Araştırma Makalesi

Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi

Sayı: Özel Sayı 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi

Öz

MENA bölgesi, doğal kaynak kıtlığı, yüksek ithalat bağımlılığı, iklim değişikliği, hızlı nüfus artışı, sosyoekonomik eşitsizlikler ve siyasi istikrarsızlığın iç içe geçtiği çok katmanlı bir gıda arzı güvenliği sorunuyla karşı karşıyadır. COVID-19 pandemisi ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi küresel şoklar, bölgenin dışa bağımlı gıda sistemlerinin ne kadar kırılgan olduğunu daha görünür hâle getirmiştir. Bu çalışma, MENA’da gıda arzı güvenliğini zayıflatan yapısal dinamikleri anlamak amacıyla güncel akademik literatürü sistematik biçimde incelemekte ve politika yaklaşımlarını bütüncül bir çerçevede değerlendirmektedir. Bulgular, gıda güvenliğinin yalnızca ekonomik ya da çevresel bir konu değil, aynı zamanda toplumsal refahı ve istikrarı doğrudan etkileyen insani bir mesele olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, ithalatın çeşitlendirilmesi, iklim uyumlu tarımsal teknolojilere yatırım, daha etkin su yönetimi ve güçlü sosyal koruma ağları, bölgenin uzun vadeli dayanıklılığını güçlendirecek temel politika öncelikleri olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

ithalat bağımlılığı, Gıda arzı güvenliği, iklim değişikliği, MENA Bölgesi.

Kaynakça

  1. Ababou, M., Chelh, S., & Elhiri, M. (2023). A Bibliometric Analysis of the Literature on Food Industry Supply Chain Resilience: Investigating Key Contributors and Global Trends. Sustainability. https://doi.org/10.3390/su15118812.
  2. Abay, K., Breisinger, C., Glauber, J., Kurdi, S., Debucquet, D., & Siddig, K. (2022). The Russia-Ukraine crisis: Implications for global and regional food security and potential policy responses. https://doi.org/10.2499/p15738coll2.135913.
  3. Abay, K., Breisinger, C., Glauber, J., Kurdi, S., Laborde, D., & Siddig, K. (2023). The Russia–Ukraine war: Implications for global and regional food security and potential policy responses. Global Food Security. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2023.100675.
  4. Abbas, S., Haider, A., Kousar, S., Lu, H., Lu, S., Liu, F., Li, H., Miao, C., Feng, W., Ahamad, M., Mehmood, M., & Zulqarnain, R. (2025). Climate variability, population growth, and globalization impacting food security in Pakistan. Scientific Reports, 15. https://doi.org/10.1038/s41598-025-88916-2.
  5. Abbass, K., Qasim, M., Song, H., Murshed, M., Mahmood, H., & Younis, I. (2022). A review of the global climate change impacts, adaptation, and sustainable mitigation measures. Environmental Science and Pollution Research International, 29, 42539–42559. https://doi.org/10.1007/s11356-022-19718-6.
  6. Abyad, A. (2021). Healthcare, poverty and ageing in the Middle East and North Africa. https://doi.org/10.1007/978-3-030-76501-9_7.
  7. Al-Saidi, M. (2023). Caught off guard and beaten: The Ukraine war and food security in the Middle East. Frontiers in Nutrition, 10. https://doi.org/10.3389/fnut.2023.983346.
  8. Adams, R., & Page, J. (2003). Poverty, inequality and growth in selected Middle East and North Africa countries, 1980–2000. World Development, 31, 2027–2048. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2003.04.004.
  9. Adesete, A., Olanubi, O., & Dauda, R. (2022). Climate change and food security in selected Sub-Saharan African Countries. Environment, Development and Sustainability, 1–19. https://doi.org/10.1007/s10668-022-02681-0.
  10. Assaad, R., & Roudi-Fahimi, F. (2007). Youth in the Middle East and North Africa: Demographic opportunity or challenge?

Kaynak Göster

APA
Özkaya-Lassalle, K. E., & Ak, R. (2025). Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, Özel Sayı 3, 1-24. https://doi.org/10.33203/mfy.1837045
AMA
1.Özkaya-Lassalle KE, Ak R. Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;(Özel Sayı 3):1-24. doi:10.33203/mfy.1837045
Chicago
Özkaya-Lassalle, Kadriye Eylem, ve Rengin Ak. 2025. “Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3: 1-24. https://doi.org/10.33203/mfy.1837045.
EndNote
Özkaya-Lassalle KE, Ak R (01 Aralık 2025) Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi. Maliye ve Finans Yazıları Özel Sayı 3 1–24.
IEEE
[1]K. E. Özkaya-Lassalle ve R. Ak, “Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi”, Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3, ss. 1–24, Ara. 2025, doi: 10.33203/mfy.1837045.
ISNAD
Özkaya-Lassalle, Kadriye Eylem - Ak, Rengin. “Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları. Özel Sayı 3 (01 Aralık 2025): 1-24. https://doi.org/10.33203/mfy.1837045.
JAMA
1.Özkaya-Lassalle KE, Ak R. Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;:1–24.
MLA
Özkaya-Lassalle, Kadriye Eylem, ve Rengin Ak. “Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy Özel Sayı 3, Aralık 2025, ss. 1-24, doi:10.33203/mfy.1837045.
Vancouver
1.Kadriye Eylem Özkaya-Lassalle, Rengin Ak. Mena Bölgesinde Gıda Arzı Güvenliği: Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Politik Kırılganlıkların Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 01 Aralık 2025;(Özel Sayı 3):1-24. doi:10.33203/mfy.1837045