Kapadokya Bölgesindeki 9-13. Yüzyıllar Arasına Tarihlenen Duvar Resimlerinin Korunmasına Yönelik Yaklaşım ve Uygulamalar

Öz

Kapadokya bölgesindeki 9-13. yüzyıllar arasına tarihlenen duvar resimlerinin koruma-onarım süreci 1960’larda başlamış olup günümüzde de devam etmektedir. Yüzlerce yapıda duvar resimleri barındıran ve çok az sayıda gerçekleştirilen koruma-onarım çalışmaları içinden yedi tanesi değerlendirilmiştir. 1962-1695 yılları arasında gerçekleştirilen Gümüşler Manastırı duvar resimleri, 1972-80 ve 2011-(devam ediyor) arasında gerçekleştirilen Tokalı Kilise duvar resimleri, 1980-90 arasında gerçekleştirilen Karanlık Kilise duvar resimleri, 1997-2003 arasında gerçekleştirilen Elmalı Kilise duvar resimleri, 2007-2011 yılları arasında gerçekleştirilen Eski Andaval-Konstantin&Helena Kilise’si duvar resimleri, 2007-2013 yılları arasında gerçekleştirilen Kırk Martirler Kilise’si duvar resimleri ve son olarak 2014-2016 yılları arasında gerçekleştirilen Üzümlü Kilise duvar resimlerinin koruma-onarım çalışmaları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Kapadokya bölgesinde gerçekleştirilen duvar resimlerinin korunması ve onarılması çalışmalarında yapılan uygulamalarda birbirinden farklı yöntemler benimsenmiş ancak bunların olumlu/olumsuz sonuçlarına ait herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu nedenle çalışmanın amacı doğrultusunda Kapadokya bölgesinde gerçekleştirilmiş olan duvar resmi koruma-onarım çalışmaları incelenmiş, koruma-onarım konusunun ele alınış biçimleri arasındaki farklılıklar ve zaman içinde değişim gösteren koruma yaklaşımları ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Duvar Resimleri
• Koruma Yaklaşımı
• Kapadokya
• Koruma-Onarım

Approaches and Practices for the Conservation of the 9-13th Centuries Wall Paintings in the Cappadocia Region

Öz

Anahtar Kelimeler

• Duvar Resimleri

Kaynakça

1. Ahunbay, Z. (1996). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon. İstanbul: Yem Yayınları.
2. Andaloro, M. (2017, Ocak-Nisan Sayı:154). La ''produzione'' di pitture nella Cappadocia rupestre - Kayalık Kapadokya'da Resim ''Üretimi''. Journal of Archaeology & Art -Arkeoloji ve Sanat, s. 121-134.
3. Bouquin, R. (1975). Rapport de la Troisieme Mission A: Göreme Cappadoce. Rome: ICCROM Archives.
4. Brajer, I. (2015). To retouch or not to retouch? Reflections on the Aesthetic Completion of Wall Paintings. CeROart.
5. Brandi, C. (2005). Theory of Restoration. Italy: Istituto Centrale Per Il Restauro-Nardini Editore.
6. Buzzanca, G. (2000). Selective Survey of Existing Guidelines for Conservation Documentation. (ed.), & W. Schmid içinde, GraDoc Graphic Documentaton Systems in Mural Painting Conservation (s. 266-277). Rome: ICCROM.
7. Caneva, G., Nugari, M. P., & Salvadori, O. (2008). Plant Biology for Cultural Heritage Biodetereodation and Conservation. Los Angeles: Getty Conservation Institute.
8. Cormack, R. (2000). Byzantine Art. Oxford: Oxford University Press.

