Türk ve Kırgız Kriminalistiğinde El İzi

Yıl 2023, Sayı: 2, 181 - 214, 26.02.2026

Gulzhar Akhmatalieva

https://izlik.org/JA52HX52WB

Öz

Detaylı bir incelemede, insanların el izi (parmak ve avuç) değişmez ve herkesin el izi (parmak ve avuç) birbirinden farklıdır. Bu benzersizliğiyle, el izi (parmak ve avuç) eski
dönemlerden beri bazı yazarların araştırma konusu olmuştur. Kriminalistiğin bir dalı olan Trasolojide, insan izleri arasında önemli bir iz türlerinden yer almıştır. Suç ve suçlunun kimliğinin belirlenmesinde, olumlu neticeleri getirmiştir. Ve bugüne kadar, bilimsel yöntem ve araçların kullanılmasıyla, olay yerinde kolay bir şekilde tespit edilerek, faillerin kimliğine ilişkin ipuçlarını ortaya çıkarmıştır. Çalışmamız, Türk ve Kırgız Kriminalistiğinde el iziyle (parmak ve avuç) ilgili olup, çalışmada
genel olarak el izinin (parmak ve avuç) tanımı, parmak izinin özellikleri ve türleri incelenmiştir. Olay yerinde el izlerinin (parmak ve avuç) tespit edilmesinde her iki hukuk sisteminde kullanılan çeşitli bilimsel yöntemlerin ve araçların bilgisi verilmiştir. Diğer taraftan, olay yeri incelemesinde görevli personeller tarafından, olay yeri inceleme prosedürü usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Ve sorunun çözümü için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kriminalistik , El İzi , Parmak İzi , Avuç İzi , Olay Yeri

The Hand Print in Turkish and Kyrgyz Criminalistics

https://izlik.org/JA52HX52WB

Öz

On a detailed examination, people’s hand prints (finger and palm) unchangeable. And everyone’s hand prints (finger and palm) are different from each other. With this uniqueness, the hand print (finger and palm), has been the subject of the research by some authors since the old time.In Trasology, which is a branch of Criminalistics, has taken place as an important trace type among the human traces. It has brought positive results in determining the identity of the crime and criminal. Up until today, with the use of scientific methods and tools, it has been easily found at the crime scene. And has revealed the clues of perpetrators identity. Our research is related to hand print (finger and palm) in Turkish and Kyrgyz Criminalistics. In this research, generally were researched the definition of the hand print(finger and palm), the features and types of finger prints. Were given information of various scientific methods and tools, which used in both legal systems for find hand prints (finger and palm) at the crime scene. On the other hand, it was determined that the crime scene investigation procedure was not performed properly by the duty personnel in the crime scene investigation. And for the solution of the problem, the suggestions were offered.

