Filistinli Şair Abdurrahim Mahmûd ve Direniş Şiirleri

Öz

Filistinli halkı bir asırdan fazla bir zamandır işgale karşı özgürlük mü-cadelesi vermektedirler. Filistinliler tarafından sürdürülen bu mücadele, Fi-listin edebiyatı ve şiirini derinden etkilemiştir. Bir asırdan fazla süren bağım-sızlık mücadelesi Filistin edebiyatı ve şiiri için önemli bir konu haline gelmiş-tir. Filistin topraklarında yaşanan baskı ve zulme karşı olan direniş, Filistin şiirinde işlenen önemli konulardan biridir. Klasik Arap şiirinde işlenen vasıf, gazel, mersiye, medih gibi konuların yanında bu şiirlerde üzerinde durulan en önemli konular arasında vatan, vatan özlemi, göç, gurbet, savaş, şeha-det, insanî ve içtimaî konularla direniş ve direnişe çağrı vardır. Filistin dire-niş şairleri bu konuları şiirlerinde gerçekçi duygularla sade ve anlaşılır bir dille anlatmışlar ve halkı bu konuda sürekli direnmeye ve mücadele etmeye çağırmışlardır. Bu temayı ele alan Filistinli şairlerden birisi de şehit Abdur-rahîm Mahmûd’tur. 35 yıllık kısa hayatında gerisinde pek çok şiir bırakmış-tır. Bu şiirlerde üzerinde durduğu en önemli konular arasında vatan, vatan özlemi, gurbet, savaş, şehadet, insanî ve içtimaî konularla direniş ve direnişe çağrı vardır. Bütün bu konuları realist bir çerçevede ele alarak işlemiştir. Filistin halkını ve gençleri direnişe ve mücadele etmeye çağırmıştır. Siyonist Yahudilerin ancak güçten ve savaştan anlayacaklarını, müzakere etmenin fayda vermeyeceğini sürekli vurgulamıştır. Bu uğurda şehit olmayı yücelt-miş ve şehadete olan özlemini dile getirmiştir. Şiirlerinde sadeliğe ve anlaşı-lırlığa dikkat etmiştir. Zor, karmaşık, anlaşılmayan ifade ve söz sanatların-dan uzak durmuştur. Bu da şiirini halkın her kesimden insanların okuması-nı sağlamış ve şairin asıl gayesi olan halkı direniş ve özgürlük için uyarma gayesine hizmet etmiştir. Bu çalışmada Filistin şiirinde önemli bir yere sahip olan Filistinli direniş şairi Abdurrahîm Mahmûd’un hayatı ve şiirindeki di-reniş konusu incelenmiştir. Abdurrahîm Mahmûd’un kısa ömrüne sığdırdığı kocaman bir direniş öyküsü ve yine bu kısa hayatında geride bıraktığı şiirle-rinden direnişle ilgili olan bazı kısımları ele alınarak işlenmiş ve şairin muha-taplarına söylemek istedikleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili ve Belagati
• Filistin Şiiri
• Direniş Şairi
• Abdurrahîm Mahmûd
• Di-reniş
• Direniş Şiiri

Martyr Abd al-Rahim Mahmoud: A Palestinian Poet and His Resıstance

Abstract

Palestinian people have been fighting for freedom against occupation for more than a century. The Palestinian struggle has profoundly influenced Palestinian literature and poetry. The struggle for independence, which las-ted for more than a century, has become an important subject for Palesti-nian literature and poetry. The resistance against oppression and persecu-tion in the Palestinian territories has been one of the important topics cove-red in Palestinian poetry. In addition to the subjects such as wasf, ghazal, marsya, and madh, which are dealt with in classical Arabic poetry, the most important subjects emphasized in these poems are homeland, longing for the homeland, migration, war, martyrdom, humanitarian issues, social is-sues, resistance and calls for resistance. The Palestinian resistance poets ha-ve addressed these issues in their poems with realistic feelings and in a simple and understandable language, and have constantly called on the people to resist and struggle in this regard. One of the Palestinian poets who dealt with this theme was the martyr Abd al-Rahim Mahmoud. In his short 35-year life, he left behind many poems. Among the most important issues he emphasized in these poems are homeland, longing for the homeland, war, martyrdom, humanitarian issues, social issues, resistance and call for resistance. He dealt with all these issues in a realist framework. He called on the Palestinian people to resist and struggle. He constantly emphasized that the Zionist Jews will only understand power and war, and that negotiations will not help. He glorified martyrdom for this cause and expressed his lon-ging for martyrdom. He paid attention to simplicity and clarity in his po-etry. He avoided difficult, complex, incomprehensible expressions and figu-res of speech. This enabled his poetry to be read by people from all walks of life and served the poet's main purpose of warning the people for resistance and freedom. In this study, firstly, the life of the Palestinian resistance poet Abd al-Rahim Mahmoud, who has an important place in Palestinian poetry, and the subject of resistance in his poetry were examined. Then, a huge story of resistance that Abd al-Rahim Mahmoud fit into his short life and some parts of the poems about resistance that he left behind in this short life were discussed and what the poet wanted to say to his interlocutors was tried to be explained.

