Finansal Küreselleşme ve Çevresel Sürdürülebilirlik İlişkisi: D8 Ülkelerinden Kanıtlar
Öz
Son yıllardaki hızlı ekonomik büyüme ve artan enerji gereksinimleri, çevresel bozulmalara yol açarak küresel ısınma sorunlarına yol açmaktadır. Çalışma, D8 ülkeleri için uyumlu politikalara rehberlik etmek amacıyla; ekonomik büyüme, yenilenebilir enerji tüketimi, finansal küreselleşme değişkenlerinin 1990-2022 döneminde karbon emisyonları üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Çalışmada çevresel sürdürülebilirliği temsil eden tüketime dayalı karbon emisyonu bağımlı değişken olarak; ekonomik büyüme, finansal küreselleşme indeksi ve yenilenebilir enerji tüketimi ise bağımsız değişkenler olarak alınmıştır. Panel veri analizi kapsamında, uygun model belirleme amacıyla F ve Hausman testleri uygulanmış ve Sabit Etkiler modeli tercih edilmiştir. Tanı testlerinde heteroskedastisite ve birimler arası korelasyon tespit edildiğinden, model Driscoll–Kraay sağlam standart hataları ile yeniden tahmin edilmiştir. Sonuçlar, finansal küreselleşme ve ekonomik büyümenin karbon emisyonlarını pozitif ve anlamlı biçimde artırdığını, yenilenebilir enerji tüketiminin anlamlı biçimde azalttığını göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, D8 ülkelerinde ekonomik ve finansal genişlemenin çevresel baskıları arttırdığı, ancak yenilenebilir enerji politikalarının olumsuz etkileri hafifletmede etkili bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji Tüketimi, Finansal Küreselleşme, Karbon Emisyonu, D8 Ülkeleri.
Kaynakça
- Adebayo, T. S., & Acheampong, A. O. (2021). Modelling the globalization–CO₂ emission nexus in Australia: Evidence from a quantile-on-quantile approach. Environmental Science and Pollution Research, 28(38), 53875–53888. https://doi.org/10.1007/s11356-021-16368-y
- Apergis, N., & Payne, J. E. (2010). Renewable energy consumption and growth in Eurasia. Energy Economics, 32(6), 1392–1397. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2010.06.001
- Bekun, F. V., Alola, A. A., & Sarkodie, S. A. (2019). Toward a sustainable environment: Nexus between CO₂ emissions, resource rent, renewable and nonrenewable energy in 16 EU countries. Science of the Total Environment, 657, 1023–1029. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.12.104
- Chen, H., Liu, Y., Ahmad, M., & Khan, Z. (2022). Does energy consumption, economic growth, urbanization, and population growth influence carbon emissions in the BRICS? Evidence from panel models robust to cross-sectional dependence and slope heterogeneity. Environmental Science and Pollution Research, 29(27), 37598–37616. https://doi.org/10.1007/s11356-022-20471-5
- D-8 Organization for Economic Cooperation. (2025, November 30). Developing 8 countries. https://developing8.org/
- Driscoll, J. C., & Kraay, A. C. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. Review of Economics and Statistics, 80(4), 549–560. https://doi.org/10.1162/003465398557825
- Guo, Y., Rosland, A., Ishak, S., & Senan, M. K. A. M. (2023). Public spending and natural resources development: A way toward green economic growth in China. Resources Policy, 86, 104078. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.104078
- Hayat, S., Safi, A., Wahab, S., Shahzad, K., & Chen, Y. (2023). Renewable energy R&D and natural resources: A success story of environmentally friendly financing in OECD economies. Resources Policy, 83, 103651. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103651
- Kırıkkaleli, D., Güngör, H., & Adebayo, T. S. (2022). Consumption-based carbon emissions, renewable energy consumption, financial development and economic growth in Chile. Business Strategy and the Environment, 31(3), 1123–1137. https://doi.org/10.1002/bse.2949
- Liu, Z., & Abu Hatab, A. (2023). Assessing stakeholder engagement in public spending, green finance, and sustainable economic recovery in the highest emitting economies. Economic Change and Restructuring, 56(5), 3015–3040. https://doi.org/10.1007/s10644-022-09408-4