Anahtar Kelimeler

Criminalistics , Hand Print , Finger Print , Palm Print , Crime Scene

Kaynakça

• AÇIKGÖZ, Nihal / HANCI, İ. Hamit / ÇAKIR, A. Hadi, ‘Olay Yerinden DNA Analizi İçin Biyolojik Örnek Toplama ve Örneklerin Laboratuara Gönderilme Usulleri’, AÜHFD, Cilt: 51, Sayı: 2, Yıl: 2002, s. 199-206.
• AKBABAÖZ, Okan, ‘Eşkâle Dayalı Kimliklendirmeden Kriminal Kimliklendirmeye: Osmanlı İç Güvenliğinde Biyometrik Unsurlar’, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 74, Yıl: 2022, s. 409-416.
• AKINCIOĞLU, Niyazi Umut, ‘Kimliklendirmede Parmak İzi İncelemeleri’, Polis Dergisi, Sayı: 92, Yıl: 2017, s. 44-47.
• AKINCIOĞLU, Niyazi Umut / HANCI, Hamit / DOĞAN, Yeşim / SEVİM EROL, Ayla, ‘Olay Yerindeki İnsan İskeletlerinin Sistematik Analizi’, MASROP-Edergi, Cilt: 12, Sayı: 2, Yıl: 2018, s. 92-100.
• AKİF, Mehmet Eker / GÜLEKÇİ, Yakup, ‘Sualtı Olay Yeri İncelemesi-Sualtı Kriminalistiği’, Adli Bilimler Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 1, Yıl: 2013, s. 49-65.
• AKHMATALİEVA, Gulzhar, Türkiye ve Kırgızistan Ceza Muhakemesi Hukukunda Belirti Delili, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2020.
• BİNGÖL, Sedat, ‘Osmanlı Devletinde Tanzimattan Sonra Kriminal Kimlik Tespit Yöntemlerine Dair Notlar ve Belgeler’, Belleten, Cilt: 75, Sayı: 274, Yıl: 2011, s. 845-880. ÇEBİ, İsmail, Parmak İzi İncelemeleri (ed. Oğuz, Karakuş), Kriminalistik, Ankara, 2013.
• DALOKAY, Hayrettin, ‘Parmak İzi’, Adalet Dergisi, Cilt: 40, Sayı: 6, Yıl: 1949, s. 781-785.
• DELİCE, Murat / DUMAN, Ali / ÖZEL, Şaban Ali, ‘Parmak İzi Tipi ile Suç Türü Arasındaki İlişkisinin İncelenmesi’, Akademik Bakış Dergisi, Kırgızistan, Sayı: 43, Yıl: 2014, s. 3-27.
• DÜĞLER, H. Ergin / EGE, Beyhan / ERTÜRK, Süheyla, ‘Latent Parmak İzlerinin İyot-Naftoflavon ile Tespiti’, Adli Tıp Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 1-4, Yıl: 1996, s. 43-47.
• ER, Cüneyd, Biyometrik Yöntemler ve Özel Hayatın Gizliliği Hakkı (Parmak İzi, Göz ve DNA Tarama gibi Teknolojik Kimlik Denetleme Usullerinin Hukuki Statüsü), Ankara, 2007.
• ERCAN, Seyhan, Delil. Kavram-Teori-Uygulama-Strateji-Taktik, Ankara, 2019.
• ESEN, Kasım, ‘Kriminal Polis Laboratuvarlarının Tarihçesi, Çalışma Yöntemleri ve Alanları’, Türk İdare Dergisi, Sayı: 417, Yıl: 1997, s. 173-178.
• GÖKCEN, Ahmet / ÇAKIR, Kerim, ‘Ceza Muhakemesinde Delil, Delillerin Muhafazası, Toplanması, Değerlendirilmesi ve Delil Yasakları’, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 21, Özel S, Yıl: 2019, s. 2911-2951.
• GÖRÜCÜ, Baycan / ATAKAN, Cemal / CANTÜRK, Güral, ‘Siyah Manyetik Parmak İzi Tozunun Farklı Yüzeyler Üzerinde Etkinliği Konusunda Bir Araştırma’, ABD, Cilt: 13, Sayı: 4, Yıl: 2014, s. 13-19.
