Yeşil Dönüşümün Bankacılık Boyutu: Kamu ve Özel Banka Kredilerinin Analizi
Öz
Bu çalışma, Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM/CBAM) Türkiye’de banka kredi tahsisleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışmada kredi mikro verileri, firma kayıtları ve firma istihdam bilgilerinin birleştirilmesiyle 2017–2024 dönemini kapsayan panel veri seti oluşturulmuş ve farkların farkı (DiD) yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, SKDM raporlama döneminin başlamasıyla birlikte kamu ve özel bankaların kredi davranışlarının belirgin biçimde ayrıştığını göstermektedir. Kamu bankaları özellikle nakdi kredilerde daha güçlü bir sıkılaşma uygulamış, küçük ve mikro ölçekli firmalara verilen nakdi kredi tutarı özel bankalara kıyasla yaklaşık yüzde 30 daha düşük gerçekleşmiştir. Sıkılaşmanın KOBİ’lerde yoğunlaşması, bu firmaların yeşil dönüşüm yatırımlarını finanse etme kapasitesini azaltmaktadır. Sonuçlar, SKDM’nin finansal kanal üzerinden geçiş risklerini artırdığını ve küçük işletmelerin finansmana erişimini destekleyecek hedefli yeşil kredi programlarının önem kazandığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yazar, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) 2211-A Yurt İçi Lisansüstü Burs Programı ve 2214-A Yurt Dışı Doktora Sırası Araştırma Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.
Etik Beyan
Çalışma tek yazar tarafından yapıldığından çıkar çatışması söz konusu değildir.
Teşekkür
Yazar, bu araştırmanın mümkün olmasını sağlayan TÜBİTAK 2211-A ve 2214-A desteklerini takdirle karşılamaktadır.
Kaynakça
- Altavilla, C., Boucinha, M., Pagano, M., & Polo, A. (2024). Climate risk, bank lending and monetary policy (ECB Working Paper No. 2969). European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp2969~0f4c56a156.en.pdf
- Özdemir Altınışık, E., & Yıldız, M. (2025). The Impact of Climate Resilience on Banks’ Financial Stability. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(Özel Sayı), 360-382. https://doi.org/10.30784/epfad.1813728
- Avrupa Komisyonu: “Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council Establishing a Carbon Border Adjustment Mechanism,” Brüksel 14/07/2021 2021/0214(COD), Ek I, s.1-3
- Bertay, A. C., Demirgüç-Kunt, A., & Huizinga, H. (2015). Bank ownership and credit over the business cycle: Is lending by state banks less procyclical? Journal of Banking & Finance, 50, 326–339. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2014.03.012
- BIS. (2022). The effects of climate change-related risks on banks (BCBS Working Paper No. 40). Basel Committee on Banking Supervision. https://www.bis.org/bcbs/publ/wp40.pdf
- Brei, M., & Schclarek, A. (2013). Public bank lending in times of crisis. Journal of Financial Stability,9(4), 820–830. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2013.01.002.
- Brei, M., & Schclarek, A. (2015). A theoretical model of bank lending: Does ownership matter in times of crisis? Journal of Banking & Finance, 50, 298–307. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2014.03.029
- Campiglio, E., Dafermos, Y., Monnin, P., Ryan-Collins, J., Schotten, G., & Tanaka, M. (2018). Climate change challenges for central banks and financial regulators. Nature Climate Change, 8(6), 462–468. https://doi.org/10.1038/s41558-018-0175-0
- Cull, R., & Martínez Pería, M. S. (2013). Bank ownership and lending patterns during the 2008–2009 financial crisis: Evidence from Latin America and Eastern Europe. Journal of Banking & Finance, 37(12), 4861–4878. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2013.08.017
- De Haas, R., & Van Lelyveld, I. (2014). Multinational banks and the global financial crisis: Weathering the perfect storm? Journal of Money, Credit and Banking, 46(S1), 333–364. https://doi.org/10.1111/jmcb.12128