Keywords

• Arabic Language and Rhetoric
• Palestinian Poetry
• Poet of Resistance
• Abd al-Rahim Mahmoud
• Resistance
• Poetry of Resistance

Kaynakça

1. Can, Muhammet Berat. "Filistin Direniş Edebiyatında Ele Alınan Konular (Semih el-Kasım Özelinde)". Journal Of Social, Humanities and Administ-rative Sciences 5/16 (2019), 373-382. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.120
2. Emekli, İlknur. "Modern Filistin Şiirinde Fedva Tûkan ve Şiirlerinden Seçme-ler". Şarkiyat Mecmuası 21 (Haziran 2012), 23-42.
3. el-Hudrî, Alî. "Melâmıhu’l-mukâvemeti fî şiʻri Abdurrahîm Mahmûd". Âfa-ku’l-Hadâreti’l-İslâmiyye 2 (2015 1437), 1-22.
4. Kâmîha, Câbir. eş-Şâiru’l-Filistînî eş-şehîd Abdurrahîm Mahmûd. Kahire: y.y., 1986.
5. Karaman, M. Lutfullah. “Filistin”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. 13. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1996.
6. Karaman, M. Lutfullah. “Siyonizm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedi-si. 37/329-335. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2009.
7. Kenneth, W. Stein. "İntifada ve 1936-1939 Ayaklanması: Bir Karşılaştırma". Dünya ve İslam Dergisi. çev. Mehmet Cebeci 13 (1993), 15-36.
8. Kişi, Erden. "1948’den Bugüne, Tarihi ve Siyasi Yönleri ile İsrail-Filistin So-runu". Anlambilim MTÜ Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi 3/1 (2023), 262-274.

9. Mevâsî, Fâruk. “Kırâatun Cedidetun li Kasîdeti eş-Şehîd Abdurrâhîm Mahmûd”. ez-Zikrâ’l-Mieviyyetü li Mîlâdi’ş-Şâir eş-Şehîd Abdurrahîm Mahmûd. Filistin: Merkezu’l-İntâcı’l-Fennî, 2013.
10. el-Menâsıra, İzzeddîn. Abdurrahîm Mahmûd ed-dîvân ve’l-makâlâtu’n-nakdiyye. Amman: Dâru Cerîr, 2009.
11. en-Nâûrî, Îsâ - el-Kattân, İbrâhîm. Butûlâtun Arabiyyetun min Filistîn. b.y.: Mektebetü’l-İstiklâl, 1958.
12. es-Sevâfîrî, Kâmil. el-Edebu’l-Arabiyyu’l-muâsır fî Filistîn. Kahire: Dâru’l-Meârif, ts.
13. Şehirli, Tuba Nur. Ana Hatları İle Modern Filistin Şiiri ve Mahmûd Dervîş: Ha-yatı, Eserleri ve Şiirindeki Temel Kavramlar. Erzurum: Atatürk Üniversi-tesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans, 2012.
14. eş-Şilbî, Mahmûd. Abdurrahîm Mahmûd Şâiren ve Munâdilen. Ammân: b.y., 1984.
15. Yâgî, Abdurrahmân. el-Edebu’l-Filistîni’l-Hadîs. Kahire: Dâru’l-Kâtibi’l-‘Arabî, 1969.