IEEE
[1]F. Onay Karakaş ve C. Alpaslan, “Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 13, sy 2, ss. 227–234, Ağu. 2020, doi: 10.26559/mersinsbd.693663.
ISNAD
Onay Karakaş, Ferah - Alpaslan, Cansu. “Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/2 (01 Ağustos 2020): 227-234. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.693663.
JAMA
1.Onay Karakaş F, Alpaslan C. Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2020;13:227–234.
MLA
Onay Karakaş, Ferah, ve Cansu Alpaslan. “Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 2, Ağustos 2020, ss. 227-34, doi:10.26559/mersinsbd.693663.
Vancouver
1.Ferah Onay Karakaş, Cansu Alpaslan. Baş-boyun bölgesine radyoterapi uygulanan hastaların yutma güçlüğü, ağız kuruluğu ve beslenme durumunda oluşan değişiklikler açısından değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Ağustos 2020;13(2):227-34. doi:10.26559/mersinsbd.693663

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807