Yeşil Bütçelemenin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi
Öz
Yeşil bütçeleme, çevresel sürdürülebilirliğin kamu mali yönetiminin tüm aşamalarına entegre edilmesini amaçlayan bir maliye politikası aracıdır. Bu yaklaşım, bütçe planlaması ve kaynak tahsisinde çevre dostu uygulamaları teşvik ederek sera gazı emisyonlarını azaltmayı, yenilenebilir enerjiye geçişi desteklemeyi ve doğal kaynakların sürdürülebilir biçimde yönetilmesini hedeflemektedir. Bu çalışma, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ne üye (OECD: Organization for Economic Cooperation and Development) 22 ülkenin yeşil bütçeleme uygulamalarının karbon emisyonları üzerindeki etkisini 1994–2023 dönemi için panel veri analiziyle incelenmektedir. Ampirik bulgular, yeşil bütçeleme uygulamalarının bazı ülkelerde karbon emisyonlarını pozitif etkilerken; bazı ülkelerde negatif etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, politika yapıcıların karbon azaltımını destekleyen ve yenilenebilir enerji kullanımını teşvik eden bütçeleme stratejilerini güçlendirmeleri gerektiğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Maliye Politikası, Yeşil Bütçeleme, Çevresel Vergiler, Karbon Emisyonu.
Kaynakça
- Abbas, Q., Imran, M., & Sattar, A. (2025). From linear to circular: The impact of economic policies and technological innovations on greenhouse gas emissions in the Netherlands. Carbon Balance and Management, 20(11), 1–22. https://doi.org/10.1186/s13021-025-00297-1
- Abdullah, S., & Morley, B. (2014). Environmental taxes and economic growth: Evidence from panel causality tests. Energy Economics, 42, 27–33. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2013.11.013.
- Ağcakaya, S., & Erduran, Y. (2025). Yeşil bütçeleme kapsamında program esaslı performans bütçede dönem performansının değerlendirmesi: 2021-Q1/2023-Q4 dönemi Entropi temelli Waspas örneği. Fiscaoeconomia, 9(3), 1545–1559. https://doi.org/10.25295/fsecon.1481129.
- Akçay, F., Yavuz, E., & Kılıç, E. (2023). Karbon emisyonu ile vergileme arasındaki ilişkinin cumhuriyetten günümüze analizi: Kantil eşbütünleşme yaklaşımından kanıtlar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı), 59–78. https://doi.org/10.18037/ausbd.1310434.
- Alaz Karbon. (2024). Türkiye 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi. https://alazkarbon.com/en-US/blog/carbon-footprint/turkiye-2053-yilina-kadar-net-sifir-emisyon-hedefi.
- Anadolu Ajansı. (2025). Enerji terminali. https://www.aa.com.tr/tr/enerjiterminali/analiz/dogal-gaz-dagitimina-2024te-15-milyar-lira-yatirim-yapildi/49310.
- Armağan, A. (2023). Yeşil bütçeleme yaklaşımı: Türkiye’de uygulanabilirliği. Scientific Journal of Finance and Financial Law Studies, 3(1), 1–22. https://izlik.org/JA92NZ38GG.
- Australian Government. (2025). Australia’s net zero plan. https://www.dcceew.gov.au/sites/default/files/documents/net-zero-report.pdf.
- Avcı, M. (2022). OECD ülkelerinde yeşil bütçe girişimleri ne durumda? Kanıtların değerlendirilmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 20(46), 885–914. https://doi.org/10.35408/comuybd.1151646.
- Ayas, I. (2025). Çevre vergileri ve kamu yenilenebilir enerji yatırımlarının yeşil inovasyona etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 177–188. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1635682.