9. Dangas, I. (1990). Rapport des Missions 1981 a 1990 Traitements de Conservation et Restauration. Rome: ICCROM Archives.
10. Dangas, I. (1995). Conservation of Mural Paintings of the Karanlık Church, Göreme . The Safeguard of the Rock-Hewn Churches of the Göreme Valley. Proceedings of an International Seminar (s. 171-180). Ürgüp: ICCROM.
11. Dikilitaş, G. (2005). Duvar Resimlerinin Bozulmasına Neden Olan Etkenler ve Koruma Uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Anabilim Dalı.
12. Gough, M. (1965). The Monastery of Eski Gümüş-Second Preliminary Report Anatolian Studies VOL-XV. Ankara: The British Institute of Archaeology at Ankara.
13. Hetherington, P. (1974). The 'Painter's Manual' od Dionysius of Fourna. London: Oakwood Publications.
14. ICCROM. (1972/1). Programme for the Conservation of the Rock Churches ın the Göreme Area. Rome: ICCROM Archives
15. ICCROM. (1995). The Safeguard of the Rock-Hewn Churches of the Göreme Valley. Proceedings of an International Seminar Ürgüp, Cappadocia, Turkey 5-10 September, 1993. Rome: ICCROM.
16. ICCROM. (1995). Western Medieval Wall Paintings Studies and Conservation Experience. Western Medieval Wall Paintings Studies and Conservation Experience Sighisoara, Romania 31 August-3 September 1995. Rome: ICCROM.
17. ICOMOS. (2003). ICOMOSPrincipler for the Preservation and Conservation-Restoration Wall Paintings. ICOMOS Principler for the Preservation and Conservation-Restoration Wall Paintings. Zimbabwe: ICOMOS.
18. Jerphanion, G. d. (1925). Les Eglises Rupestres de Cappadoce. Paris: Lıbraırıe Orientaliste Paul Geuthner.
19. Jokilehto, J., & Tobasso, M. L. (1993). ''The Safeguard of Rock-Hewn Churches'' International Seminar-Mission Report. Göreme, Türkiye: ICCROM.
20. Mora, P., Mora, L., & Philippot, P. (1984). Conservation of Wall Paintings. London: Butterworths Heinemann Ltd.
21. Özil, R. (2004). Nevşehir İli, Göreme Elmalı Kilise Duvar Resimlerinde Koruma Onarım(2003). 14. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu (s. 195-2004). Ürgüp-Nevşehir: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
22. Özil, R., & Dangas, I. (1984/2). Peintures Murales Documentation Graphique (Tome II) des Missions 1981 a 1983 . Rome: ICCROM Archives.
23. Restle, M. (1967). Byzantine Wall Paintings in Asia Minor I-III. Recklinghausen.
24. Riegl, A. (2015). Modern Anıt Kültü. İstanbul: Daimon Yayınları.
25. Rossi, P. P., & Malliet, J. (1986). Göreme Structural Consolidation Mission Report. Rome: ICCROM Archives.
26. Rott, H. (1908). Kleinasiatische Denkmäler Aus Pisidien, Pamphylien, Kappadokien und Lykien. Leipzig.
27. Ruskin, J. (2016). Belleğin Lambası Seçme Yazılar 1. İstanbul: Corpus Yayınları.
28. Schmid, W. (Dü.). (2000). GraDoc Graphic Documentation Systems in Mural Paitings Conservation. Rome: ICCROM.
29. Schwartzbaum, P. M. (1995). The ICCROM Project fot Conservation of Mural Paintings in the Rock Churches of the Göreme Valley (1971-1983). The Safeguard of the Rock-Hewn Churches of the Göreme Valley. Proceedings of an International Seminar (s. 187-202). Roma: ICCROM.
30. Torraca, G. (1976). Interim Project Report: The Conservation of Rock Churches n the Göreme Area. Rome: ICCROM Archives.
31. University of Tsukuba. (2017). Scientific Studies on Conservation for Üzümlü Church and Its Wall Paintings in Cappadocia, Turkey. Vol.2 Report On Activities in 2015-2016. Ibaraki: University of Tsukuba.
32. Weawer, M., (1969). Research report entitled, Preliminary Research into the Performance of 'Pencapsula' and Polyvinyl Acetate Coatings as Field Conservation Media for Building Materials: A Re-examination of the Göreme Problem. ODTÜ, Ankara.
33. Yalçınkaya, U. (2015). Üzümlü Kilise Konservasyon ve Restorasyon Çalışmaları '2014 Yılı Araştırma Belgeleme Çalışmaları'. 24. Müze Kurtarma Kazıları Sempozyumu ve I. Uluslararası Müzecilik Çalıştayı (s. 571-584). Şanlıurfa: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yayınları.
34. Zari, D. (1982). Report on the State of Conservation and the Intervention of Restoration Mission-Karanlık Kilise. Rome: ICCROM Archives.