6 Şubat Depremlerinin Hatay’daki Ticari Faaliyetlere Etkisi

Öz

Doğa olaylarından biri olan depremi afete çeviren olay, insanların dep-rem sonrasında yaşadığı can ve mal kayıplarıdır. Depremde yaşanan eko-nomik kayıplar, insanların gündelik yaşamının doğal akışını zorlaştırır. Çünkü yıkımlar ve kayıplar sonrasında insanların temel ihtiyaçları bile kar-şılanamazken bölgedeki ticari faaliyetlerin sekteye uğraması kaçınılmazdır. Yüzyılın felaketi sayılan 6 Şubat depremlerinin etkilediği şehirlerden biri olan Hatay’da, yaşanan yıkımın büyüklüğü ve bu yıkımın sebep olduğu ka-panan yollar, ulaşımı olumsuz etkilemiştir. Ulaşımın aksaması, yolların ha-sar görmesi, sağlam olan yollarda meydana gelen mecburi trafik yoğunluğu ekonomik faaliyetlerin isteninlen ve planlanan şekilde yerine getirilememesi-ne neden olmuştur. Hatay ekonomisinin deprem öncesi ve sonrası değişimi-ni anlamak ve bu değişimi 2020 ve 2023 yılları arasında karşılaştırarak açık-lamak yıkımın kısa dönemdeki etkisini görmek için önemlidir. Depremin ekonomiye olumsuz etkisi uzun yıllara bağlı olarak ilerde daha açık bir şe-kilde gözlemlenebilecektir. Amaç, Hatay’da yaşanan depremin kısa dönem-de ticari faaliyetleri ne yönde etkilediğini anlamaktır. Depremin etkisi; yıkı-lan iş yerleri, tarımsal üretimin değişimi, iş gücünde yaşanan kayıplar ve deprem sonrası yapılan değerlendirme raporları bu çalışma içinde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Hatay’daki sosyal ve ekonomik hayatın deprem sonrası normal seyrine dönebilmesi için ekonomik açıdan il dışından yapıla-cak yardımların, destek ve yatırımların, girişimciler için önemi büyük ola-caktır. Çünkü deprem nedeniyle tarımsal faaliyetler ve sanayi ürünlerinin üretiminde yetersiz insan gücü ile depremden olumsuz yönde etkilenen fab-rika ve iş yerlerine gerekli bakım ve onarımların yapılamaması sonucunda üretimde düşüş gözlemlenmiştir. Bu durumu düzeltmek adına devlet ve özel sektörler tarafından verilen destekler ve yapılan yatırımlarla bu sektörlerde üretimlerde artış yaşandığı gözlemlenmiştir. Depremde zarar gören tarihi mekânlar ve kapalı çarşı turizm ile hizmet sektörünü de etkilemiştir. Bu ça-lışmada depremin Hatay ilinde tarım, sanayi ve hizmet sektörünü ekonomik olarak ne şekilde etkilediği incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Ekonomi
• Ticaret
• Sanayi
• Kooperatif
• Destek.

Impact of February 6, 2023 Earthquakes on Commercial Activities in Hatay

Abstract

The event that turns an earthquake, one of the natural phenomena, into a disaster is the loss of life and property that people experience after an earthquake. The economic losses resulting from earthquakes significantly disrupt the routine functioning of individuals' daily lives. Because even the basic needs of people cannot be met after the destruction and losses, and it is inevitable that commercial activities in the region will be disrupted. In Hatay, one of the provinces severely affected by the February 6, 2023 earthquake—widely regarded as the disaster of the century—the extensive destruction and resulting road closures adversely impacted transportation infrastructure and mobility. The disruption of transportation, damage to road infrastructure, and inevitable traffic congestion on the remaining functional routes hindered the effective and planned execution of economic activities. It is important to understand the change in Hatay's economy before and after the earthquake and to explain this change by comparing it between 2020 and 2023 in order to see the short-term impact of the devastation. The long-term economic impacts of the earthquake are expected to become more evident over time. The aim of this research is to understand how the earthquake in Hatay affected commercial activities in the short term. The impact of the earthquake; the destroyed workplaces, the change in agricultural production, the losses in the workforce and the evaluation reports made after the earthquake are analyzed and evaluated in this study. For social and economic life in Hatay to return to its normal course following the earthquake, external assistance, support, and investments will play a crucial role in enabling entrepreneurial recovery and development. As a result of the earthquake, a decline in production was observed due to insufficient labor force in agricultural activities and industrial sectors, as well as the inability to conduct necessary maintenance and repairs on factories and workplaces that were adversely affected. To address this situation, increased production has been observed in these sectors as a result of support and investments provided by both the public and private sectors. Historical sites and the covered bazaar damaged in the earthquake also affected tourism and the service sector. This study aims to analyze the economic impact of the earthquake on the agricultural, industrial, and service sectors in Hatay province.

