Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması

Şükran Erdoğan; Ersin Bozkurt

EN TR

Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, fizik öğretmen adaylarının “yapay zekâ” kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığı ile belirlemektir. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseninin kullanıldığı bu çalışma, 2022- 2023 bahar yarı yılında Anadolu’da bir üniversitenin fizik öğretmenliği programında öğrenim gören 84 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Fizik öğretmen adaylarının yapay zekâ kavramına ilişkin metaforik algılarını belirlemek amacıyla, onlardan “Yapay zekâ ………… gibidir, çünkü …………………” cümlesini tamamlamaları istenmiş ve elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda, fizik öğretmen adaylarının yapay zekâ kavramına ilişkin 49 farklı metafor ürettikleri görülmüş olup bunlardan frekansları en yüksek olanlar insan, beyin, evren, uzay, kütüphane, makine ve robot şeklindedir. Üretilen bu metaforlar 9 farklı kategoride toplanmış olup bu kategorilerden öne çıkanlar genişlik/sınırsızlık, risk/tehlike, insansılık/taklit, işlev/yapı şeklinde oluşmuştur.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zekâ, Metafor, Fizik Öğretmen Adayları.

Kaynakça

Arslan, K. (2017). Eğitimde Yapay Zekâ ve Uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
Avcı, Ü. & Candan, Ö. (2023). Öğretmenlerin bilgi teknolojileri okuryazarlık düzeylerine göre endüstri 4.0 farkındalıklarının incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 162-181.
Baker, T. & Smith, L. (2019). Educ-AI-tion rebooted? Exploring the future of artificial intelligence in schools and colleges. Retrieved from Nesta Foundation.https://media.nesta.org.uk/documents/Future_of_AI_and_education_v5_WE B.pdf 22 Mart 2023 tarihinde ulaşılmıştır.
Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, dangers, strategies. Oxford: Oxford University Press.
Bozkurt, A. (2023). ChatGPT, ü retken yapay zekâ ve algoritmik paradigma değişikliği. Alanyazın, 4(1),63-72.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Breazeal, C. (2002). Designing sociable robots. Cambridge, MA: MIT Press.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications.
Çam, M. B., Çelik, N. C., Turan Gü ntepe, E. & Durukan, Ü. G., (2021). Öğretmen Adaylarının Yapay Zekâ Teknolojileri ile İlgili Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(48), 263-285.
Çetin, İ. & Erdoğan, A. (2018). Development, validity and reliability study of technological pedagogical content knowledge (TPACK) efficiency scale for mathematics teacher candidates. International Journal of Contemporary Educational Research, 5(1), 50-62.