• GÜNEŞ, İsmail, ‘Suçların Aydınlatılmasında Parmak İzi’, YÜHFD, Cilt: 3, Sayı: 2, Yıl: 2006, s. 425-433.
• HANCI, Hamit / TUĞ, Ayşim / DOĞAN, Yeşim, ‘Kriminalistik Kriminoloji Değildir!’, TBBD, Cilt: 15, Sayı: 48, Yıl: 2003, s. 261-265.
• KARAKUŞ, Oğuz / KOÇ, Fatih / AKA, P. Sema / ATAKAN, Cemal / BOZKAYA, Serkan, ‘Tek Yumurta İkizlerinin Parmak İzleri’, ABD, Cilt: 7, Sayı: 2, Yıl: 2008, s. 24-36.
• KARAKUŞ, Oğuz / ÜNAL, Bülent, Olay Yeri İnceleme (ed. Oğuz Karakuş), Kriminalistik, Ankara, 2013.
• KARAKUŞ, Oğuz, Adli Bilimler, Ankara, 2011.
• KAYGISIZ, Mustafa, ‘Suç Soruşturmasında Olay Yerinde Personel ve İşlevleri’, Polis Bilimleri Dergisi (PBD), Cilt: 5, Sayı: 3-4, Yıl: 2003, s. 13-22.
• KAYGISIZ, Mustafa, Temel Kriminalistik. Kavram-Teori-Uygulama, 4. Baskı, Ankara, 2017.
• KAYGISIZ, Mustafa / YILMAZ, İsmail, ‘Ceza Adalet Sistemi ve Suç Analizi’, Polis Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 39, Yıl: 2004, s. 340-345.
• KAYGUSUZ, Ziyaettin, ‘İdari Soruşturmalarda Olay Yeri İncelemesi’, ABD, Cilt: 11, Sayı: 4, Yıl: 2012, s. 24-37.
• KAYGUSUZ, Ziyaettin, ‘Olay Yeri Koruma Şeridi’, Adli Bilimler Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, Yıl: 2002, s. 17-20.
• KILIÇ, Mehmet Serkan, ‘Elektronik Delillerin Hukuken Geçerliliği Açısından İlk Müdahalenin Önemine İlişkin Bir İnceleme’, Terazi Hukuk Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 102, Yıl: 2015, s. 34-41.
• KOCA, Mahmut, ‘Ceza Muhakemesi Hukukunda Deliller’, CHD, Cilt: 1, Sayı: 2, Yıl: 2006, s. 207-225.
• KÖK, Ahmet Nezih, ‘Parmak İzlerinin Delil Olarak Kullanılması’, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 3-4, Yıl: 2003, s. 3-8.
• KÖK, Ahmet Nezih, ‘Yaşam Hakkına Yönelik Suçlarda Kanıt Elde Edilmesi’, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 1-2, Yıl: 2007, s. 3-16.
• KÜÇÜKOSMANOĞLU, Muhittin / KESKİN, Orhan, ‘Parmak İzi Geliştirilmesinde Bazı Boyar Maddelerin Kullanılabilirliğinin Adsorpsiyon Olgusu Temelinde Değerlendirilmesi’, Adli Bilimler Dergisi, Cilt: 20, Sayı: 2, Yıl: 2021, s. 39-45.
• ÖZBEK, Veli Özer, ‘Tıbbi Deliller ve Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu’, YÜHFD, Cilt: 3, Sayı: 2, Yıl: 2006, s. 357-406.
• ÖZEN, Cahid, Adli Tıp, 2. Baskı, İstanbul, 1955.
• ÖZKAYA, Necla / SAĞIROĞLU, Şeref / BEŞDOK, Erkan, ‘Genel Amaçlı Otomatik Parmak İzi Tanıma Sistemi Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi’, Politeknik Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 3, Yıl: 2005, s. 239-247.
• ÖZTÜREL, Adnan, Adli Tıp, Ankara, 1983.
• ÖZTÜRK, Cemal, ‘Delillerde Farklı Bir Sınıflandırma Anlayışı’, Terazi Hukuk Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, Yıl: 2006, s. 71-79.
• ÖZTÜRK, Cemal, ‘İz İncelemede Adli Tıp Fizik İhtisas Dairesinin Yetki Sorunu’, CHD, Cilt: 2, Sayı: 3, Yıl: 2007, s. 153-168.