Keywords

• Earthquake
• Economy
• Trade
• Industry
• Cooperative
• Support.

Kaynakça

1. Acar, Salih vd., “İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırma-sı SEGE-2022” (Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü Yayını, 2022), Sayı: 35, Araştırma Raporu Sayı: 8, https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege/ilce-sege-raporlari.
2. Akgül, Mustafa, “Türk Vergi Hukukunda Mücbir Sebep ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi”, *Journal of Pure Social Sciences* 4/7 (2023), 15-24, DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10408849.
3. Dündar, Hasan Çağlayan, “6 Şubat Kahramanmaraş Depremlerinin İş Dünyasına Etkileri”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi 2/4 (2023), 262-281.
4. Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (HİTOM), 2023 Yılı Faaliyet Raporu.
5. Kirman, Mehmet Ali, “Bir Depremzedenin Gözlem ve Tespitleri”, M. Aytül Kasapoğlu (Ed.), Afet ve Toplum: İnsan-Doğa İlişkisi içinde (Töz Yayınla-rı, 2023), 292-299.
6. Koçanlı, Murat, “Uluslararası Medya Çerçevesinde 2023 Türkiye Depremi”, M. Aytül Kasapoğlu (Ed.), Afet ve Toplum: İnsan-Doğa İlişkisi İçinde (Töz Yayınları, 2023), 300-322.
7. Soyatlar, Alper vd., Ortaöğretim 10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı (Ankara: MEB Yayınları, 2018), https://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/pdf/q4vipvpgifl.pdf
8. Şeker, Murat vd., İller Arası Rekabet Endeksi: 2021 – 2022 (İstanbul Üniversi-tesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2023), Şehir Araştırma Notları, 6, https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=iller-arasi- rekabet-endeksi-2023.pdf

9. Şipal, Yusuf Ziya, “6 Şubat 2023 Depremin Afet Yönetim ve Deprem Lojisti-ği Açısından Değerlendirilmesi”, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bi-limleri Fakültesi Dergisi 8/2 (2023), 821-825.
10. TEPAV, İstihdam İzleme Bülteni 130 (Haziran 2023), https://www.tepav.org.tr/upload/mce/2023/bultenler/istihdam/tepav_istihdam_izleme_bulteni_nisan2023. pdf
11. Tetik, Nevzat– Albulut, İlhan İlker, “6 Şubat 2023’te Yaşanan Depremin Ekonomik ve Finansal Etkileri: İhracat Üzerinden Bir İnceleme”, Bölüm 8, https://www.researchgate.net/publication/369788158
12. Ticaret İl Müdürlüğü (TİM), 2022 Valilik Brifing Raporu.
13. Ticaret İl Müdürlüğü (TİM), 2023 Valilik Brifing Raporu.
14. Tümertekin, Erol– Özgüç, Nazmiye, Ekonomik Coğrafya Küreselleşme ve Kal-kınma (Çantay Kitapevi, İstanbul: 2022), 115-117.
15. Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK), “İl Bazında Coğrafi İşaret” (31 Mart 2024), https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=31
16. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), İhracat 2023 Raporu (2023), 28, https://tim.org.tr/tr/yillik-ihracat-raporu
17. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), İhracat 2023 Raporu (2023), 92, https://tim.org.tr/tr/yillik-ihracat-raporu.
18. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), İl Bazında Sektör Rakamları (24 Mart 2024), https://tim.org.tr/tr/ihracat- rakamlari
19. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dış Ticaret- İllere Göre İhracat (2024).
20. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dış Ticaret- İllere Göre İthalat (2024).
21. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Tarım- İllere Göre Tarım Alanları (2024).
22. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Turizm- Yabancı Geliş Sayısı (2025).
23. UNESCO, “Yaratıcı Şehirler Ağı- Gastronomi: Hatay” (31 Mart 2023), https://en.unesco.org/creative- cities/hatay
24. Yazkan, Damla, Hatay’ın Ekonomideki Yeri ve Önemi (Sanayi Politikaları Araştırma Dizisi-2, Nisan 2023).
25. Yel, Çiğdem, “Afetlerde İnsan Doğa Etkileşimi Bağlamında Kırsal Alanlar”, Mehmet Ali Kasapoğlu (Ed.), Afet ve Toplum: İnsan-Doğa İlişkisi İçinde (Töz Yayınları, 2023), 416-422.