İhracatın döviz kuru esnekliği ve firma heterojenitesi: Türkiye imalat sanayii firmalarından kanıtlar
Öz
Son yıllarda döviz kurundaki ciddi dalgalanmalar, cari açık veren gelişmekte olan ülkelerde rekabetçi döviz kurunun ne olması gerektiği sorusunu gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’deki imalat sanayii ihracatçılarının döviz kurundaki değişimlere ne kadar duyarlı olduğunu ve firma heterojenitesinin bu tepkide ne derece önemli olduğunu belirlemektir. Bu çerçevede, Türkiye ihracatının döviz kuruna duyarlılığı ve toplam faktör verimliliği cinsinden farklılaşan firmaların bu duyarlılıktaki etkileşimi, firma-ürün-destinasyon düzeyindeki çok boyutlu sabit etkiler regresyon modelinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Buna göre, yüksek verimlilikteki firmaların nispeten uzman oldukları ürünlerde döviz kuru değişimlerine karşı fiyatlarını artırma gücüne sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca döviz kurundaki farklı yönlerdeki dalgalanmaların simetrik olmadığı, kur yükselişlerine karşı firmaların daha duyarlı davrandığı gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Dış ticaret, imalat sanayi, hizmet sektörü, rekabetçilik, verimlilik, Türkiye
Kaynakça
- Kaynaklar AKDOĞAN, K., BAĞIR, Y. K., & TORUN, H. (2021), “Heterogeneous Effect of Exchange Rates on Firms’ Exports: Role of Labor Intensity”, in Working Paper No: 21/15, Central Bank of the Republic of Turkey.
- AKGÜNDÜZ, Y. E., BASTAN, E. M., DEMİROGLU, U., & TUMEN, S. (2021), “Product‐level estimates of exchange rate pass‐through: Evidence from Turkey”, The World Economy. 44-7, 2203-2226.
- AKHAN, N. N., DONMEZ, A., ERZAN, R., & KUZUBAS, T. U. (2018), “Exchange Rates and Export Behavior: Firm-level Evidence from Turkey”, in Working Papers 2018/02, Bogazici University, Department of Economics.
- BALCILAR, M., BAL, H., ALGAN, N., & DEMIRAL, M. (2014), “Türkiye’nin ihracat performansı: ihracat hacminin temel belirleyicilerinin incelenmesi (1995-2012)”, Ege Akademik Bakış, 14-3, 451-462.
- BARLOW, R., & ŞENSES, F. (1995), “The Turkish export boom: Just reward or just lucky?”, Journal of Development Economics, 48-1, 111-133.
- BERMAN, N., MARTIN, P., & MAYER, T. (2012), “How do different exporters react to exchange rate changes?”, The Quarterly Journal of Economics, 127-1, 437-492.
- BRADA, J. C., KUTAN, A. M., & ZHOU, S. (1997), “The exchange rate and the balance of trade: the Turkish experience”, The Journal of Development Studies, 33-5, 675-692.
- CELASUN, M., & RODRIK, D. (1990), “Debt, Adjustment, and Growth: Turkey”, in Developing Country Debt and Economic Performance, Eds. J. Sachs and S. Collins, Volume 3: Country Studies--Indonesia, Korea, Philippines, Turkey, University of Chicago Press, Chicago, pp. 615-808.
- CHANEY, T. (2008), “Distorted gravity: the intensive and extensive margins of international trade”, American Economic Review, 98-4, 1707–1721.
- CHATTERJEE, A., DIX-CARNEIRO, R., & VICHYANOND, J. (2013), “Multi-product firms and exchange rate fluctuations”, American Economic Journal: Economic Policy, 5-2, 77-110.