• ÖZTÜRK, Cemal, ‘Kriminalistiğe Farklı Bir Bakış-İz ve İz Bilimi’, Polis Bilimleri Dergisi (PBD), Cilt: 8, Sayı: 2, Yıl: 2006, s. 59-72.
• ÖZTÜRK, Cemal, ‘Veri Delili İhtivası-Karşılaştırmalı Kolluk Hukuku’, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 24, Yıl: 2014, s. 289-304.
• ÖZTÜRK, Cemal, Ceza Muhakemesinde İz Bilimi, Kriminalistiğin Gerçeği, Ankara, 2006.
• ÖZTÜRK, Furkan / HANCI, Hamit / CANTÜRK, Nergis, Su Altı Olay Yeri İnceleme, Ankara, 2017.
• PARLAR, Ali / HATİPOĞLU, Muzaffer / YÜKSEL, Erol Güngör, Açıklamalı-İçtihatlı Ceza Muhakemesi Hukukunda Deliller Çapraz Sorgu ve İspat, 1. Baskı, Ankara, 2008.
• PEKDEMİR, Şevket, ‘Hırsızlık ve Cinayet Suçlarında Parmak İzinin İspat Değeri’, HÜİFD, Cilt: 15, Sayı: 30, Yıl: 2016, s. 449-473.
• PEKDEMİR, Şevket, ‘İslam Ceza Hukukuna Göre Olay Yeri İnceleme’, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Cilt: 15, Sayı: 30, Yıl: 2017, s. 139-155.
• POLAT, Oğuz, Kriminoloji ve Kriminalistik Üzerine Notlar, 3. Baskı, Ankara, 2017.
• POYRAZ, Raşit, ‘Parmak İzi Kullanımının Ülkemizdeki Gelişimi (2)’, Adli Bilimler Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 1, Yıl: 2006, s. 55-62.
• SARIYILDIZ, Gülden, ‘Osmanlı Bürokrasisinde Fotoğraflı Belge Kullanımı ve Parmak İzi Uygulaması’, Tarih Dergisi, Sayı: 47, Yıl: 2008, s. 183-208.
• SU, Hakkı, Delillerin Şifresi, Aydın, 2012.
• TUNALİ, İbrahim, Adli Tıp, Ankara, 2001.
• TURAN, Fatih, ‘İslam Muhakeme Hukukunda İz Bilimi (Kriminalistik) ve Adli Tıp Çalışmalarını Anımsatan Bazı Uygulamalar’, AÜİFD, Sayı: 33, Yıl: 2010, s. 145-169.
• TURHAN, Faruk, Ceza Muhakemesi Hukuku, 1. Baskı, Ankara, 2006.
• YÜKSEKOĞLU, Hülya / ÖZCAN, Ş. Şebnem / CEYLAN, Beyhan, ‘Olay Yeri İncelemesi ve Türkiye’deki Uygulamalar’, Polis Bilimler Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 1, Yıl: 2008, s. 68-81.
• AGAFANOV, V.V. / FİLİPPOV, A.G., Kriminalistika, 5-e İzdanie, İspravlennoe, İzdatelstvo Yurayt, Moskva, 2011.
• AGAFANOV, V.V. / FİLİPPOV, A.G., Kriminalistika, Polniy Kurs, Chast 1, Moskva, 2018.
• AVERYANOVA, T.V. / BELKİN, R.S. / KORUHOV, Yu.G. / ROSSİYSKAYA, E.R., Kriminalistika, İzdatelstvo Norma, Moskva, 2000.
• BALASHOV, D.N. / BALASHOV, N.M. / MALİKOV, S.V., Kriminalistika, İnfra-M, Moskva, 2005.
• BARYSHNİKOV, K.V. / CHERVYAKOV, M.E., “Tehniko-Kriminalisticheskiye Aspekty Daktiloskopirovaniya Neopoznannogo Trupa”, Epoha Nauki, UDK 343, №14, 2018, s. 13-18.
• BELOZEROVA, N.S., “Nedostatki İspolzovaniya Nekotoryh Vidov Perchatok pri Rabote s Daktiloskopicheskimi Obyektami i Puti İh Ustraneniya”, Nauchnyi Portal MVD Rossii, UDK.343.982.34, №4(56), 2021, s. 81-85.
• BURTSEVA, E.V. / RAK, İ.P. / SELEZNEV, A.V. / SYSOEV, E.V., Kriminalistika, Chast I, Obshaya Teoriya Kriminalistiki i Kriminalisticheskaya Tehnika, TGTU, 2006.
