İnceleme Makalesi

Hanyalı Nûrî Osman Divanı’nda Celvetîlik

Cilt: 12 Sayı: 1 30 Haziran 2021
PDF İndir

Hanyalı Nûrî Osman Divanı’nda Celvetîlik

Öz

Hanyalı Nûrî Osman, XVIII. yüzyılın sonu ile XIX. yüzyılın başlarında Girit adasında yaşamıştır. Büyük edebî merkezlerden uzak bir bölgede yaşamış olmasına rağmen, babasının mesleğinden dolayı geniş bir kültür muhitinde yetişme olanağına sahip olmuş ve bu sayede yaşadığı dönemin önemli bir şairi konumuna gelmiştir. Yirmi sekiz yaşındayken tertip ettiği müstakil divanının dışında birkaç eser daha yazmıştır. Bu çalışma, şair Hanyalı Nûrî Osman’ın mensubu olduğu Celvetî tarikatıyla ilgili yönünün incelenmesi gerektiği düşüncesiyle hazırlanmıştır. Çalışmada ilk olarak, şairin hayatı hakkında bilgi verilmiş, daha sonra ise hacimli bir divana sahip olan şairin şiirlerinde kullandığı Celvetî tarikatıyla ilgili kavramlar tespit edilmiştir. Tespit edilen bu kavramların yer aldığı şiirler tahlil yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışma, Prof. Dr. Abdullah Aydın’ın “Hanyalı Nûrî Osman ve Dîvânı” isimli doktora tezindeki şiirler esas alınarak hazırlanmıştır. Örnek olarak sunduğumuz beyitlerin yanlarındaki numaralar, yararlanılan doktora tezindeki nazım biçimi ve beyit numarasına göre verilmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmada varılan hükümler çerçevesinde genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Şiir , Hanyalı Nûrî Osman , Girit , Celvetîyye , Tasavvuf

Kaynakça

  1. Aclunî, İsmâîl b.Muhammed el-. Keşfu’l Hâfâ ve Müzîlü’l-İlbas. haz. Şeyh Muhammed Abdülaziz el-Hâlidî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye, 1997.
  2. Aydın, Abdullah. “Hanyalı Nûrî Osman Divanı’ndan Girit’e Dair Yansımalar”. Akademik Bakış Dergisi 55 (2016), 25-46.
  3. Aydın, Abdullah. Hanyalı Nuri Osman ve Dîvânı. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora, 2009.
  4. Aydın, Abdullah. “Hanyalı Nûrî’nin Kısa Mesnevisinde İsimleri Geçen 313 Peygamber”. Gazi Türkiyat Türklük Bilimi ve Araştırmaları Dergisi 4 (2009), 179-190.
  5. Aydin, Abdullah. “Hanyalı Nuri Divanı’ndan Hareketle Giritli Şairlere Ek”. Türklük Bilimi Araştırmaları 26 (01 Eylül 2009), 45-58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/177205
  6. Aydin, Abdullah. “Hanyalı Nûrî Osman’ın Sâkî-nâmesi”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1/1 (15 Nisan 2011), 167-192. http://busbed.bingol.edu.tr/tr/pub/busbed/399870
  7. Aydin, Abdullah. “Hanyalı Nûrî’nin ‘Hilye-i Haseneynü’l-Ahseneyn’ Mesnevisi”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 (23 Ekim 2020), 129-144. https://doi.org/10.29029/busbed.731975
  8. Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. haz. A.Fikri Yavuz-İsmail Özen. İstanbul: Meral Yayınevi, 1972.
  9. Evliya Çelebi. Seyahatname (Akdeniz Adaları ve Girit Fethi). haz. İsmet Parmaksızoğlu. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1983.
  10. Gökaçtı, Mehmet Ali. “Fotoğrafların Öyküsünde Bir Zamanlar Girit”. Tarih ve Toplum 192 (1999), 17-23.

Kaynak Göster

ISNAD
Karabıyık, Edibali. “Hanyalı Nûrî Osman Divanı’nda Celvetîlik”. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi 12/1 (01 Haziran 2021): 143-162. https://doi.org/10.51605/mesned.913236.