Erdoğan, A. (2010). Variables that affect math teacher candidates' intentions to integrate computer assisted mathematics education (CAME). Education, 131(2), 295-305.
Erdoğan, A.,Yazlık, O. D. & Erdik, C.(2014). Mathematics teacher candidates’ metaphors about the concept of “mathematics”. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 2(4), 289-299.
Floridi, L., & Cowls, J. (2019). A Unified Framework of Five Principles for AI in Society. Harvard Data Science Review, 1(1).
Gibbs, R. W. (1994). The poetics of mind: Figurative thought, language, and understanding. Cambridge University Press.
Haenlein, M., & Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. California Management Review, 61(4).
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial Intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Boston, MA: The Center for Curriculum Redisign.
Kalemkuş, F. & Kalemkuş, J. (2023). Fen eğitiminde güncel dijital teknolojiler. Erdoğan, F. (Ed.) Matematik ve Fen Bilimleri Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar-2023 (pp. 143-164). İstanbul: Efeakademi Yayınları.
Kamilaris, A. & Prenafeta-Boldú, F.X. (2018) Deep Learning in Agriculture: A Survey. Computers and Electronics in Agriculture, 147, 70-90.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. University of Chicago Press.
Loeckx, J. (2016), Blurring boundaries in education: conext and impact of MOOCs.
International Review of Research in Open and Distributed Learning, 17(3), 93- 121. Litman, T. (2018). Generated Traffic and Induced Travel. Implications for Transport Planning. Victoria Transport Policy Institute. April 24th, 2018.
Marr, B. (2018, July 25). How is AI used in Education—Real World examples of today and a peek into the future. Forbes. Retrived from https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2018/07/25/how-is-ai-used-in-education-real-world-examples-of-today-and-a-peek-into-the-future/?sh=78e59b30586e
Nja, C.O., Idiege, K.J., Uwe, U.E. et al. (2023). Adoption of artificial intelligence in science teaching: From the vantage point of the African science teachers. Smart Learn. Environments,10(42).
Popenici, S.A.D. & Kerr, S. (2017). Exploring the impact of artificial intellegence on teaching and learning in higher education. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 12(22), 1-13.
Roschelle, J., Lester, J. & Fusco, J. (2020). AI and the future of learning: Expert panel report. Digital Promise.
Russell, S. J., & Norvig, P. (2010). Artificial intelligence a modern approach. London: Pearson. Saban, A. (2006). Functions of metaphors in teaching and teacher education: A review essay. Teaching Education, 17(4), 299-315.
Saçan, S., Tozduman-Yaralı, K., & Kavruk, S. Z. (2022). Çocukların “yapay zekâ” kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 274-296.
Sili Kalem, A. (2022). Gündelik Hayatın Dijitalleşmesi Karşısında Sosyoloji. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 6 (2), 95-102.
Smith, A. & Anderson, J. (2014). AI, Robotics, and the Future of Jobs. Pew Research Center: Internet, Science & Tech. United States of America.
Şahin, A. (2021). İnsansız Dü nya: Transhü manizm, Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, 5 (2), 191-194.
Tongkachok, K., Elkady, G., & Haddad, S. (2022). Effective role of artificial intelligence and chatbots in marketing strategies for decision making for online customers. Business, Managgement and Economics Engineering, 20(2), 1150-1165.
Topol, E.J. (2019). High-performance medicine: the convergence of human and artificial intelligence. Nature Medicine, 25, 44–56.
Verma, M. (2018). Artificial intelligence and its scope in different areas with special reference to the field of education. International Journal of Advanced Educational Research, 3(1), 5-10.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education–where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 1- 27.
Zhang, C. & Lu, Y. (2021). Study on artificial intelligence: The state of the art and future prospects. Journal of Industrial Information Integration, 23(2021).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Görüntü Sunumu

Yazarlar

Şükran Erdoğan
0000-0002-0894-7376
Türkiye

Ersin Bozkurt
0000-0001-9079-6847
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2023

Kabul Tarihi

12 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA54LB89HJ

APA

Erdoğan, Ş., & Bozkurt, E. (2023). Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 7(2), 152-163. https://izlik.org/JA54LB89HJ

AMA

1.Erdoğan Ş, Bozkurt E. Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi. 2023;7(2):152-163. https://izlik.org/JA54LB89HJ

Chicago

Erdoğan, Şükran, ve Ersin Bozkurt. 2023. “Fizik Öğretmen Adaylarının ‘Yapay Zekâ’ Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması”. Medeniyet ve Toplum Dergisi 7 (2): 152-63. https://izlik.org/JA54LB89HJ.

EndNote

Erdoğan Ş, Bozkurt E (01 Aralık 2023) Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi 7 2 152–163.

IEEE

[1]Ş. Erdoğan ve E. Bozkurt, “Fizik Öğretmen Adaylarının ‘Yapay Zekâ’ Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması”, Medeniyet ve Toplum Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 152–163, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54LB89HJ

ISNAD

Erdoğan, Şükran - Bozkurt, Ersin. “Fizik Öğretmen Adaylarının ‘Yapay Zekâ’ Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması”. Medeniyet ve Toplum Dergisi 7/2 (01 Aralık 2023): 152-163. https://izlik.org/JA54LB89HJ.

JAMA

1.Erdoğan Ş, Bozkurt E. Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi. 2023;7:152–163.

MLA

Erdoğan, Şükran, ve Ersin Bozkurt. “Fizik Öğretmen Adaylarının ‘Yapay Zekâ’ Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması”. Medeniyet ve Toplum Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2023, ss. 152-63, https://izlik.org/JA54LB89HJ.

Vancouver

1.Şükran Erdoğan, Ersin Bozkurt. Fizik Öğretmen Adaylarının “Yapay Zekâ” Kavramına İlişkin Algılarının İncelenmesi: Bir Metafor Çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2023;7(2):152-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54LB89HJ