• CHETVERGOV, M.A., “K Voprosu ob İntegratsii Sovremennyh Tehnologiy pri Viyavlenii Sledov Ruk na Meste Pojara”, Vestnik Ekonomicheskoy Bezopastnosti, UDK 343.98.063, №1, 2022, s. 210-214.
• DEMİN, K.E., Kriminalisticheskaya Tehnika, Moskva, 2017.
• DODONOV, V.N. / ERMAKOV, V.D. / KRILOVA, M.A., Bolshoy Yuridicheskiy Slovar, İzdatelstvo İnfra-M, 2001.
• DOLJENKO, N.İ. / RUDENKO, D.A., “İspolzovanie Sovremennyh Avtomatizirovannyh Daktiloskopicheskih Sistem pri Rabote so Sledami Paltsev Ruk: Problemy İssledovaniya i Dostovernost Rezultatov”, International Journal of Humanities and Natural Sciences, vol. 4-2(67), 2022, s. 197-200.
• DVORKİN, A.İ., Osmotr Mesta Proisshestviya. Prakticheskoe Posobie, Moskva, 2001.
• DYAGİLEVA, M.V., “Znacheniye Kriminalisticheskih Sledov v Ugolovnom Protsesse”, Universum: Ekonomika i Yurisprudentsiya, №4(91), 2022, s. 11-12.
• EKSARHOPULO, A.A., Kriminalistika v Shemah, 2-İzdanie, İspravlennoe i Dopolnennoe, Moskva, 2019.
• GADELSHİN, R.İ. / KUZNETSOV, V.K., Kriminalistika, Moskva, 2016.
• GERASİMOV, İ.F. / DRAPKİN, L.Ya., Kriminalistika, Moskva, 2000.
• HARLAMOVA, O.A., “Osobennosti Primeneniya Sovremennyh Daktiloskopicheskih Poroshkov dlya Viyavleniya Sledov Paltsev Ruk”, Vestnik Akademii Ekonomicheskoy Bezopasnosti MVD Rossii, UDK 343.982.342, №2, 2015, s. 61-63.
• HOLOPOV, A.V., Novoe v Kriminalistike. Kriminalist. Nauchno-Prakticheskiy Jurnal, №1 (6), 2010.
• İSHENKO, E.P. / TOPORKOV, A.A., Kriminalistika, İzdanie Vtoroe, İspravlennoe i Dopolnennoe, Moskva, 2006.
• KARLOV, V.Ya., Kriminalistika, Tezaurus-Slovar Shemy, Kriminalistika, Alfa-Press, Moskovskaya Akademiya Ekonomiki i Prava, 2011.
• KOLDİN, V.Ya., Veshestvenniye Dokazatelstva. İnformatsionniye Tehnologii Protsesualnogo Dokazyvaniya, Moskva, 2002.
• KSENDZOV, Yu.Yu., “K Voprosu o Kompleksnom Podhode so Sledami Ruk”, Pravo i Gosudarstvo: teoriya i praktika, UDK 343.98, №2(218), 2023, s. 199-202.
• KUDİNOVA, N.S., Kriminalistika: Osnovy Sovremennoy Daktiloskopii. Uchebnoe Posobie (Kriminalistika), Saratov, 2018.
• KULBAEV, A.K., Ugolovniy Protsess Kyrgyzskoy Respubliki, Bishkek, 2020.
• LOGACHEVA, E.Yu. / PROTASOV, K.V., “Nekotorye Aspekty İspolzovaniya Spetsialnyh Znaniy pri Viyavlenii i İssledovanii Slabovidimyh i Nevidimyh Sledov Ruk, Obnarujennyh na Mestah Proisshestviy”, Vestnik Krasnodarskogo Universiteta MVD Rossii, №1(55), 2022, s. 44-48.
• MAHLAEV, A.M. / SMİRNOV, A.A., “Vozmojnosti Prakticheskogo Primeneniya Teplovogo Viyavleniya Latentnyh Sledov Ruk na Bumage”. Sudebnaya Ekspertiza, Rossiyskiy Mejdunarodniy Opyt, Materialy IV Mejdunarodnoy Nauchno-Prakticheskoy Konferentsii, Volgograd VA MVD Rossii, Vypusk 4, 2018.
