Araştırma Makalesi

Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)

Sayı: Özel Sayı 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)

Öz

Bu çalışmanın amacı, Kosova’da 2008-2024 döneminde doğrudan yabancı sermaye yatırımları, kurumsal kalite ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmanın analizinde, Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) kullanılmış ve analiz sonucunda, ele alınan üç değişkenin uzun dönemde birlikte hareket ettiği, aralarında istikrarlı bir denge ilişkisi olduğu ve bu dengeye en hızlı uyum sağlayan değişkenin doğrudan yabancı sermaye yatırımları olduğu ortaya çıkmıştır. Kısaca yabancı sermaye yatırımları dengesizliklere en hızlı şekilde tepki vermektedir. Kısa dönem sonuçlarına baktığımızda, ekonomik büyümede ve kurumsal kalitedeki artışın doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını pozitif etkilediği görülmektedir. Bu sonuçlara göre, yatırımcılar için ekonomik büyüme, kurumsal güven ve yönetişim kalitesinin büyük önem arz ettiği ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızda ortaya çıkan sonuç, gelişmekte olan ülkelerde yabancı yatırımların genellikle makroekonomik ve kurumsal koşullara bağlı olduğu görüşünü desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Yabancı Yatırımlar, Kurumsal Kalite, Ekonomik Büyüme, Kosova

Destekleyen Kurum

Yazar(lar), bu çalışmaya herhangi bir mali destek veya finansman sağlanmadığını beyan eder.

Etik Beyan

Yazar(lar), bu çalışmada bilimsel ve etik ilkelere uyulduğunu ve kullanılan tüm kaynakların düzgün bir şekilde alıntılandığını beyan eder.

Kaynakça

  1. Acemoglu, D., ve Robinson, J. A. (2010). The role of institutions in growth and development. Review of Economics and Institutions, 1(2), Article 1. https://doi.org/10.5202/rei.v1i2.1
  2. Alitoska, A. (2019). Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, beşeri sermaye ve iktisadi büyüme ilişkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Al-Sadig, A. (2009). The effects of corruption on FDI inflows. Cato Journal, 29(2), 267–294. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2264898
  4. Badivuku Pantina, M., ve Zogjani, J. (2015). The impact of government policy and transition reforms on economic growth – The case of Kosovo. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 4(1 S2). https://doi.org/10.5901/ajis.2015.v4n1s2p165
  5. Balasubramanyam, V. N., Salisu, M., ve Sapsford, D. (1996). Foreign direct investment and growth in EP and IS countries. The Economic Journal, 106(434), 92–105. https://doi.org/10.2307/2234933
  6. Banerjee, A., Dolado, J. J., & Mestre, R. (1998). Error-correction mechanism tests for cointegration in a single-equation framework. Journal of Time Series Analysis, 19(3), 267–283. https://doi.org/10.1111/1467-9892.00091
  7. Blonigen, B. A., ve Wang, M. (2004). Inappropriate pooling of wealthy and poor countries in empirical FDI studies (NBER Working Paper No. 10378). National Bureau of Economic Research. https://www.nber.org/papers/w10378
  8. Borensztein, E., De Gregorio, J., ve Lee, J. W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth? Journal of International Economics, 45(1), 115–135. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(97)00033-0
  9. Brava, F. (2019). Importance of foreign direct investments (FDI) in Kosovo and creation of favorable policies in attracting them. KNOWLEDGE – International Journal, 30(6), 1607–1609. https://www.researchgate.net/publication/338679639_IMPORTANCE_OF_FOREIGN_DIRECT_INVESTMENTS_FDI_IN_KOSOVO_AND_CREATION_OF_FAVORABLE_POLICIES_IN_ATTRACTING_THEM
  10. Busse, M., ve Groizard, J. L. (2008). Foreign direct investment, regulations, and growth. The World Economy, 31(7), 861–886. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2008.01106.x

Kaynak Göster

APA
Alitoska Kazaz, A., & Uzunoğlu, S. (2025). Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024). Maliye ve Finans Yazıları, Özel Sayı 3, 314-333. https://doi.org/10.33203/mfy.1836891
AMA
1.Alitoska Kazaz A, Uzunoğlu S. Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024). Maliye ve Finans Yazıları. 2025;(Özel Sayı 3):314-333. doi:10.33203/mfy.1836891
Chicago
Alitoska Kazaz, Adjera, ve Sadi Uzunoğlu. 2025. “Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)”. Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3: 314-33. https://doi.org/10.33203/mfy.1836891.
EndNote
Alitoska Kazaz A, Uzunoğlu S (01 Aralık 2025) Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024). Maliye ve Finans Yazıları Özel Sayı 3 314–333.
IEEE
[1]A. Alitoska Kazaz ve S. Uzunoğlu, “Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)”, Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3, ss. 314–333, Ara. 2025, doi: 10.33203/mfy.1836891.
ISNAD
Alitoska Kazaz, Adjera - Uzunoğlu, Sadi. “Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)”. Maliye ve Finans Yazıları. Özel Sayı 3 (01 Aralık 2025): 314-333. https://doi.org/10.33203/mfy.1836891.
JAMA
1.Alitoska Kazaz A, Uzunoğlu S. Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024). Maliye ve Finans Yazıları. 2025;:314–333.
MLA
Alitoska Kazaz, Adjera, ve Sadi Uzunoğlu. “Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024)”. Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3, Aralık 2025, ss. 314-33, doi:10.33203/mfy.1836891.
Vancouver
1.Adjera Alitoska Kazaz, Sadi Uzunoğlu. Kosova’da Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme: VECM Analizi (2008-2024). Maliye ve Finans Yazıları. 01 Aralık 2025;(Özel Sayı 3):314-33. doi:10.33203/mfy.1836891