Kadın Doğasında Aklın Yerine İlişkin Temel Kabuller

Yaratılış mitlerinden itibaren Batı düşünce geleneğine, kadının insan olmak bakımından erkekten farklı ve aşağı düzeyde bir varlık olduğu inancının hâkim olduğu görülmektedir. Pandora söylencesinde ortaya konulan bakış, 17. yüzyılda bir İngiliz kralı tarafından da dile getirilmiş; Aristoteles’in görüşlerinin benzerini Rousseau ve Kant da savunabilmiştir. Bu inanç, yüzyıllar boyunca hem filozoflar hem de kilise çevresi ve siyasi yöneticiler gibi farklı kesimler tarafından kabul görmüş ve kadınların hayatı bu inanca göre şekillendirilmiştir. Bu inanç, kimi zaman akıl-doğa dualitesi etrafında erkeğin aklı, kadının doğayı temsil ettiği şeklinde, kimi zaman da kadının, Yunanların “köpeksi” saydığı, geliştirilmesi uygun görülmeyen bir akla sahip olduğu şeklinde kendisini göstermiştir. Bu inanç esas alınarak kadınlar, çocuklar ve köleler ile bir tutulmuş ve tıpkı onlar gibi muamele görmüştür. Bu çerçevede kadınlara eğitim hakkı ve bu hakla bağlantılı olan diğer haklar verilmemiş; bu da kadınları kendilerini geliştirme imkânından mahrum bırakmıştır. Kadınlar eğitim, bilim ve felsefe gibi özellikle teorik akılla ilişkilendirilen alanlardan uzak tutulmuştur. Ancak bu inanç, günümüzde tamamen ortadan kalmamış olsa da tarihin akışı içinde yaşanan toplumsal, dinî, ekonomik ve felsefî gelişmeler ve kadın hakları için verilen mücadeleler neticesinde gücünü önemli ölçüde yitirmiştir. Bu çalışmada Batı mitolojisinin, İlk Çağ felsefesinin, Orta Çağ felsefesinin ve modern felsefenin önemli isimlerinin kadın aklına nasıl baktığı, bu dönemlerde kadının akılla nasıl ilişkilendirildiği, bu bakış açısının nasıl değiştiği ve bunların sonuçları genel hatları ile ortaya konulacaktır.