• MARTYNENKO, A.Ya., Osnovy Kriminalistiki. Uchebno-Metodicheskiy Kompleks, İzdatelstvo MİU, Minsk, 2010.
• MAYLİS, N.P., Trasologiya i Trasologicheskaya Ekspertiza. Kurs Lektsiy, Moskva, 2015.
• MERETUKOV, G.M. / POMAZANOV, V.V. / GRİTSAEV, S.İ., “Nekotorye Voprosy İspolzovaniya Parov Yoda i Ozonno-Vozdushnoy Smesi v Operativno-Rozysknoy Deyatelnosti dlya Polucheniya Sledov Paltsev Ruk v Tselyah Raskrytiya i Rassledovaniya Prestupleniy”, Politseyskaya i Sledstvennaya Deyatelnost, №1, 2020, s. 21-25.
• MİSHİN, A.V., Sudebnaya Ekspertiza v Dosudebnom Proizvodstve po Ugolovnomu Delu. Uchebnoe Posobie, Kazanskiy Federalniy Universitet, 2017.
• MOİSEEV, T.O., Kompleksnoe Kriminalisticheskoe İssledovanie Potojirovyh Sledov Cheloveka, Moskva, 2000.
• MUHİN, G.H., Kriminalistika, Minsk, 2004.
• OBRAZTSOV, V.A., Kriminalistika, Moskva, 1997.
• ROSSİNSKAYA, E.R., Kriminalistika. Voprosy i Otvety, Moskva, 1999.
• SALNİKOV, V.P. / VOZGRİN, İ.A. / SOTNİKOV, K.İ., Kriminalistika. Uchebnoe Naglyadnoe Posobie, Moskva, 2004.
• SAVELEV, M.V. / SMUSHKİN, A.B., Kriminalistika, İzdatelskiy Dom Dashkov i K, 2009.
• SEDOVA, G.A. / EKSARHOPULO, A.A., Vvedenie v Kriminalistiku i ee Teoreticheskie Osnovy, İzdatelstvo Lan, 2001.
• SHEVKO, N.N. / KULENKOVA, E.V., “Priemy Obnarujeniya, Osmotra, Fiksatsii i İzyatii Sledov Ruk”, Mejdunarodniy Nauchniy Jurnal Vestnik Nauki, UDK 343.98, №7(16), T.3, 2019, s. 34-37.
• SKORCHENKO, P.T., Kriminalistika, Tehniko-Kriminalisticheskoe Obespechenie Rassledovaniya Prestupleniy, Bylina, Moskva, 1999.
• SOKOLOV, A.F., Kriminalistika, Uchebno-Metodicheskoe Posobie, Yaroslavl, 2017.
• VANDER, M.B., Primenenie Nauchno-Tehnicheskih Sredstv pri Rassledovanii Prestupleniy, Sankt-Peterburg, 2002.
• VOLKOV, V.N. / DATİY, A.V., Sudebnaya Meditsina, Moskva, 2000.
• YABLOKOV, N.P., Kriminalistika, 3-İzdanie, Moskva, 2005.
• YAKİMOV, İ.N., Kriminalistika. Rukovodstvo po Ugolovnoy Tehnike i Taktike, Moskva, 2003.
• YAKİMOVİCH, Yu.K., “K Voprosu o Tehniko-Kriminalisticheskih Sredstvah Proizvodstva Obyska”, Vestnik TGU. Pravo, UDK 343.985, №4(14), 2014, s. 111-117.
• YUDAHİN, K.K., Russko-Kyrgyzskiy Slovar. İzdatelstvo Sham, Kyrgyzstan, Bishkek, 2000.
• Zakon Kyrgyzskoy Respubliki, O Prohojdenii Slujby v Pravoohranitelnyh Organah Kyrgyzskoy Respubliki, ot 25 İyulya 2019 goda, №102, st.15 (V redaktsii Zakonov KR ot 18 yanvarya 2022 goda №4, 16 fevralya 2023 goda №31).
• ZARANKA, İ.A. / ROMANYUK, E.V., Slovar Ponyatiy i Terminov po Distsipline Kriminalistika, Brest, 2008.
• ZELENSKİY, V.D. / MERETUKOV, G.M., Kriminalistika, İzdatelstvo Yuridicheskiy Tsentr, Sankt-Peterburg, 2015.
• Sudebna-ekspertnaya slujba pri Ministerstve yustitsii Kyrgyzskoy Respubliki, sudexpert.gov.kg (erişim tarihi 14.08.2023).